Muğla’nın Menteşe ilçesinde bir haftadır aralıksız süren yağışların ardından gökyüzünde oluşan sıra dışı bulutlar, kent sakinlerinin dikkatini çekti. Dalga dalga, kabarık ve dramatik yapısıyla gökyüzünü adeta bir tabloya çeviren bu oluşumun meteorolojide özel bir adı var: Asperitas bulutları.
Gökyüzü Adeta Dalgalandı
Menteşe’nin farklı noktalarından çekilen fotoğraflarda, bulutların klasik yağmur bulutlarından çok daha farklı bir yapı sergilediği görülüyor. Gökyüzü, sanki deniz yüzeyi gibi kabarmış, dalgalanmış ve katman katman bir görünüm almış durumda. Özellikle yağışların ardından ortaya çıkan bu manzara, hem ürkütücü hem de büyüleyici bir atmosfer oluşturdu.
Bu Bulutların Bir Adı Var: Asperitas
Meteoroloji literatüründe bu tür bulutlar “Asperitas” olarak adlandırılıyor.
Latince kökenli bu kelime, “sert, dalgalı ve pürüzlü” anlamına geliyor. Asperitas bulutları, genellikle uzun süreli yağışların ardından atmosferdeki hava akımlarının dengesizleşmesiyle oluşuyor.
Bu bulutlar:
Alt seviyede dalga dalga görünür
Işık-gölge geçişleri çok belirgindir
Gökyüzüne dramatik ve tehditkâr bir hava verir
Ancak çoğu zaman yeni bir fırtınanın habercisi değildir...
Asperitas Bulutları Ne Anlama Geliyor
Asperitas bulutları, ilk kez 2009 yılında gözlemlenmesine rağmen uzun süre resmi bir sınıflandırmaya dahil edilmedi. Bu nadir bulut türü, dalgalı ve çalkantılı yapısıyla deniz yüzeyini andıran bir görünüme sahip olmasıyla dikkat çekiyor. Yapılan bilimsel gözlemler ve meteorolojik değerlendirmeler sonucunda, Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından 2017 yılında yayımlanan Uluslararası Bulut Atlası güncellemesiyle “Asperitas” adıyla resmi bulut türleri arasına alındı. Asperitas bulutları genellikle şiddetli hava olaylarının ardından, atmosferdeki dengesizliklerin yoğun olduğu dönemlerde oluşuyor ve görsel açıdan etkileyici bir manzara sunuyor.
Uzmanlara Göre Tehlike Değil, Geçiş İşareti
Her ne kadar görüntüsü fırtına ya da hortumu çağrıştırsa da Asperitas bulutları genellikle atmosferin rahatlama evresinde ortaya çıkar. Yani yoğun yağışlı sistemlerin ardından, hava kütlelerinin yeniden dengeye gelmeye çalıştığı bir geçiş sürecinin görsel yansımasıdır.
Bu nedenle:
Şiddetli yağış,
Fırtına,
Hortum
gibi olayların doğrudan habercisi olarak kabul edilmez.
Menteşe’nin Coğrafyası Bu Görüntüyü Güçlendirdi
Uzmanlar, Menteşe’de bu bulutların bu kadar net görülmesinde;
İlçenin dağlarla çevrili yapısı
Vadilerden yükselen nemli hava
Uzun süreli yağış sonrası ani basınç değişimleri
gibi faktörlerin etkili olduğunu belirtiyor. Özellikle ovaya bakan yüksek noktalardan çekilen görüntülerde bulutların katmanlı yapısı çok daha çarpıcı hale geliyor.
Vatandaşlar Gözlerini Gökyüzünden Alamadı
Kent merkezinde ve çevre mahallelerde birçok vatandaş, alışılmışın dışında bu gökyüzü manzarasını cep telefonlarıyla kayda aldı. Sosyal medyada paylaşılan fotoğraflar kısa sürede ilgi gördü. Bazı vatandaşlar bu görüntüyü “kıyamet sahnesi”, bazıları ise “doğanın sanatı” olarak yorumladı.
Nadir Ama Unutulmaz Bir Doğa Olayı
Asperitas bulutları Türkiye’de her bölgede sık görülmüyor. Bu nedenle Menteşe semalarında oluşan bu manzara, hem meteorolojik hem de görsel açıdan nadir kabul ediliyor. Uzmanlar, bu tür görüntülerin genellikle kısa süreli olduğunu ve birkaç saat içinde dağıldığını belirtiyor.
