Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, Türkiye genelinde uygulanmaya devam ediyor. Yeni sistemle birlikte DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları belirlenen iade noktalarına teslim edilerek geri dönüşüm sürecine kazandırılıyor. Vatandaşlar ise iade ettikleri her uygun ambalaj için belirlenen depozito bedelini dijital cüzdanlarına anında aktarabiliyor.
DOA sistemi nasıl çalışıyor?
DOA sisteminden yararlanmak isteyen vatandaşların öncelikle mobil uygulamaya veya internet sitesi üzerinden sisteme üye olması gerekiyor. Daha sonra uygulama ya da internet sitesi üzerinden en yakın depozito iade noktası veya depozito iade makinesi kolaylıkla bulunabiliyor.
İade işlemi sırasında kullanıcılar uygulamadaki "İade Et" bölümünü kullanarak makinede yer alan karekodu okutuyor. Ardından DOA logolu boş ambalajlar tek tek makinenin haznesine bırakılıyor. İşlem tamamlandığında depozito bedeli kullanıcının DOA Dijital Cüzdan'ına anında yükleniyor.
Hangi ambalajlar sisteme dahil?
DOA sistemi kapsamında yalnızca üzerinde DOA işareti bulunan tek kullanımlık içecek ambalajları kabul ediliyor.
Sisteme dahil olan ambalajlar şunlar:
- 0,10 ile 3,01 litre arasındaki PET şişeler,
- Cam şişeler,
- Alüminyum içecek kutuları.
İade edilecek ambalajların boş, kırılmamış, ezilmemiş ve barkodunun okunabilir durumda olması gerekiyor. Ayrıca kullanıcılar günlük en fazla 200 adet ambalajı sisteme iade edebiliyor.
Depozito bedeli dijital cüzdana aktarılıyor
DOA sistemiyle kazanılan depozito bedelleri kullanıcıların dijital cüzdanında birikiyor. Bu tutarlar banka hesabına transfer edilebiliyor, ATM'lerden nakit olarak çekilebiliyor veya karekodla ödeme yapılabilen iş yerlerinde kullanılabiliyor. Ayrıca sanal kart üzerinden internet alışverişlerinde de değerlendirilebiliyor.
Amaç geri dönüşümü artırmak
DOA sistemiyle içecek ambalajlarının çöpe gitmesi yerine geri dönüşüm zincirine kazandırılması hedefleniyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, uygulamanın doğal kaynakların korunmasına, atık miktarının azaltılmasına ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesine katkı sağlayacağını belirtiyor.
Bakanlık verilerine göre sistem sayesinde her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüşüme kazandırılması ve ekonomiye 30 milyar lira seviyesinde katkı sağlanması hedefleniyor. Ayrıca 1 Temmuz 2026 itibarıyla DOA logolu ambalajlar için tüketicilere 1 TL depozito bedeli ödeniyor.