Tapuda intifa hakkı bulunan bir evin satılması mümkün. Ancak tapuyu devralan kişi, bu işlemle birlikte eve yerleşme veya kira gelirini alma yetkisini her durumda kazanamıyor. Kullanım ve yararlanma yetkisinin kimde kalacağını, intifa hakkının kapsamı ve devam edip etmediği belirliyor.
İntifa hakkı, mülkiyet başkasında olsa da hak sahibine taşınmazı kullanma ve ondan yararlanma yetkisi tanıyor. Bu nedenle bir evin tapu sahibiyle o evde oturma veya kira gelirini alma hakkına sahip kişi farklı olabiliyor.
İntifa hakkı bulunan ev satılabilir mi?
Tapuda intifa hakkı bulunması, tek başına evin satışına engel oluşturmuyor. Malik, intifa hakkı devam ederken de taşınmazın mülkiyetini başka bir kişiye devredebiliyor.
Ancak intifa hakkı korunarak yapılan satışta alıcı, “çıplak mülkiyet” olarak adlandırılan mülkiyeti ediniyor. Kullanma ve yararlanma yetkileri ise hakkın kapsamına göre intifa hakkı sahibinde kalıyor. Evin satılması, bu hakkı kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.
Yeni malik eve yerleşebilir mi?
Yeni malik, devam eden intifa hakkını göz ardı ederek konuta yerleşemiyor. Evi satın almış olması, intifa hakkı sahibinin kullanımını tek taraflı olarak sona erdirme yetkisi vermiyor.
Örneğin bir annenin, evinin mülkiyetini çocuğuna devrederken yaşamı boyunca intifa hakkını kendisinde tuttuğunu düşünelim. Çocuğun daha sonra bu evi başka bir kişiye satması, annenin devam eden hakkını ortadan kaldırmıyor. Alıcı, yalnızca tapuyu üzerine aldığı gerekçesiyle annenin evden çıkmasını isteyemiyor.
Yeni malikin konutu kullanabilmesi için intifa hakkının sona ermesi veya hak sahibinin kullanımına izin veren bir hukuki düzenleme bulunması gerekiyor.
Kira geliri kime ait olur?
İntifa hakkı, yalnızca evde oturmakla sınırlı olmayabiliyor. Hakkı kuran sözleşmede aksi belirtilmemişse ve koşullar hakkın şahsen kullanılmasını gerektirmiyorsa intifa hakkı sahibi, konutu kiraya vererek gelirinden yararlanabiliyor.
Bu durumda yeni malik, yalnızca evi satın aldığı için kira gelirinin kendisine ödenmesini talep edemiyor. Kira gelirinin kime ait olduğu değerlendirilirken intifa hakkının kapsamı ve sözleşme hükümleri önem taşıyor.
Konutun boş olması da alıcının hemen taşınabileceği veya evi kendi adına kiraya verebileceği anlamına gelmiyor. İntifa hakkı sahibinin o sırada evde yaşamaması, hakkından vazgeçtiğini göstermiyor.
İntifa hakkı ne zaman sona erer?
Gerçek kişi lehine kurulan intifa hakkı, hak sahibinin ölümüyle sona eriyor ve mirasçılarına geçmiyor. Hak belirli bir süre için kurulmuşsa sürenin dolması, hak sahibinin vazgeçmesi gibi durumlar da tapudaki kaydın kaldırılmasına dayanak oluşturabiliyor.
Tapu sicilindeki kaydın silinmesi işlemine “terkin” deniyor. Hakkın hangi nedenle sona erdiğine göre gerekli belgeler ve yapılacak işlem değişebiliyor. Bu nedenle yalnızca tarafların sözlü beyanıyla yetinilmemesi, sona erme durumunun ve tapu kaydının birlikte incelenmesi gerekiyor.
Ev alırken hangi ayrıntılara bakılmalı?
Muğla’da oturmak, yazlık olarak kullanmak veya kira geliri elde etmek amacıyla konut alacakların, güncel tapu kaydıyla birlikte intifa hakkını kuran resmî senedi incelemesi önem taşıyor.
İntifa hakkının kimin lehine kurulduğu, taşınmazın tamamını mı yoksa bir payını mı kapsadığı, süresi ve kullanım koşulları satıştan önce açıklığa kavuşturulmalı. Hakkın satış sırasında kaldırılacağı belirtiliyorsa bunun hangi işlemle ve ne zaman gerçekleştirileceği de netleştirilmeli.
Alıcının konuta ne zaman yerleşebileceği ve kira gelirinden yararlanıp yararlanamayacağı, satın alma kararından önce yanıtlanması gereken temel sorular arasında bulunuyor.
Muhabir: Mukaddes Yelin
