Orta Doğu'da patlak veren ve bir ayı geride bırakan çatışma ortamı, küresel ölçekte petrol fiyatlarını yukarı çekerken, bu durum yurt içinde enflasyonist baskıları ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) sıkı para politikası adımlarını beraberinde getirdi. Tüm bu gelişmeler, kredi piyasalarındaki dengeleri sarsarak faiz oranlarının hızla tırmanmasına neden oldu.
Yüzde 3'ün Altında Sadece Tek Banka Kaldı
Araç satın alımını finanse etmek isteyen tüketiciler mart ayı itibarıyla yükselişe geçen faiz oranlarıyla karşı karşıya. Güncel piyasa koşullarında, 36 ay vade seçeneğiyle 400 bin TL taşıt kredisi kullanmak isteyen bir vatandaş için sunulan en düşük oran yüzde 2,99 seviyesinde ve bu oranı şu an yalnızca tek bir banka sağlayabiliyor.
Sektörün geri kalanında ise psikolojik sınır olan yüzde 3 barajı çoktan aşılmış durumda. Bankaların büyük çoğunluğu kredi oranlarını yüzde 3,15, yüzde 3,35 ve yüzde 3,49 bandına çekerken, bazı finans kuruluşlarında faizlerin yüzde 4 ve üzerine kadar çıktığı görülüyor.
400 Bin TL Kredinin Geri Ödeme Tablosu Nasıl Şekillendi?
Faizlerdeki bu hızlı tırmanışın vatandaşın cebine yansıması oldukça sert oldu. 400 bin TL tutarındaki bir taşıt kredisinin 36 ay vadedeki örnek ödeme planları şu şekilde hesaplanıyor:
-
%2,99 Faiz Oranıyla (En Düşük): Aylık taksitler 18.500 TL ile 19.000 TL arasında değişirken, toplam geri ödeme tutarı yaklaşık 670.000 TL seviyesini buluyor.
-
%3,25 Faiz Oranıyla (Piyasa Ortalaması): Aylık taksit ödemeleri 19.800 TL ile 20.500 TL bandına çıkıyor, bankaya ödenecek toplam tutar ise 720.000 TL'ye ulaşıyor.
-
%3,49 Faiz Oranıyla: Aylık ödeme yükü 21.000 TL civarına tırmanırken, 400 bin liralık kredinin toplam geri ödemesi 760.000 TL seviyelerinde gerçekleşiyor.
Uzman Görüşü: Fiyatlar Düşer mi, Faizler Ne Zaman İner?
Sektördeki bu ani değişimi değerlendiren İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği (İMAS) Başkanı Hayrettin Ertemel, yaşanan tablonun sadece bankaların inisiyatifinden kaynaklanmadığını; jeopolitik riskler, artan fonlama maliyetleri ve Merkez Bankası'nın sıkılaşma adımlarının aynı anda devreye girdiğini belirtiyor.
Ertemel'in piyasa beklentilerine dair öne çıkan tespitleri ise şu şekilde:
-
Otomobil Fiyatlarına Etkisi: Faizlerin artması piyasadaki talebi ve alım iştahını baskılar, hatta alımları erteler; ancak araç fiyatlarında bir düşüş yaratmaz. Türkiye'de otomobil fiyatlarını belirleyen ana unsur döviz kuru ve buna bağlı üretim/ithalat maliyetleridir.
-
Faizlerin Geleceği: Kısa vadede, özellikle nisan ve mayıs aylarında faiz oranlarında bir gevşeme beklenmiyor ve mevcut yüksek seyrin devam edeceği öngörülüyor. Savaşın sona ermesi ve ekonomik verilerin iyileşmesi durumunda, haziran ayından sonra faizlerin yeniden yüzde 2,70 - yüzde 3,10 bandına doğru bir geri çekilme ihtimali masada bulunuyor. Ancak jeopolitik krizlerin sürmesi halinde bankaların bu yüksek risk maliyetini fiyatlamaya devam etmesi kaçınılmaz görünüyor.