Bu kontrolsüz yükselişin dünya ekonomisinde yaratacağı tahribatı engellemek isteyen G7 ülkeleri ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), piyasaları rahatlatacak acil durum planını raftan indirdi.
MASADAKİ FORMÜL: ORTAK PETROL SALINIMI
İngiliz ekonomi gazetesi Financial Times’ın aktardığı kulis bilgilerine göre, G7 ülkelerinin maliye bakanları ve IEA İcra Direktörü Fatih Birol, krizin ekonomik boyutunu değerlendirmek üzere bugün acil bir toplantıda bir araya gelecek. Toplantının en kritik gündem maddesi ise küresel petrol fiyatlarını dizginlemek için devletlerin ellerindeki "stratejik petrol rezervlerinden" piyasaya toplu bir satış (salınım) yapılması ihtimali olacak.
Alınan bilgilere göre, başta ABD olmak üzere üç G7 ülkesi bu radikal adıma sıcak bakıyor. IEA bünyesindeki 32 üye ülkenin kriz anları için beklettiği toplam 1,2 milyar varillik bir rezerv bulunuyor. ABD'li bazı yetkililerin, fiyatları aşağı çekebilmek için bu toplam rezervin yüzde 25-30’luk kısmına tekabül eden 300 ila 400 milyon varillik bir petrolün koordineli olarak piyasaya sürülmesini önerdiği ifade ediliyor.
BU SİLAH DAHA ÖNCE DE KULLANILMIŞTI
Ülkelerin kendi güvenlikleri için yeraltında beklettikleri bu devasa rezervleri piyasaya sürme hamlesi, tarihte çok nadir başvurulan bir yöntem. IEA, kuruluşundan bu yana söz konusu kolektif rezerv salınımı silahını sadece beş kez kullandı.
Bu yöntemin son örnekleri ise 2022 yılında yaşanmıştı. Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesiyle petrol fiyatlarının 130 dolarlara kadar fırlaması üzerine harekete geçilmiş, ABD yönetimi 6 aylık bir periyotta stratejik rezervlerinden 180 milyon varil petrol satarak piyasadaki arz sıkıntısını gidermiş ve fiyatların düşmesini sağlamıştı. Aynı senaryonun İran krizinde de uygulanıp uygulanmayacağı, yapılacak kritik toplantının ardından netlik kazanacak.
