TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Muğla Şubesi Yönetim Kurulu, 6 Şubat 2023’te meydana gelen ve 11 ilde büyük yıkıma yol açan depremlerin üçüncü yıl dönümünde yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, depremlerin yalnızca bir anma günü olarak ele alınmaması gerektiği vurgulanarak, yaşanan kayıpların arkasındaki ihmallerin hatırlatılması gerektiği ifade edildi.
Açıklamada, “Bu tarihi yalnızca bir anma günü olarak görmüyor; ihmallerin, yanlış tercihlerin ve görmezden gelinen gerçeklerin ağır sonuçlarını hatırlatma gereği duyuyoruz” denildi.
“Deprem beklenmedik değil, öngörülebilir bir gerçektir”
İMO Muğla Şubesi Yönetim Kurulu, depremin Türkiye için beklenmedik bir doğa olayı olmadığını vurgulayarak, asıl sorunun yapılaşma ve denetim eksikliklerinden kaynaklandığını belirtti. Açıklamada, “Depremin tam olarak ne zaman ve nerede olacağı bilinmese de, öngörülebilir ve etkileri büyük ölçüde azaltılabilir bir gerçektir” ifadelerine yer verildi.
Yıkımın büyüklüğünün depremin şiddetinden çok yapı üretim süreciyle ilişkili olduğuna dikkat çekilen açıklamada, “Aynı büyüklükteki depremlerin başka ülkelerde bu ölçekte yıkıma yol açmaması, sorunun doğada değil, insan eliyle yaratılan zaaflarda olduğunu göstermektedir” denildi.
Orta büyüklükteki depremler bile yıkıma neden oluyor
Açıklamada, Türkiye’de orta büyüklükte sayılabilecek depremlerin dahi ciddi hasarlara yol açtığı hatırlatıldı. Geçtiğimiz yıl Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde meydana gelen 6,1 ve 6 büyüklüğündeki depremler örnek gösterilerek, “Bu iki deprem sonucunda 729 binadaki 1.036 bağımsız bölüm ağır hasarlı ya da yıkık olarak tespit edilmiştir” bilgisi paylaşıldı.
Silivri depremi uyarı niteliği taşıdı
23 Nisan’da Silivri açıklarında meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki depreme de değinilen açıklamada, yaşanan panik ve iletişim sorunlarına dikkat çekildi.
“Depremin ardından iletişim ağının çökmesi, toplanma alanlarının ve acil ulaşım yollarının yetersizliği, daha büyük bir depremde yaşanacaklara dair kaygıları artırmıştır” denildi.
Yapı stokunun büyük bölümü riskli
İMO Muğla Şubesi Yönetim Kurulu, Türkiye’deki yapı stokunun önemli bir bölümünün hâlâ yüksek deprem riski taşıdığını belirterek,
“Mevcut binaların büyük bir kısmı 2000 yılı öncesi inşa edilmiş yapılardan oluşmaktadır” ifadelerini kullandı.
Açıklamada ayrıca, son 25 yılda çıkarılan imar affı düzenlemelerine işaret edilerek, “Mühendislik hizmeti almamış kaçak yapıların, gerekli önlemler alınmadan kâğıt üzerinde yasal hale getirildiği” vurgulandı.
Milyonlarca konut için acil dönüşüm çağrısı
Açıklamada, TBMM Kahramanmaraş Depremleri Araştırma Komisyonu raporuna atıf yapılarak, “Ülke genelinde 6–7 milyon konutun acilen dönüştürülmesi gerektiği” hatırlatıldı. Sadece İstanbul’da yaklaşık 600 bin konutun çok riskli olduğuna dikkat çekilerek, buna rağmen kamuoyuna açık bir yapı envanterinin hâlâ oluşturulmadığı ifade edildi.
Kentsel dönüşüm eleştirisi: “Rant odaklı yürütülüyor”
Kentsel dönüşüm uygulamalarına da değinen İMO Muğla Şubesi, mevcut politikaların amacından saptığını belirterek,
“Yaklaşık 13 yıldır yürütülen dönüşüm politikaları, deprem riskini azaltmaktan çok arsa değeri yüksek bölgelerde parsel bazlı yenilemelere indirgenmiştir” ifadelerini kullandı.
Toplanma alanları ve hazırlık yetersiz
Deprem toplanma alanlarının yetersizliğine dikkat çekilen açıklamada, “Afet anında insanların nereye gideceğini bilmediği, toplanma alanlarına erişimin mümkün olmadığı bir kent düzeni, depremin kendisi kadar tehlikelidir” denildi.
“Afetler kader değil, siyasal tercihin sonucudur”
Açıklamanın en dikkat çeken bölümünde ise şu ifadelere yer verildi:
“Yaşanan her büyük doğa olayı, gerekli önlemler alınmadığı için afete dönüşmektedir. Bilimi, planlamayı ve denetimi dışlayan bu yaklaşım bir kader değil, siyasal bir tercihtir.”
“Bugünden harekete geçmek zorundayız”
İMO Muğla Şubesi Yönetim Kurulu açıklamasını, “6 Şubat’ta yitirdiklerimize karşı sorumluluğumuz, aynı acıların bir daha yaşanmaması için bugünden harekete geçmektir” sözleriyle tamamladı.
