Muğla’nın Menteşe İlçesinde yapımına 8 yıl önce başlanan ancak tamamlanmasına rağmen bir türlü hizmete giremeyen Cengiz Bektaş Kent Belleği ve Bölge Müzesi, yeni proje kapsamında 8 ay içinde tamamlanarak faaliyete geçecek. Yeni nesil teknolojilerle donatılacak müze, hem kültürel hafızayı koruyacak hem de gençlere eğitim, sanat ve staj imkânı sunacak. 3D, yapay zekâ ve hologram teknolojilerinin kullanılacağı müze tamamen ücretsiz olacak.
Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin girişimiyle hayata geçirilen, ancak ihale sürecinde yaşanan tartışmalar nedeniyle yıllardır tamamlanamayan Cengiz Bektaş Kent Belleği ve Bölge Müzesi yeniden gündemde. Proje yürütücüsü Güzel Sanatlar Uzmanı ve Müzeci Alper Çınar, gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bir aksilik olmazsa müze 8 ay içinde hizmete açılacak ve tamamen ücretsiz olacak” dedi. Müzenin içinde aileler, öğrenciler ve çocuklar için ayrı etkinlik alanları oluşturulacak.
Yapay Zekâ, Hologram ve Dijital İkizlerle Yeni Nesil Müze
Menteşe ilçesinde yapımı tamamlanan Cengiz Bektaş Kent Belleği ve Bölge Müzesi hizmete girmesiyle birlikte Türkiye’nin en kapsamlı kültürel miras merkezlerinden biri olacak. Projede 3D mapping, yapay zekâ, dijital ikiz, hologram ve etkileşimli rehber sistemleri gibi ileri teknolojiler kullanılacak. Ziyaretçiler, Hekatomnos Lahdi’ndeki sahneleri hem fiziksel hem dijital olarak görebilecek, avatar destekli simülasyonlar sayesinde geçmişi “zaman makinesi” etkisiyle deneyimleyebilecek. Engelli bireyler için sesli ve dokunmatik rehberler, rampalar ve dinlenme alanları da erişilebilirliği en üst düzeye taşıyacak.
Cengiz Bektaş’ın Vasiyetinden İlham Alan Kültür Vizyonu
Proje, adını taşıdığı Cengiz Bektaş’ın kültürel miras vizyonundan ilham alıyor. Bektaş’ın “kent belleğini halkla birlikte inşa etme” düşüncesini temel alan yapı, yalnızca bir müze değil; aynı zamanda Muğla halkının, üreticilerin, akademisyenlerin ve sanatçıların katkısıyla biçimlenen bir kültürel ortaklık projesi olarak tasarlandı. Projeye, Prof. Dr. İlber Ortaylı başta olmak üzere birçok akademisyen, kazı başkanı ve bilim insanı danışmanlık yapıyor. Müze, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi iş birliğiyle bilimsel altyapısını güçlendiriyor.
8 ayda hizmete girmesi hedefleniyor
Çalışmalar hakkında bilgi veren ve müzenin 8 ay içerisinde hizmete girmesini sağlamayı hedeflediklerini kaydeden Proje yürütücüsü Alper Çınar, “Bu proje, bilimin ve sanatın rehberliğinde hazırlanmış sürdürülebilir bir model olup, kentin geleceğine hem ekonomik hem de kültürel değer katacak, ulusal ölçekte örnek gösterilebilecek bir uygulama olarak öne çıkmaktadır. Yapılan tüm çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ilgili birimleri ile koordinasyon içinde yürütülmektedir. Ancak bu projeyi benzersiz kılan, yalnızca devlet kurumlarının desteği değil; aynı zamanda Muğla halkının bizzat katılımı ve şehrin önde gelen temsilcilerinin katkılarıdır. Muğla’nın tarihine ve kültürüne yön vermiş değerli yazarlar, kanaat önderleri, esnaf temsilcileri, üreticiler, akademisyenler ve sanatçılar bu projenin ortak mimarlarıdır. Proje, masa başında hazırlanan bir tasarı değil; halkın onayıyla, onların fikirleriyle ve beklentileriyle