Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde, Bilkent Üniversitesi koordinatörlüğünde yürütülen “Döngüsel, Yenileyici Mahalleler için Kentsel Yaşam Laboratuvarlarının Birlikte Oluşturulması” (Urban-CoLLaR) projesi kapsamında Muğla’da çalışmalar sürüyor.
Avrupa Birliği’nin Driving Urban Transitions (DUT) programı kapsamında desteklenen proje; Türkiye, Belçika, İtalya, Hollanda, Polonya ve Romanya’dan belediyeler, üniversiteler ve araştırma kuruluşlarını bir araya getiriyor. Bilkent Üniversitesi, Urban-CoLLaR’ın koordinatörlüğünü yürütürken Muğla Büyükşehir Belediyesi ile Çankaya Belediyesi de proje ortakları arasında bulunuyor.
Mahalle ölçeğinde yeni dönüşüm modeli
Urban-CoLLaR projesiyle, mahalle ölçeğinde döngüsel ve yenileyici kentsel dönüşüm uygulamalarının geliştirilmesi hedefleniyor.
Proje kapsamında enerji, su ve yapı malzemeleri gibi çevresel kaynakların yanı sıra yerel istihdam ve kültürel miras gibi sosyoekonomik kaynakların da kentsel dönüşüm süreçlerinde daha etkin kullanılması amaçlanıyor.
Yerel yönetimlerin karar alma süreçlerini destekleyecek bir sistem geliştirilmesi, farklı bölgelerde oluşturulacak kentsel yaşam laboratuvarlarından elde edilen sonuçların karşılaştırılması ve uygulanabilir modeller oluşturulması planlanıyor.
Projenin bütçesi 1,83 milyon Euro
Üç yıl süreyle yürütülen Urban-CoLLaR projesi 1 Ocak 2025 tarihinde başladı. Projenin 31 Aralık 2027 tarihinde tamamlanması planlanıyor.
Projenin toplam bütçesi 1 milyon 830 bin 530 Euro olarak açıklanırken, finansman Türkiye’de TÜBİTAK ile Avrupa’daki DUT Ortaklığı kapsamında yer alan fon kuruluşları tarafından sağlanıyor.
Menteşe pilot alan olarak ele alındı
Proje kapsamında 24 Eylül 2026 tarihinde Marmaris İçmeler Hizmet İçi Eğitim Tesisi’nde Menteşe pilot alanına yönelik ortak çalıştay gerçekleştirildi.
Çalıştayda akademisyenler, yerel yönetim temsilcileri, proje ortakları ve katılımcılar Menteşe’nin mevcut yapısını değerlendirdi. Kentte enerji, su, atık yönetimi, ulaşım ve yaşam kalitesine ilişkin ihtiyaçlar ile olası çözüm modelleri üzerinde görüş alışverişinde bulunuldu.
Katılımcıların uygulamalı çalışmalar aracılığıyla geliştirdiği önerilerin, Menteşe için hazırlanacak proje modeline katkı sağlaması hedefleniyor.
“İlk kez bir Türk koordinatör bulunuyor”
Bilkent Üniversitesi İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Nuri Cihan Kayaçetin, Urban-CoLLaR’ın uluslararası ve çok ortaklı bir proje olduğuna dikkati çekerek şunları söyledi:
“Projenin önemli noktalarından biri, ilgili çağrıda ilk defa bir Türk koordinatörün bulunduğu proje olması. Altı farklı ülkedeki çalışmaları Türkiye’den destekleyebilmek ve bu çalışmalardan faydalanabilmek bizim için önemli. Türkiye’de kentsel dönüşüm olarak tanımladığımız dönüşüm sürecinde malzeme, enerji ve suyun döngüsel biçimde nasıl kullanılabileceği konusunda yerel halkın, uzmanların ve dünyadaki iyi uygulamaların deneyimlerinden yararlanarak belediyelerin karar alma süreçlerini desteklemeye çalışıyoruz.”
Bilkent Üniversitesi de Urban-CoLLaR’ın DUT çağrıları kapsamında bir Türk kurumunun koordinasyonunu yürüttüğü ilk proje olduğunu belirtiyor.
“Muğla’nın geleceğini birlikte konuşuyoruz”
Muğla Büyükşehir Belediyesi Etüt ve Projeler Dairesi Başkanlığı’nda Makine Mühendisi olarak görev yapan Burak Hozatlı ise farklı ülkelerden proje ortaklarının, akademisyenlerin, yerel paydaşların ve vatandaşların çalıştayda bir araya geldiğini belirtti.
Hozatlı, “İklim değişikliği, enerji, su, atık, ulaşım ve yaşam kalitesi gibi başlıklarda Muğla’nın ihtiyaçlarına yönelik yenilikçi ve uygulanabilir çözümleri birlikte geliştirmeyi hedefliyoruz. Daha sürdürülebilir, dirençli ve yaşanabilir bir Muğla’nın birlikte düşünerek ve birlikte üreterek mümkün olduğuna inanıyoruz” dedi.
Sorunlar Lego parçalarıyla modellendi
Marmaris İçmeler’de gerçekleştirilen uygulamalı çalışmayı, Lahey Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Değer Ağları Tasarımı araştırma grubundan Genç Tasarım Araştırmacısı Celina Whitehead yönetti.
Çalıştayda “Lego Serious Play” yöntemi kullanılarak Muğla’nın karşılaştığı sorunlar ve ihtiyaçlar Lego parçalarıyla modellendi.
Whitehead, yöntemin katılımcıların yalnızca konuşarak değil, düşüncelerini somut modeller haline getirerek değerlendirme yapmalarına imkân sağladığını belirtti.
Muğla’nın proje açısından önemli bir örnek çalışma alanı olduğunu ifade eden Whitehead, burada elde edilecek sonuçların Avrupa’daki diğer pilot çalışmalarla karşılaştırılacağını kaydetti.
Kaynak: Haber Merkezi
