Müslümanlar için kutsal Ramazan ayında oruç tutarken karşılaşılan bazı durumlar, ibadetin sahihliği açısından önem taşıyor. Özellikle kan bağışı gibi hayati önem taşıyan bir eylemin veya tedavi amaçlı kan alımının orucu etkileyip etkilemediği sıkça soruluyor. Diyanet İşleri Yüksek Kurulu, bu konuda net bir açıklama yaparak oruç tutanların kafasındaki soru işaretlerini giderdi. Peki, oruçluyken kan vermek orucu bozar mı? Vücuda kan almak orucu bozar mı? İşte Diyanet'in detaylı açıklamaları ve konuya dair tüm merak edilenler...
ORUÇLUYKEN KAN VERMEK ORUCU BOZAR MI?
Diyanet İşleri Yüksek Kurulu'nun açıklamasına göre, Ramazan ayında oruçlu iken kan vermek orucu bozmaz. Bu konuda İslam alimleri arasında genel bir mutabakat bulunuyor. Kan bağışı gibi eylemler, orucun özünü oluşturan yeme, içme ve cinsel ilişkiden kaçınma kapsamına girmiyor. Dolayısıyla, hayati önem taşıyan kan bağışı ibadet sırasında da gönül rahatlığıyla yapılabilir. Bu görüş, eski dönem İslam bilginlerinin eserlerinde de yer alıyor.
VÜCUDA KAN ALMAK ORUCU BOZAR MI?
Ancak vücuda kan almak durumu farklı bir şekilde değerlendiriliyor. Diyanet'in açıklamasına göre, vücuda kan almak beslenme ve gıda alma kapsamına giriyor. Bu nedenle, tedavi amacıyla da olsa vücuda dışarıdan kan verilmesi orucu bozuyor. Kan nakli, vücuda dışarıdan bir madde girişi olduğu ve bu maddenin besleyici nitelik taşıdığı kabul edildiği için orucun bozulmasına neden oluyor.
KAN VERME İLE İLGİLİ HADİS YORUMLARI NELER?
Kan vermenin orucu bozup bozmaması konusunda geçmişte birbirine zıt iki rivayet bulunuyordu. Bu rivayetlerden birine göre Hz. Peygamber (s.a.s.), 'Hacamat yapanın ve yaptıranın (vücuttan tedavi maksadıyla kan alanın ve aynı amaçla vücudundan kan aldıranın) orucu bozulur' buyurdu. Bu hadis, Ebû Dâvûd ve İbn Mâce gibi kaynaklarda yer alıyor.
Öte yandan, Resûlullah'ın (s.a.s.) oruçlu iken hacamat yaptırdığına dair başka bir rivayet de mevcut. Bu rivayet ise Buhârî gibi güvenilir kaynaklarda geçiyor.
Bu iki hadisi birlikte değerlendiren İslam bilginlerinin çoğu, birinci hadisi o dönemdeki şartlar altında yorumlamıştır. Hacamat yapan kişinin, kanı özel alet ile emerken ağzına kaçırabileceği, hacamat yaptıranın ise kan verdiği için zayıf düşerek hasta olabileceği ve oruçlarını tamamlamakta zorlanabileceği ihtimali üzerinde durulmuştur. Bu yorumlar ışığında, ikinci hadis esas alınmış ve kan vermenin orucu bozmayacağı sonucuna varılmıştır. Günümüzdeki modern kan verme yöntemleri ve kan bağışının önemi de bu yorumları destekler niteliktedir.
