Halk arasında Yeşil Pasaport olarak bilinen Hususi Pasaport, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yurtdışı seyahatlerinde en çok merak ettiği ayrıcalıklı pasaport türlerinden biridir. Özellikle devlet memurlarına, belediye başkanlarına, avukatlara, ihracatçılara ve belirli statüdeki kişilere verilen Yeşil Pasaport, birçok ülkeye vizesiz giriş imkânı tanımasıyla dikkat çekiyor. Peki 2025 yılı itibarıyla Yeşil Pasaport nedir, kimlere verilir, nasıl alınır, başvuru evrakları nelerdir ve geçerlilik süresi ne kadar? İşte tüm detaylar…
Yeşil Pasaport, resmi adıyla Hususi Damgalı Pasaport, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına verilen dört pasaport türünden biridir. Renginden dolayı halk arasında “yeşil pasaport” olarak adlandırılır. Özellikle devlet memurlarına ve kamuda görev yapmış belirli statüdeki kişilere verilir. Yeşil Pasaport sahipleri, Avrupa Birliği ülkeleri başta olmak üzere 160’tan fazla ülkeye vizesiz veya kolaylaştırılmış vize ile giriş yapabilir. Bu nedenle hem iş hem turizm amaçlı yurtdışı seyahatlerde büyük avantaj sağlar.
Yeşil Pasaport, yani Hususi Pasaport, her vatandaşa verilmez; yalnızca belirli şartları taşıyan kişiler bu haktan yararlanabilir. 1., 2. ve 3. dereceye sahip devlet memurları ile sözleşmeli memurlar, hak sahiplerinin eşleri ve 25 yaşını doldurmamış, evlenmemiş, öğrenci olan çocukları, TBMM eski üyeleri ve bakanlar, en az 15 yıl baroya kayıtlı avukatlar, görev süreleri boyunca büyükşehir ve ilçe belediye başkanları, belirli ihracat hacmini aşan iş insanları ve şirket temsilcileri, devlet sporcuları, özelleştirme öncesinde Ziraat Bankası, Halkbank, Türk Telekom gibi devlet bankalarında göreve başlayan personel ve birinci dereceden emekli belediye başkanları Yeşil Pasaport sahibi olabilmektedir.
2025 yılında Yeşil Pasaport başvurusu için öncelikle Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün resmi internet sitesi randevu.nvi.gov.tr üzerinden ya da ALO 199 çağrı merkezi aracılığıyla randevu alınması gerekir. Hak sahipleri, başvuru için gerekli belgeleri eksiksiz şekilde hazırlamalıdır. Hususi pasaportlar harçtan muaf olduğundan yalnızca pasaport defter ücreti ödenir. Randevu gününde belgeler il veya ilçe nüfus müdürlüğüne teslim edilir ve işlemler tamamlandıktan sonra onaylanan pasaportlar PTT kargo ile başvuru sahibinin adresine gönderilir.
Yeşil Pasaport başvurusu için hazırlanması gereken belgeler arasında T.C. kimlik kartı veya geçici kimlik belgesi, pasaport defter ücreti ödeme makbuzu, son 6 ay içinde çekilmiş biyometrik fotoğraf ve varsa daha önce alınmış geçerli pasaport yer alır. Ayrıca çalışan kamu görevlileri, ihracatçılar ve avukatlar için Yeşil Pasaport talep formu, emekli olanlar için görev yapılan kurumdan alınmış resmi yazı, öğrenciler için öğrenci belgesi (sistemden doğrulanabiliyorsa belge talep edilmeyebilir), 18 yaş altı çocuklar için muvafakatname ve belediye başkanları için SGK Emeklilik Hizmetleri’nden alınacak resmi yazı da başvuru sırasında ibraz edilmesi gereken belgeler arasındadır.
İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan düzenlemeyle Yeşil Pasaportların geçerlilik süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarıldı. Süresi dolan pasaportların yenilenmesi için yeniden defter ücreti ödenmesi gerekirken, süresi dolmasına 1 yıldan az kalan pasaportların yenileme işlemleri ise ücretsiz şekilde yapılabilmektedir.
Yeşil Pasaport sahipleri 160’tan fazla ülkeye vizesiz giriş yapabilme hakkına sahip olurken, Avrupa Birliği ülkelerinde 90 güne kadar vizesiz seyahat edebilmektedir. Ayrıca iş seyahatlerinde büyük bir hız ve kolaylık sağlayan Yeşil Pasaport, turistik gezilerde vize masraflarından muafiyet avantajı sunar. Bunun yanı sıra hak sahiplerinin aile bireyleri de ek ayrıcalıklardan faydalanarak yurtdışı seyahatlerinde kolaylık elde edebilmektedir.
