Geleceğe Miras Projesi kapsamında restorasyon çalışmaları süren Stratonikeia Antik Kenti, UNESCO hedefi ve 12 Ay Kazı modeliyle hem bilim dünyasının hem turistlerin ilgisini çekiyor.
Geleceğe Miras Projesi ile Büyük Değişim
Muğla’nın Yatağan ilçesinde yer alan ve “gladyatörler kenti” olarak bilinen Stratonikeia Antik Kenti, kapsamlı bir restorasyon sürecinden geçiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen Geleceğe Miras Projesi kapsamında 12 Ay Kazı modeliyle kesintisiz sürdürülen çalışmalar, kentin tarihi dokusunu koruyarak geleceğe taşıyor. Antik yol restorasyonu ve agora açılımı tamamlanan Stratonikeia, ziyaretçilere binlerce yıllık tarihi yakından deneyimleme imkânı sunuyor.
UNESCO Yolunda Güçlü Adımlar
Stratonikeia, Türkiye’nin ve dünyanın en iyi korunmuş antik kentlerinden biri olarak gösteriliyor. Restorasyon çalışmaları, kentin UNESCO Dünya Miras Listesi’ne dahil edilmesi hedefini destekliyor. Proje, tarihi bütünlüğün korunmasının yanı sıra ziyaretçi güvenliği ve konforunu artıracak şekilde planlandı.
Kesintisiz Kazı Modeli
12 Ay Kazı modeliyle Türkiye genelinde kazı sayısı 150’den 251’e yükselirken, yıllık kazı sayısı 800’e ulaştı. Side, Patara, Laodikya, Aizanoi, Stratonikeia ve Dara gibi antik kentlerde yapılan çalışmalar, hem kültürel tanıtıma hem de yerel ekonomiye katkı sağladı.
UNESCO’da Yükselen Değerler
Arslantepe Höyüğü, Gordion ve Sardes antik kentleri UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girdi. 2024’te pandemi öncesi ziyaretçi sayıları yakalanırken, 2025’te müze ve ören yeri ziyaretlerinde rekor bekleniyor. Göbeklitepe’nin 2019’da 412 bin olan ziyaretçi sayısı 2023’te 700 bini geçti.
Deneyim Odaklı Turizm
Yeni nesil ören yeri anlayışı, arkeolojik eserlerin yanı sıra ziyaretçiye deneyim sunmayı da hedefliyor. Sesli rehber sistemleri, artırılmış gerçeklik uygulamaları ve yerel üreticilerin yer aldığı satış alanları turizm gelirlerini artırıyor.
Gece Müzeciliği ile Farklı Bir Atmosfer
2025’te 27 noktada hayata geçirilen gece müzeciliği uygulamaları sayesinde turistler, serin ve aydınlatılmış ortamda antik kentleri gezme imkânı buluyor. Bu yenilik, ziyaretçi memnuniyetini artırırken kültürel mirasın daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlıyor.
Stratonikeia Nerede?
Muğla'nın Yatağan ilçesine bağlı Eskihisar Köyü sınırlarında yer alan Stratonikeia Antik Kenti, yaklaşık 6-7 kilometre batıda konumlanıyor. M.Ö. 3. yüzyılda kurulan bu antik kent, Anadolu’nun ilk yerleşimcilerinden olan Karyalıların ardından sırasıyla Helen, Roma, Bizans, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinin izlerini taşıyarak günümüze ulaşmıştır.
Dünya’nın en büyük mermer antik kenti
Stratonikeia, dünyanın en büyük mermer antik kenti olarak tanınıyor ve bu özelliğiyle hem antik dönemlerin hem de daha yakın tarihsel dönemlerin izlerini bir arada sunuyor. Kent kalıntıları arasında Bizans dönemine ait Erikli, İsa ve Mikail Kiliseleri, 14-15. yüzyılda Beylikler döneminde inşa edilen Selçuk Hamamı, Geç Osmanlı döneminden kalan Şaban Ağa Camii, Osmanlı Çeşmesi, Ağa Evleri ve çeşitli dükkânlar gibi yapılar yer alıyor.
Stratonikeia'nın Efsanesi
Stratonikeia'nın kuruluşuyla ilgili bilinen efsaneye göre, Seleukos Krallığı'nın I. Nikator adlı kralın eşinin ölmesi sonucu güzelliğiyle ünlü genç Stratonike'yi eş olarak seçer. Ancak, beklenmedik bir şekilde kralın oğlu Antiokhos, üvey annesi Stratonike'ye âşık olur. Aşkından hasta düşen Antiokhos, bir hekim tarafından tedavi edilmeye çalışılırken, hekim Stratonike'nin odada olduğunu görünce durumu anlar. Kral, oğlunun aşkını engellemeye çalışmak yerine, tahtını bırakır ve Antiokhos, Stratonike ile evlenir. Yeni kral, şehrin adını eşinin ismiyle anılacak şekilde Stratonikeia olarak değiştirir. Şehrin bu efsanevi kuruluş hikayesi, Rönesans döneminde birçok Avrupa tablosuna ilham vermiştir.
Gladyatörlerin Şehri
Stratonikeia Antik Kenti'nin bir diğer dikkat çekici özelliği ise "Gladyatörler Şehri" olarak tanınmasıdır. 2000’li yılların başında yapılan kazılarda bulunan mezar stelleri, Stratonikeia'nın Anadolu'daki en büyük arenaya ev sahipliği yaptığını ortaya koymuştur.