Doğalgaz tüketiminde devlet desteklerinin çok daha adil dağıtılmasını sağlamak amacıyla konut abonelerine yönelik "kademeli tarife" uygulaması nisan ayı itibarıyla hayata geçti. Yeni düzenlemeyle birlikte her ilin iklim ve tüketim alışkanlıklarına göre ayrı bir doğalgaz tüketim limiti belirleniyor. Bu limiti aşmayan aboneler devletten yüksek oranda destek almaya devam ederken, limiti aşan yüksek gelirli veya yüksek tüketimli aboneler daha düşük bir destek oranıyla karşılaşıyor.
DOĞALGAZDA KADEMELİ TARİFE NEDİR, KRİTERLER NELER?
Yeni sistem, tamamen devlet desteğinin daha adil paylaşılması ilkesine dayanıyor. Geçmişte yüksek gelir düzeyine sahip abonelerle düşük gelirli aboneler aynı oranda destekleniyordu. Artık il ve ay bazlı olarak son 5 yılın tüketim verileri esas alınıp, abone başına aylık ortalama bir tüketim limiti çıkarılıyor. Yeni dönemin kriterleri ise şu şekilde işliyor:
- Her il için aylık tüketim ortalamasının yüzde 75 fazlası "aylık tüketim limiti" olarak kabul ediliyor.
- Fiili tüketiminiz bu belirlenen limitin altında kalırsa, faturanıza devlet desteğinin en yüksek olduğu uygun fiyat tarifesi yansıyor.
- Eğer belirlenen limit aşılırsa, o ay kullanılan doğalgazın tamamı için devlet desteğinin daha az olduğu yüksek fiyat tarifesi uygulanıyor.
KİMLER ETKİLENECEK, MERKEZİ SİSTEMLERDE DURUM NE?
Düzenleme yalnızca konut abonelerini kapsıyor. Sanayi kuruluşları ve ticarethaneler bu uygulamanın tamamen dışında kalıyor. Yeni sistemin, Türkiye genelindeki toplam hanelerin sadece yaklaşık yüzde 12'sini etkilemesi bekleniyor. Ancak bu yüzde 12'lik kesim, konutlarda tüketilen toplam doğalgazın tek başına yüzde 36'sını harcıyor.
Merkezi sistemle ısınan apartman ve sitelerde ise fatura hesaplaması biraz daha farklı yapılıyor. Sitenin aylık toplam tüketimi hane sayısına bölünüyor. Ortaya çıkan hane başı ortalama tüketim, ilin o ayki limitinin yüzde 75 üzerinde kalırsa, sitenin tamamına daha düşük destekli tarife yansıtılıyor.
İSTİSNALAR NELER, LİMİT AŞILDIĞINDA NE OLACAK?
Nisan ayında devreye giren bu yeni sistemde bazı özel gruplar uygulamadan tamamen muaf tutuluyor. Şehit yakınları, muharip ve malul gaziler ile ibadethaneler, cemevleri ve Kur'an kursları kademeli fiyattan etkilenmiyor ve her koşulda tam devlet desteği alıyor.
Fiyatlandırmada limit aşımı ise aylık bazda değerlendiriliyor. Herhangi bir ayda tüketim limitini aşıp yüksek tutardan fatura ödeyen bir abone, bir sonraki ay tüketimini kısıp limitin altına düştüğünde yeniden yüksek devlet desteğinden yararlanmaya başlıyor. Öte yandan yüksek tüketim nedeniyle faturası artan ve ödeme güçlüğü çeken vatandaşlar, gerekli sosyal kriterleri sağlamaları durumunda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvurarak doğrudan doğalgaz desteği alabiliyor.