İkinci el araç piyasasında hızlanan noter işlemleri, beraberinde satış sonrası ortaya çıkan hukuki uyuşmazlıkları da getirdi. Ekspertizini yaptırıp noter huzurunda parasını ödeyerek aracını teslim alan birçok kişi, haftalar sonra cep telefonlarına gelen HGS ihlali veya trafik cezası mesajlarıyla sarsılıyor. Hukuki haklarını arayan ve mağduriyet yaşamak istemeyen araç sahipleri, "Noter satışından sonra gelen cezayı kim öder, eski borçlar yeni alıcıya mı kalır?" sorusuna yanıt aramaya başladı.
NOTER SATIŞI BORÇLARI TAMAMEN SIFIRLIYOR MU?
Kamuoyunda noterin satışı onaylaması halinde aracın hiçbir borcunun kalmadığı yönünde yaygın bir inanış bulunuyor. Noter sistemi; aracın üzerinde o an görünen Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV), haciz, rehin veya sisteme yansımış bir trafik cezası varsa satış işlemini doğrudan engelliyor. Ancak asıl tehlikeyi henüz sisteme düşmeyen gecikmeli cezalar oluşturuyor. Fahri trafik müfettişlerinin yazdığı cezalar, kameralı hız (EDS) sistemleri ve köprü kaçak geçiş ücretlerinin sisteme işlenmesi bazen 15 ila 30 günü buluyor. Bu nedenle noter masasında tamamen borçsuz görünen bir araç, arka planda binlerce liralık gizli bir borç taşıyabiliyor.
NOTER SATIŞINDAN SONRA GELEN CEZAYI KİM ÖDER?
Türk Borçlar Kanunu ve Yargıtay'ın emsal kararlarına göre, bir aracın mülkiyetinin devredildiği gün ve saatten önce gerçekleşen tüm hukuki ve mali yükümlülükler eski sahibini, yani satıcıyı bağlıyor. Örneğin, bir aracı ayın 25'inde saat 14.00'te noterden kendi üzerinize aldığınızı varsayalım. Eğer araçla ayın 24'ünde bir hız ihlali yapıldıysa ve bu ceza sisteme 10 gün sonra düştüyse, borcun muhatabı kesinlikle yeni alıcı olmuyor. Cezanın kesildiği tarih ve saat, noter satış sözleşmesindeki devir anından önce olduğu için borcu doğrudan eski sahibinin ödemesi gerekiyor.
SATIŞTAN SONRA CEZA GELİRSE ALICI NE YAPMALI?
Aracı satın aldıktan sonra adınıza tescilli plakaya eski döneme ait bir ceza yansıdığını fark ettiğinizde sakin kalıp yasal adımları izlemeniz gerekiyor. İlk olarak, satışın yapıldığı gün, saat ve dakikayı açıkça gösteren noter satış sözleşmesini güvence altına alın. Ardından cezanın makbuzunu veya e-Devlet görüntüsünü eski sahibine göndererek ödeme talep edin. Eski sahip borcu ödemeyi kabul etmezse, cezanın size tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine itiraz dilekçesi verin. Dilekçeye noter satış sözleşmesini ekleyerek cezanın iptalini veya asıl sorumlusuna aktarılmasını talep edebilirsiniz.
GİZLİ BORÇ TUZAĞINA DÜŞMEMEK İÇİN NE YAPILMALI?
İkinci el araç alırken sonradan mahkeme süreçleriyle uğraşmamak için bazı hayati önlemleri almak şart. İşlem sırasında noter katibinden, sözleşmenin açıklama kısmına "Satış tarihinden önce doğan ancak sisteme sonradan yansıyacak tüm vergi, ceza ve geçiş ihlali borçlarından satıcı sorumludur" ibaresini eklemesini isteyin. Sadece noter sistemine güvenmeyip satıştan hemen önce e-Devlet, Gelir İdaresi Başkanlığı ve PTT HGS ekranlarından plaka ve şasi numarasıyla çapraz sorgulama yapın. Ayrıca satış esnasında plaka değişikliği talep etmek, eski plakanın geçmişteki idari karmaşalarından sıyrılmanızı ve bürokratik sorunlardan korunmanızı büyük oranda sağlıyor.
Muhabir: Haber Merkezi
