Çalışma hayatını tamamlayarak emekliliğe hak kazanan ancak iş gücü piyasasında kalmaya devam eden vatandaşlar için yeni bir tablo ortaya çıkıyor. Emekli statüsünde çalışmanın getirdiği yasal haklar, izin süreleri ve maaş hesaplamaları, normal çalışanlara kıyasla önemli farklılıklar barındırıyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, emekli personelin iş yerindeki hukuki hakları ve gelir planlaması hakkında kritik değerlendirmelerde bulundu.
EMEKLİ ÇALIŞANLARIN TAZMİNAT HAKLARI NELER?
Emeklilik kararı alıp aynı veya farklı bir iş yerinde çalışmayı sürdüren kişilerin İş Kanunu kapsamındaki hakları geçerliliğini koruyor. Fazla mesai, hafta tatili ve resmi tatil ücretleri gibi temel haklar emekli çalışanlar için de eksiksiz uygulanıyor. Emekli personelin tazminat durumuna açıklık getiren Özgür Erdursun, şu ifadeleri kullandı:
"Eğer emekli olduktan sonra aynı işyerinde yeniden çalışmaya başlarsa, hukuken yeni bir sözleşme kurulmuş olur. Bu ikinci dönemde işveren haksız fesih yaparsa kıdem hakkı doğabilir. Çalışan haklı nedenle ayrılırsa yine kıdem gündeme gelebilir. Ancak istifa halinde kıdem hakkı oluşmaz. Dolayısıyla ikinci dönem kıdem hakkı, fesih şekline bağlıdır"
İhbar tazminatı kuralının değişmediğini vurgulayan uzman isim, şunları kaydetti:
"Bildirim sürelerine uyulmazsa, işveren feshederse ihbar öder. İşçi bildirimsiz ayrılırsa ihbar tazminatı gündeme gelir. Statü değişmez, kurallar aynıdır"
İZİN SÜRELERİ SIFIRDAN BAŞLIYOR
Emeklilik sonrası aynı iş yerinde çalışmaya devam eden vatandaşların yıllık ücretli izin süreleri baştan hesaplanıyor. İzin hakkının yeni bir iş sözleşmesi yapılmış gibi değerlendirildiğini belirten Erdursun, "Kıdem, ihbar ve yıllık izin hakları devam eder. Ancak yıllık izin hesabı yeni sözleşmeyle sıfırlanır; 50 yaş üstü için en az 20 gün kuralı uygulanır" sözleriyle önemli bir hatırlatma yaptı.
ÇALIŞAN EMEKLİNİN MAAŞI DAHA YÜKSEK
Emekli çalışanlar ile normal çalışanlar arasındaki en belirgin fark maaş bordrolarına yansıyor. Emekli personelden işsizlik sigortası priminin kesilmemesi ve genel sigorta primi oranlarının daha düşük olması net maaşı doğrudan artırıyor. Bu durumun rakamsal boyutunu paylaşan Erdursun, "Asgari Ücret 28.075 TL’dir ancak emekli çalışanlarda Asgari Ücret 30.18,16 TL’dir" bilgisini verdi.
Brüt ücret üzerinden anlaşan çalışanların avantajının daha da arttığını ifade eden Erdursun, "Emekli olduktan sonra brüt ücretle çalışanların ücret avantajı vardır. Brüt ücret aynı olsa bile kesinti yapısı değiştiği için net maaş ciddi şekilde farklılaşır" ifadelerini kullandı.
Maaş farkının tavan ücretlerde çok daha belirginleştiğini aktaran Erdursun, "Asgari ücrette fark sınırlı ama nettir. Brüt yükseldikçe avantaj büyür. Tavan ücrette aylık 15–18 bin TL bandında net fark oluşabilir" dedi.
