Fethiye’de kadın üreticiler, tarımın geleceğini konuşmak üzere önemli bir organizasyonda bir araya geldi. Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası ev sahipliğinde, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Kadın Girişimciler Kurulu (KGK) tarafından yürütülen “Tarımda Kadın Eli” projesi kapsamında düzenlenen çalıştayda; üretimde kadın gücü, dijitalleşme, kooperatifçilik ve sürdürülebilirlik başlıkları kapsamlı şekilde ele alındı. Program, TOBB Muğla Kadın Girişimciler Kurulu İl İcra Komitesi iş birliğiyle gerçekleştirildi.
FTSO Likya Salonu’nda yoğun katılımla düzenlenen “Tarımda Kadın Eli” Eğitim ve Çalıştay Programı; akademi, kamu ve saha deneyimini aynı çatı altında buluşturdu. Kadın emeğinin tarımdaki rolünü güçlendirmeyi ve iyi uygulama örneklerini yaygınlaştırmayı hedefleyen etkinlik, bölgedeki kadın girişimciler ve üreticiler için önemli bir bilgi paylaşım zemini oluşturdu.
“Tarım Bir Milletin Bağımsızlığıdır”
Program, FTSO Yönetim Kurulu Başkanı Osman Çıralı ile TOBB Muğla KGK İl İcra Komitesi Başkanı ve TOBB KGK Ege Bölge Temsilcisi Mehtap Şeniz Çahan’ın açılış konuşmalarıyla başladı.
Osman Çıralı, tarımın stratejik önemine dikkat çekerek, “Tarım bir milletin bağımsızlığıdır. Temel taşı tarlada izi, hamurda tuzu olan kadınlarımızdır.” ifadelerini kullandı. Fethiye ve Seydikemer’in domatesten narenciyeye, zeytinden tıbbi aromatik bitkilere kadar geniş bir üretim kapasitesine sahip olduğunu belirten Çıralı, kadın emeğinin ürünü markaya ve katma değere dönüştüren en kritik unsur olduğunu vurguladı.
Çıralı ayrıca, dönüşümün yalnızca üretimle sınırlı kalmaması gerektiğini, tarımsal emeğin dijital pazarlama araçları ve modern tarım teknolojileriyle desteklenmesi gerektiğini söyledi. Kooperatifleşmenin güçlendirilmesinin önemine işaret eden Çıralı, FTSO olarak markalaşma, ihracat kapasitesinin artırılması ve kooperatifçilik alanında her türlü eğitim desteğini vermeye kararlı olduklarını ifade etti.
Kooperatifler ve Yerel Değerler Öne Çıktı
Konuşmasında kadın emeğinin yerel ürünlerin katma değer yolculuğundaki rolüne dikkat çeken Çıralı, Likya Kadın Kooperatifi’nin “dastar”ı sandıktan çıkararak kırsal kalkınmanın önemli bir unsuru haline getirdiğini belirtti. Kültürel mirasın modern estetikle buluşturularak ekonomik değere dönüştürülmesinin önemine değinen Çıralı, başta Çiğdem Karaca olmak üzere emeği geçenlere teşekkür etti. Likya Kadın Kooperatifi’nin yanı sıra Ata Tarımsal Kooperatifi, Yerel Tohumlar Derneği ve Slow Food Fethiye gibi bölgedeki tarımsal kalkınmaya katkı sunan tüm kurumlara minnet duyduklarını dile getirdi.
TOBB KGK Muğla İl İcra Komitesi Başkanı Mehtap Şeniz Çahan ise “Tarımda Kadın Eli” projesinin çıkış noktası ve hedeflerine ilişkin bilgi verdi. Muğla’nın bir tarım kenti olduğunu vurgulayan Çahan, proje ile kırsal kalkınmada kadın girişimciliğini artırmayı ve kadın emeğini ekonomik değere dönüştürmeyi amaçladıklarını belirtti.
2007 yılından bu yana TOBB bünyesinde kadınların ekonomik hayatta daha güçlü yer alması için çalıştıklarını söyleyen Çahan, asıl sıçramanın kadın emeğinin doğru yöntemle pazara taşındığı anda gerçekleşeceğini ifade etti. Çalıştayların amacının sahada karşılığı olan somut sonuçlar üretmek olduğunu vurguladı.
Dijitalleşme ve Destek Mekanizmaları Masaya Yatırıldı
Açılışın ardından Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fethiye Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Saatcı, “Tarımda Kadın ve Dijitalleşme” başlıklı sunumuyla dijitalleşmenin, veri yönetiminin ve teknoloji destekli uygulamaların tarımın geleceğinde belirleyici rol oynayacağını anlattı.
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) Aydın/Muğla İl Koordinatörü Arzu Akar ile TKDK Muğla İl İrtibat Sorumlusu Murat Neslihanoğlu da kadın girişimciler için sağlanan destek mekanizmaları hakkında kapsamlı bilgilendirme yaptı. Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü temsilcileri ise Safran Projesi, Ata Sebzeleri, Çilek Üretimi ve Tıbbi Aromatik Bitki projelerine ilişkin detayları paylaştı.
Sahadan Örnekler: Dayanışma Kolektif Güce Dönüşüyor
Tecrübe paylaşımı bölümünde kadın kooperatifleri, üretimde dayanışmayı nasıl kolektif güce dönüştürdüklerini örneklerle aktardı. Likya Kadın Kooperatifi Başkanı Çiğdem Karaca, Çal Kadın Kooperatifi Başkanı Emine Yılmaz ve Ortaca El Ele Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi’nden Doç. Dr. Nazan Türkmen deneyimlerini katılımcılarla paylaştı.
Paye Fethiye Kurucusu Beyza Yavuz ise “Tersine Göç: Yeni Köylü’nün Geleneksel Tarımı Dönüştürücü Etkisi” başlıklı sunumunda, üretim tekniklerinin yanı sıra yaşam tercihleri ve yeni üretim pratiklerinin de tarım kültürünü dönüştürdüğüne dikkat çekti.
Prof. Dr. Melek Zühre Yıldırım, “Lilith’in Kızkardeşleri” başlıklı sunumunda tarım, turizm ve sürdürülebilirlik ekseninde kadınların rolünü ele aldı. Slow Food Fethiye/Türetim Ağı Derneği Başkanı Görkem Göktaş agroekoloji perspektifinden değerlendirmelerde bulunurken, Tangala Peynir Çiftliği Kurucusu Buket Ulukut “Cinsiyetin Ötesinde Ustalık” başlıklı sunum gerçekleştirdi. Günal Biyolojik Tarım Kurucusu Ali Rıza Günal ise “Kadın Eliyle Sürdürülebilir Tarım ve Biyolojik Mücadele” konusundaki görüşlerini paylaştı.
Katılım Sertifikalarıyla Sona Erdi
Kadınların tarımda daha güçlü ve etkin biçimde yer almasını hedefleyen eğitim içerikleri ve deneyim paylaşımlarıyla yerelde iş birliği kanallarını genişletmeyi amaçlayan buluşma, katılım sertifikalarının dağıtımı ve toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.