yoğrulmuş yaşayan bir vizyondur. Bu nedenle müze, halkın sahip çıktığı, kendi belleğini kendi elleriyle kurduğu bir ortaklık örneği olacaktır. Müze aynı zamanda, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nin katkıları ve konusunda uzman, dünyaca ünlü akademisyenlerin görüşleriyle güçlendirilmiştir. En önemlisi, proje şekillendirilirken gençlerin istekleri dinlenmiş, onların beklentileriyle harmanlanmış, böylece yalnızca bir müze değil; gençlerle birlikte inşa edilmiş bir kültür ve eğitim kurumu ortaya çıkmıştır. Müze, 13 farklı bölümüyle halkı, öğrencileri, ekonomiyi, eğitimi ve kültürel mirası tek çatı altında birleştirmekte; bunu sürdürülebilir bir model çerçevesinde kurgulamaktadır. Bu yalnızca bir tasarı değil; tüm etkinlikleriyle önceden planlanmış, paydaşlarla görüşülmüş ve danışmanlarla olgunlaştırılmış bir kültürel yol haritasıdır. Müze, Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın görüş ve katkıları, kazı başkanlıklarının bilimsel bulguları, 6 farkı üniversiteden üniversite hocaları, sanatçılar ve bilim insanlarının değerlendirmeleri ile akademik güvenilirliğe kavuşmaktadır. Bu çok sesli katılım sayesinde müze, yalnızca bir sergi mekânı değil; bilim ve sanat insanlarının rehberliğinde yaşayan bir kültür laboratuvarı haline gelmektedir” dedi.
Kentle bütünleşecek
Projenin yalnızca bir kültür merkezi olmadığına dikkati çeken Alper Çınar açıklamasına şöyle devam etti:
“Aynı zamanda öğrencilerin eğitimine kültür mekânı ve derslik kimliğiyle katkı sunan, esnafa yeni ekonomik fırsatlar yaratan, çiftçinin emeğini arıcılık, zeytincilik, tarım ve denizcilik alanlarında destekleyen; üretimi ve emeği değerli kılan bir vizyon eseridir. Bu proje ile birlikte Muğla, yalnızca tarihsel mirasını koruyan değil; aynı zamanda geleceğini inşa eden bir kent kimliğine kavuşacaktır. Yerli ve yabancı ziyaretçilere kenti bütün yönleriyle tek bir merkezde tanıma fırsatı sunacak; böylece Muğla, ulusal ve uluslararası ölçekte bir cazibe merkezi haline gelecektir. Ayrıca müze, belediyeciliğin kültür, sanat, ekonomi ve toplumsal hafıza ile bütünleştiği bir kent belleği işlevi üstlenecek; kentin sosyolojik yapısının doğru biçimde tespit edilmesine ve halkın ihtiyaçlarının bilimsel yöntemlerle belirlenmesine önemli katkılar sağlayacaktır.”
Muğla Tarımına, Zeytinciliğe ve Arıcılığa Özel Bölüm
Müzenin dikkat çeken bölümlerinden biri de tarım, zeytincilik, arıcılık ve ipekböcekçiliği olacak. Bu alanda, üreticilerin ürünlerini sergileyip tanıtabilecekleri özel alanlar oluşturulacak. Doğru üretim teknikleri ziyaretçilere uygulamalı biçimde gösterilecek; uluslararası pazarlarda Muğla ürünlerinin bilinirliği artırılacak. Böylece müze, kültür kadar kırsal kalkınmaya da katkı sağlayacak.
Antik Kentler Dijital Ortamda Canlanacak
Cengiz Bektaş Kent Belleği Müzesi, Muğla’nın Mousoleum, Stratonikeia, Kaunos, Knidos, Lagina, Labranda, Beçin, Physkos ve Euromos gibi antik kentlerinin dijital modellerine ev sahipliği yapacak. Ziyaretçiler, bu antik yapıları sanal ortamda adım adım gezebilecek; kazı süreçlerini yapay zekâ yardımıyla deneyimleyebilecek. Bu özellik, müzeyi yalnızca bir sergi mekânı değil, aynı zamanda bilimsel araştırma ve kültürel turizmin merkezi haline getiriyor.
