Muğla’da Bayır Mahallesi’nde yapılması planlanan çimento fabrikasına ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı üzerinden yürüyen hukuk mücadelesinde yeni bir gelişme yaşandı. T.C. Muğla 4. İdare Mahkemesi, Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 13.02.2025 tarih ve 75 sayılı kararıyla söz konusu planın iptal edilmesine ilişkin işlemi hukuka aykırı bularak iptal etti. Kararın ardından Muğla Büyükşehir Belediyesi de kamuoyuna yönelik bir açıklama yayımladı.
2007’de Onaylanan Plan 2025’te İptal Edilmişti
Dava, Muğla ili Menteşe ilçesi Bayır Mahallesi’nde 56, 57, 58, 817, 818, 819, 820, 821, 822, 823, 824, 825, 826, 827, 828 ve 829 parsellerde “Sanayi Tesis Alanı (Çimento Fabrikası)” yapılmasını öngören 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptal edilmesine ilişkin belediye meclisi kararından kaynaklandı. Söz konusu plan, 2007 yılında mülga Muğla İl Genel Meclisi ile mülga Bayır Belediyesi tarafından onaylanarak yürürlüğe girmişti. Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi ise 13 Şubat 2025 tarihinde, planın şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olmadığı gerekçesiyle iptaline karar vermişti.
Şirket Dava Açtı, Belediye ve Müdahiller Savundu
Bu karar üzerine Muğla Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş., belediyenin planı iptal etme yetkisinin bulunmadığını, işlemin usule uygun tesis edilmediğini ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek iptal kararının iptali istemiyle dava açtı. Davalı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı ise planın şehircilik ilkelerine uygun olmadığını savunarak davanın reddini talep etti. Davaya müdahil olan çevre örgütleri, kooperatif ve bazı vatandaşlar da planın çevre ve insan sağlığına uygun olmadığını belirterek belediye kararını destekledi.
Mahkeme: Yetki Var, Ancak Usule Uyulmadı
Muğla 4. İdare Mahkemesi, 2025/230 Esas ve 2026/55 Karar sayılı hükmünde, büyükşehir belediyesinin nazım imar planını iptal etme yetkisine sahip olduğunu açıkça ortaya koydu. Ancak mahkeme, planın iptal edilmesi sürecinde 3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nde öngörülen usul kurallarına uyulmadığını tespit etti. Kararda; ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından görüş alınmadığı, gerekli analiz, etüt ve araştırmaların yapılmadığı, iptalin kamu yararı amaçlı ve teknik gerekçelere dayandığını ortaya koyan bir plan raporunun hazırlanmadığı ve iptal kararının yalnızca belediye başkanının önergesi ile aynı tarihli komisyon kararına dayanılarak alındığı vurgulandı. Bu gerekçelerle dava konusu 13.02.2025 tarih ve 75 sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptaline hükmedildi.
Mahkeme ayrıca 6.316,10 TL yargılama gideri ile 30.000 TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacı şirkete ödenmesine karar verdi. Karar oyçokluğuyla alındı; karşı oy kullanan üye, keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği görüşünü dile getirdi. Taraflara, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde İzmir Bölge İdare Mahkemesi nezdinde istinaf yolunun açık olduğu bildirildi.
Büyükşehir’den Açıklama: İtiraz Edilecek
Kararın ardından Muğla Büyükşehir Belediyesi yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
“Muğla Büyükşehir Belediye Meclisimizin 13.02.2025 tarih ve 75 sayılı Kararı ile iptal edilen “Muğla ili, Menteşe ilçesi, Bayır Mahallesi, 56, 57, 58, 817, 818, 819, 820, 821, 822, 823, 824, 825, 826, 827, 828 ve 829 parsellerde "Sanayi Tesis Alanı (Çimento Fabrikası)" yapılması amaçlı 1/5000 ölçekli nazım imar planı”na yönelik Muğla 4.İdare Mahkemesinde 2025/230 Esas No ile görüşülen davada 21.01.2026 tarihli Kararı ile “uyuşmazlığa konu nazım imar planının iptal edilmesi hususunda Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin yetkili olduğu hususunda duraksama bulunmamakla birlikte, bahse konu plan iptal edilirken, planların yapımı, revizyonu, ilave ve değişikliklerin yapılması sürecinde olduğu gibi, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından planın iptal edilmesi hususunda görüş alınmadığı, ilgili kurum ve kuruluşlardan veri, görüş ve öneriler elde edilerek planının iptal edilmesine yönelik gerekli analiz, etüt, araştırma ve çalışmaların yapılmadığı, planının iptal amacının gerektirdiği açıklamaları içeren ve iptalin kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayandığını ortaya koyan bir plan raporunun hazırlanmadığı, iptal kararının yalnızca Muğla Büyükşehir Belediye Başkanının hazırladığı önerge ve bu doğrultuda alınan aynı tarihli komisyon kararına istinaden alındığı anlaşıldığından” anılan Büyükşehir Belediye Meclis Kararının iptaline karar verilmiştir. Büyükşehir Belediye Başkanlığımızca ilgili Mahkeme kararına itiraz edilecek olup; ayrıca mahkeme kararı doğrultusunda gereken iş ve işlemler başlatılmıştır. Kamuoyuna saygı ile duyurulur.”
