.
Emekli maaşınıza haciz gelmesinden mi korkuyorsunuz? Yargıtay, borç kıskacındaki milyonları yakından ilgilendiren, ezber bozan bir karara imza attı. Borçlunun "Kendi rızamla maaşımı haczettiriyorum" diyerek imzaladığı o dilekçe artık kağıt parçası sayılacak. İşte icra hukukunda dengeleri değiştiren kararın detayları...
İcra takipleri ve emekli maaşı hacizleri konusunda Türkiye'deki hukuk sistemini kökten etkileyecek bir gelişme yaşandı. Borç yükü altında olan ve icra baskısı hisseden vatandaşların, bazen çaresizlikten bazen de "haciz korkusuyla" attıkları imzalar Yargıtay engeline takıldı. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, borçlunun aynı gün içinde hem borcu kabul edip hem de maaş haczine izin vermesini hukuka aykırı buldu.
İçtihat Bülteni’nden edinilen bilgilere göre olay, bir borçlunun icra müdürlüğüne giderek verdiği dilekçeyle başladı. Borçlu, henüz tebligatı yeni almışken yasal sürelerinden feragat ettiğini ve emekli maaşının tamamının haczedilmesine onay verdiğini beyan etti. Ancak daha sonra bu işlemin "haciz korkusuyla" yapıldığını belirterek mahkemeye başvurdu.
Dava süreci İlk Derece Mahkemesi, İstinaf ve son olarak Yargıtay arasında gidip geldi. Son noktayı koyan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, icra hukukunun temel prensiplerini hatırlattı:
Önce Takip Kesinleşmeli: Bir malın veya maaşın haczedilebilmesi için icra takibinin hukuken kesinleşmiş olması şarttır.
Aynı Anda Verilen İzin Yok Hükmündedir: Borcun kabulü ile haciz izninin aynı dilekçede verilmesi, "önceden verilmiş izin" niteliği taşır.
Emekli Maaşı Koruması: Emekli maaşları yasayla koruma altındadır ve bu korumadan vazgeçmek için takibin kesinleşmesi sonrası özgür irade gerekir.
Mahkemeler Arası Hukuk Savaşı: 25 Üye Son Sözü Söyledi
İlk derece mahkemesi haczi kaldırırken, Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) "borçlu rızasıyla feragat etti" diyerek haczin devamına karar vermişti. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin bozma kararı sonrası dosya Hukuk Genel Kurulu önüne geldi. 25 üyenin katılımıyla yapılan toplantıda; takibin kesinleşmesiyle aynı anda verilen haciz muvafakatinin geçersiz olduğu tescillendi.
Bu karar, özellikle icra baskısı altında emekli maaşının tamamını veya bir kısmını haczettirmek zorunda kalan binlerce vatandaş için "iade-i itibar" ve "haciz iptali" yolu açıyor.
Bu emsal karar ile birlikte, icra dairelerinde takibin kesinleştiği gün veya öncesinde alınan "maaş haczi muvafakatnameleri" hukuken tartışmalı hale geldi. Borçlular, usulsüz şekilde yapılan bu işlemlerin iptali için dava açma hakkına sahip olacak.
