Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş sınırı da eklenince, emeklilik planları on yıllar sonrasına erteleniyor. Ancak pek çok kişinin bilmediği, sistemin içinde gizli kalmış bir "altın anahtar" bulunuyor: Malulen Emeklilik.
9 BİN GÜN ŞARTI RAFA KALKIYOR: SADECE 1.800 GÜN YETİYOR!
Sosyal güvenlik uzmanlarının da sıklıkla vurguladığı üzere, malulen emeklilik sadece SSK (4/1-a) çalışanlarına mahsus bir ayrıcalık değil. Kendi işini yürüten Bağ-Kur’lular da (4/1-b) bu haktan tam kapasiteyle yararlanabiliyor. Bu sistemin en büyük cazibesi ise rakamlarda gizli. Normal şartlarda emekli olmak için 9 bin gün prim kovalaması gereken bir esnaf, sağlık durumu nedeniyle çalışma gücünü yitirdiğinde sadece 1.800 gün primle maaşa bağlanabiliyor.
EMEKLİLİĞİN ÜÇ TEMEL ŞARTI
Bu "kestirme" yoldan emekli olabilmek için SGK’nın aradığı kriterler oldukça net:
- Güç Kaybı Oranı: Kişinin çalışma kapasitesini veya meslekteki kazanma gücünü en az %60 oranında kaybettiğinin SGK Sağlık Kurulu tarafından raporlanması gerekiyor.
- Sigortalılık Süresi: En az 10 yıllık sigortalılık geçmişi ve toplamda 1.800 gün ödenmiş prim şartı aranıyor.
- Bakıma Muhtaçlık İstisnası: Eğer sigortalı vatandaş, yaşamını sürdürmek için başka birinin sürekli bakımına ihtiyaç duyacak derecede ağır bir maluliyet yaşıyorsa, 10 yıllık süre şartına bakılmıyor; sadece 1.800 gün prim yeterli sayılıyor.
- Borçsuzluk: Başvuru anında SGK’ya (Genel Sağlık Sigortası dahil) tek kuruş prim borcunun olmaması hayati önem taşıyor.
DÜKKÂNI KAPATMADAN BAŞVURU YAPILABİLİR
• Esnaflar arasında, maluliyet başvurusu için ticari faaliyeti durdurma zorunluluğu gibi yanlış bir inanış bulunmaktadır.
• Yasalar, maluliyet tespiti için hastaneye sevk alırken iş yerini kapatma şartı aramamaktadır.
• Sağlık raporu süreci, ticari faaliyet devam ederken de başlatılabilir.
• İş yerini kapatma veya devretme zorunluluğu, sadece rapor onaylanıp emekli aylığının fiilen bağlanacağı son aşamada ortaya çıkar.
STATÜ DEĞİŞSE BİLE HAKKINIZ SAKLI
Süreç içinde Bağ-Kur’dan SSK’ya geçiş yapanlar için de sistem esnek işliyor. Malullük tespiti sürerken sigorta statünüz değişirse, maaşınız en son hangi statüdeyseniz o kurallar üzerinden bağlanıyor. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta; maaş talebinde bulunduktan sonra tekrar sigortalı bir işe girilirse süreç iptal ediliyor.
KİMLER EKSTRA DİKKAT ETMELİ?
Köy ve mahalle muhtarları bu haktan yararlanmak istiyorsa görevlerinden istifa etmek zorunda. Tarım Bağ-Kur’una kayıtlı çiftçiler ise ziraat odası kayıtlarını sonlandırmalı veya muafiyet belgelerini ibraz etmelidir.
MAAŞ NE ZAMAN HESABA YATAR?
Ödeme başlangıcı, sağlık raporunun ve başvurunun tarihlerine göre belirleniyor. Raporunuz başvuru tarihinden önce alınmışsa, dilekçeyi takip eden ayın başından itibaren maaşınız işlemeye başlıyor. Rapor talepten sonra çıkmışsa, rapor tarihini izleyen ay başı esas alınıyor.
Sonuç olarak; sağlık sorunları nedeniyle işinin başında durmakta zorlanan Bağ-Kur’lular için 9 bin gün beklemek bir mecburiyet değil.