Ülke çapında faaliyet gösteren ve sayısı bir milyonu bulan korsan taksiler ile yasa dışı mobil uygulamalar, yasal taksi esnafının günlük kazançlarını büyük ölçüde eritiyor. Bunun yanı sıra, taksi plakalarının komisyoncular ve galericiler tarafından illegal olarak kiralanması da sektörün belini büken bir diğer sorun olarak öne çıkıyor. Günlük kira bedelini (yevmiye) çıkarmaya çalışan şoförler; yakıt, yemek, SGK primi ve araç temizliği gibi ağır masrafların altında ezilirken, yaşadıkları stres doğrudan müşteriye sunulan hizmetin kalitesini düşürüyor.
Kayıt Dışı Kazanç ve Adaletsiz Vergilendirme
Plaka sahiplerinin araçlarını işletmek yerine komisyonculara devretmesi, ayda 55-60 bin TL'yi bulan kayıt dışı kira gelirlerinin ortaya çıkmasına neden oluyor. Çok daha düşük değerli gayrimenkul sahipleri bile kira beyannamesi verirken, 10 milyon liralık değere sahip plaka sahiplerinin vergi ödememesi sistemdeki adaletsizliği gözler önüne seriyor. Bu durum, plakalarını kiraya veren komisyoncuların ve mülk sahiplerinin derhal mali incelemeye tabi tutulması ve vergi kaçaklarının önlenmesi gerektiği gerçeğini ortaya çıkarıyor.
Yeni Vergi Sistemindeki Karmaşa Şoförleri Kaçırabilir
Önceden şoförlerin veya kiracıların elde ettiği kazancın çok küçük bir kısmı sembolik vergilerle plaka sahipleri tarafından karşılanıyordu. Ancak yeni düzenlemeler, vergi yükümlülüğünün sınırlarını bulanıklaştırdı. Zaten yasal olmayan sözleşmelerle çalışan ve araç üzerinde hiçbir mülkiyet hakkı bulunmayan kiracılar, bu vergileri ödemekten kaçınabiliyor. Fırsatçı komisyoncular ise kira bedellerinin haricinde "vergi" bahanesiyle şoförlerden 10 bin ila 30 bin TL arasında ekstra paralar talep etmeye başladı. Günde 12-24 saat arasında direksiyon sallayan şoförlerin doğrudan vergi mükellefi yapılması, mevcut mali yükü daha da artırarak birçok şoförün mesleği bırakmasına ve plaka sahiplerinin kendi araçlarını kullanmak zorunda kalmasına yol açabilir.
Korsan Taksilerle Hukuki Mücadele Yetersiz Kalıyor
Polis denetimleri ve hukuki süreçlerle desteklenen korsan taksiyle mücadele, uygulanan ağır cezalara rağmen tam olarak sonuç vermiyor. Tespit edilen korsan araçlara 100 bin TL para cezası uygulanıyor, sürücünün ehliyetine 30 gün el konuluyor ve araç 60 gün bağlanıyor. Fakat arkadaki yasa dışı organizasyonlar ve korsan uygulamalar, erken ödeme indirimiyle 75 bin TL'ye düşen bu cezaları anında karşılıyor. Bağlanan araçlar, ceza süresinin bittiği 61. günde yollara geri dönüyor. Üstelik bazı şahıslar, araç alım-satımı yaparak plakalarını değiştiriyor ve trafik sicillerini temizleyerek denetimlerden kaçabiliyor. Yetkililer, yıllardır süren ve uzun mahkeme süreçleri gerektiren bu mücadelede kesin bir başarı sağlanamadığını vurgulayarak vatandaşları yasa dışı faaliyetlere ortak olmamaları konusunda uyarıyor.