Ramazan ayına sayılı günler kala, oruç ibadetiyle ilgili birçok soru gündeme geliyor. Özellikle Ramazan'da oruç tutamayanlar, ne yapmaları gerektiğini merak ediyorlar. İşte Diyanet'in madde madde açıkladığı oruç tutulamama durumları...
Ramazan ayında oruç ibadetlerini sağlık ve diğer nedenlerle yerine getiremeyenler için bazı soruların yanıtlarını arıyor. Özellikle yolculuk, hastalık, gebelik ve yaşlılık gibi durumlar, oruç tutmayı engelleyebilir ve bu durumlarda oruç tutmanın yerine neler yapılabileceği ve kaza orucunun nasıl tutulacağı konuları merak ediliyor.
Kimler Oruç Tutabilir?
Din İşleri Yüksek Kurulu’nun sitesinde yer alan bilgilere göre uzman bir doktor hastaya, oruç tutmasının sağlık açısından zararlı olduğu teşhisi koymadığı sürece, o kişi oruç tutmak zorundadır. Eğer kişinin hastalığı geçisi ise tutmadığı oruçları iyileşince kaza eder. Eğer hastalığı kalıcı ise tutmadığı oruçlar için fidye verir. Kısaca, akıllı, ergenlik çağına ulaşmış ve oruç tutmasına engel bir mazereti olmayan her Müslüman’ın ramazan orucunu tutması farzdır.
Kimler Oruç Tutamayabilir?
İslamiyet, temel olarak kişileri güçleri nispetinde sorumlu tutar ve güçlerini aşan veya sıkıntıya yol açan durumlarda kolaylaştırıcı hükümler getirir. Bu genel ilke doğrultusunda farz olan Ramazan orucu ibadeti belli şartlara bağlı olarak erteleme veya fidye verme konusunda bazı ruhsatlar getirir.
Yolculuk yapacaklar Oruç Tutmak Zorunda mı?
Yolculuk, Ramazan ayında oruç tutmayı ruhsat olarak kabul edilen bir durumdur. Yolculuk esnasında oruç tutulmaması gerektiği durumlar, daha sonra kaza edilir. Kur'an'da şöyle buyrulmaktadır: "Ey inananlar! Oruç sizden öncekilere farz kılındı gibi, Allah'a karşı gelmekten sakınasınız diye, size de sayılı günlerde farz kılındı. İçinizden hasta olan veya yolculukta bulunan, tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde tutar. Oruca gücü yetmeyenler, bir düşkünü doyuracak kadar fidye verir. Kim gönülden iyilik yaparsa, o iyilik kendisinedir. Eğer bilirseniz, oruç tutmanız sizin için daha iyidir." (Bakara, 2/183-184).
Geceden oruç tutmaya niyetlenip de gündüz yolculuğa çıkmak zorunda olan bir kişi, yolculuk esnasında zorluk çekerse, daha sonra kaza etmek üzere orucunu bozabilir. Ancak, orucunu tamamlaması daha uygundur. Hz. Peygamber, Mekke'nin fethi için sefere çıktığında oruçlu iken, Kedîd denilen yere varınca orucunu bozmuştur. (Buharî, "Savm", 34; Müslim, "S›yam", 15) Bu örnek, sefere çıkınca orucun bozulabileceğini göstermektedir.
Hastayken Oruç Tutulur mu?
Ramazan ayında oruç tutmayı zorlaştıran veya hastalığının artmasından endişe eden kişiler ile hastalığı sebebiyle oruç tutmakta zorlananlar, oruçlarını tutmayıp iyileştikten sonra bu günleri kaza etmelerine izin verilmiştir.
Hamileyken Oruç Tutulur mu?
Hamile kadınlar, kendilerine veya çocuklarına zarar verebileceği düşünülen durumlarda oruçlarını tutmayabilirler. Aynı şekilde, emzikli kadınlar da sütlerinin kesilmesi veya çocuklarının zarar görebileceği durumlarda oruç tutmayabilirler. Hz. Peygamber bu duruma müsaade etmiştir (Nesâî, "Sıyam", 50-51).
Zorlu ve Zorunlu İşlerde Oruç Tutma
Oruç tuttuğunda sağlığına zarar gelme endişesi taşıyan bir kişi, orucunu tutmayabilir. Bu durumda olanlar, tutamadıkları oruçları uygun bir zamanda kaza ederler. Özellikle zorunlu olarak ağır işlerde çalışmak zorunda olanlar, oruç tutmaları halinde sağlıklarının risk altında kalacağı durumlarda Ramazan ayında oruçlarını tutamazlar ve daha sonra kaza ederler.
Yaşlılar Oruç Tutar mı?
Oruç tutamayacak kadar ileri yaşta olan bireyler, oruç yerine fidye verebilirler. Bu durum, Bakara Suresi'nin 184. ayetinde açıkça belirtilmiştir; böyle kişi ya da kişiler, oruç tutacak gücü bulunmadığında fidye vermekle yükümlüdürler. Benzer şekilde, iyileşme ihtimali olmayan hastalar da aynı hükme tabidirler.
