Türkiye genelinde narenciye tezgahlarında son aylarda inanılmaz bir fiyat dalgalanması yaşanıyor. Antalya Toptancı Hali'nde kilogram çıkış fiyatı 40 ile 70 TL arasında değişen limon, nakliye ve perakende kârları da eklenince büyükşehirlerdeki marketlerde 100 TL barajını kolayca aşıyor. Bu astronomik rakamlar, tek bir limonun bile 15-20 TL gibi rekor fiyatlara satılmasına yol açıyor.
LİMON FİYATLARI NEDEN ARTIYOR, REKOLTE NEDEN DÜŞTÜ?
Limon fiyatlarının bu denli yükselmesinin en önemli nedeni, rekoltedeki düşüş. Türkiye'nin tarımsal verileri incelendiğinde limon üretiminde özellikle son iki yıl içinde yüzde 40'a varan devasa bir kayıp yaşandığı görülüyor.
İKLİM KRİZİ VE DON VURDU, MALİYETLER KATLANDI
Üretimdeki bu devasa çöküşün başrolünde iklim krizinin yarattığı aşırı hava olayları yer alıyor. Türkiye'nin narenciye deposu olarak bilinen Çukurova, Mersin, Adana ve Hatay'da geçtiğimiz yıl yaşanan şiddetli don olayları, bazı bahçelerde ürünün yüzde 80'ini yok etti. Kışın yaşanan don felaketini, yaz aylarındaki kavurucu sıcaklar ve kuraklık izleyince ağaçların verimi dibe vurdu.
Bunun yanı sıra tarımsal girdi maliyetlerindeki artış da üreticinin belini büküyor. Özellikle Orta Doğu'daki bölgesel gerilimlerin enerji piyasalarına yansıması; akaryakıt, gübre ve lojistik masraflarını zirveye taşıdı. Uzmanlar, artan maliyetler yüzünden üreticinin yeterli gübre kullanamadığını ve bunun da fiyatlara doğrudan ek zam olarak yansıyabileceğini belirtiyor.
DEVLETTEN MÜDAHALE GELDİ: İTHALAT VERGİSİ DÜŞÜRÜLDÜ
Piyasadaki bu yangını söndürmek ve arz-talep dengesini yeniden kurmak için Ticaret Bakanlığı devreye girdi. Alınan yeni kararla birlikte, limondaki gümrük vergisi oranlarında geçici bir indirime gidildi. Daha önce yüzde 54 olarak uygulanan ithalat vergisi, iç piyasayı rahatlatmak ve tüketiciyi korumak amacıyla 1 Ağustos tarihine kadar yüzde 10 seviyesine çekildi.
Meksika'nın ardından dünyanın en büyük ikinci limon ihracatçısı konumunda olan Türkiye'nin, kendi iç pazarındaki bu yangını ithalat vergisi indirimiyle ne kadar sürede söndürebileceği ise şimdiden merak konusu oldu.