Muğla Planlama Ajansı’nın (MUPA), Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi (DEKAMER) verilerinden derlediği bilgilere göre, Muğla kıyılarında yaşayan Caretta caretta deniz kaplumbağaları, doğadan değil, insan kaynaklı tehditlerden korunmaya çalışıyor. Yaralanmaların yüzde 78’inin insan etkisinden kaynaklandığı belirtilirken, 2008 yılından bu yana 600’ün üzerinde kaplumbağa tedavi altına alındı. Muğla Büyükşehir Belediyesi ise kıyıların korunması amacıyla bugüne kadar 220 dava açtı.
Yaralanmaların %78’i insan kaynaklı
DEKAMER’in 2023 yılı verilerine göre, Caretta caretta türünde görülen yaralanmaların yüzde 78’i doğrudan insan faaliyetlerinden kaynaklanıyor. Yaralanma nedenleri arasında ilk sırada misina dolanması (yüzde 21) yer alırken, bunu tekne çarpması (yüzde 16) ve kasıtlı yaralamalar (yüzde 10) izliyor. Diğer yaralanma nedenleri arasında kafa travması (yüzde 9), pervane kesikleri (yüzde 7), olta yutma (yüzde 6), dalma problemi (yüzde 6) ve parazit (yüzde 3) bulunuyor.
600’ün üzerinde müdahale gerçekleştirildi
2008 yılından bu yana yaralı halde merkeze ulaştırılan Caretta caretta sayısı 600’ün üzerinde oldu. Bu kaplumbağalardan 333’ü tedavi edilerek yeniden denize bırakıldı, 261’i ise yaşamını yitirdi. Kalan bireyler tedavi süreçleri devam eden vakalardan oluşuyor.
Yıllara göre yaralı kaplumbağa verileri
DEKAMER kayıtlarına göre, 2008 yılından itibaren merkeze ulaşan yaralı kaplumbağa sayısı yıllar içinde artış gösterdi. 2019 yılında 75’e yaklaşan vaka sayısı, 2022 yılında en yüksek seviyelerden birine ulaştı. 2023 yılında ise 58 kaplumbağa kayıt altına alındı.
Kıyıların korunması için hukuki süreçler
Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin resmi verilerine göre, kıyıların, doğal yaşam alanlarının ve biyolojik çeşitliliğin korunması amacıyla bugüne kadar 220 dava açıldı. Bu davalar, evsel atıkların ekosisteme etkilerinden madencilik faaliyetlerine, usulsüz imar uygulamalarından kıyı alanlarının korunmasına kadar çeşitli çevre konularını kapsıyor.
Ekosistemde Caretta Caretta’nın önemi
Caretta caretta deniz kaplumbağaları, Muğla kıyılarında ekosistemin sürekliliği açısından önemli türler arasında yer alıyor. MUPA verilerine göre, türün korunması yalnızca bölgesel bir ekolojik denge unsuru değil, aynı zamanda küresel biyolojik çeşitlilik hedefleri kapsamında değerlendiriliyor.
MUPA’nın değerlendirmesi
MUPA, Caretta caretta ile sürdürülen her izleme çalışmasının, doğal süreçlerle kurulan karşılıklı bağı güçlendirdiğini ve türlerin varlığının çevresel sürekliliğin göstergesi olduğunu belirtiyor. Açıklamada, korunma çalışmalarının bu sürekliliğin devamı için gerekli olduğu vurgulanıyor.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Caretta caretta nedir?
Caretta caretta, deniz kaplumbağaları familyasına ait, Akdeniz ve Ege kıyılarında yaşayan nesli tehlike altındaki bir deniz kaplumbağası türüdür.
2. Muğla kıyılarında Caretta caretta’ların yaralanma oranı nedir?
DEKAMER verilerine göre, Muğla kıyılarında yaralanan Caretta caretta’ların yüzde 78’i insan kaynaklı nedenlerden etkilenmektedir.
3. En yaygın yaralanma nedenleri nelerdir?
En sık görülen nedenler arasında misina dolanması (%21), tekne çarpması (%16) ve kasıtlı yaralamalar (%10) yer almaktadır.
4. Yaralı kaplumbağalar nasıl tedavi ediliyor?
Yaralı Caretta caretta’lar, DEKAMER tarafından kurtarılarak rehabilitasyon merkezine götürülüyor, tedavileri tamamlandıktan sonra tekrar denize bırakılıyor.
5. 2008’den bu yana kaç Caretta caretta tedavi edildi?
2008 yılından bu yana 600’ün üzerinde yaralı Caretta caretta merkeze ulaştırıldı. Bunlardan 333’ü tedavi edilip yeniden denize bırakıldı, 261’i ise yaşamını yitirdi.
6. Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin çevre koruma çalışmaları neleri kapsıyor?
Belediye, kıyıların ve doğal yaşam alanlarının korunması amacıyla bugüne kadar 220 dava açmıştır. Bu davalar; imar, madencilik ve çevre kirliliği gibi çeşitli konuları kapsamaktadır.