Yaz aylarında kavurucu sıcakların bastırmasıyla birlikte ev, araç ve iş yerlerinde klima kullanımı zirveye ulaştı. Ancak serinlemek için açtığımız klimalar, doğru kullanılmadığında komaya kadar götürebilen ölümcül Lejyoner hastalığına davetiye çıkarıyor. Vatandaşlar arama motorlarında hızla "klima çarpması belirtileri nelerdir", "klima hastalığı nedir", "Lejyoner hastalığı ölümcül mü" ve "klima zatürresi nasıl geçer" gibi sorguları sıkça araştırmaya başladı. İşte konuya dair tüm merak edilen o soruların yanıtları...
Bunaltıcı yaz sıcaklarından korunmak için başvurduğumuz klimalar, bakımları düzenli yapılmadığında sağlığımızı gizliden gizliye tehdit ediyor. Özellikle son günlerde acil servislere başvuran hasta sayısındaki olağandışı artış, uzmanların gözünü yeniden havalandırma sistemlerine çevirdi. Tıp dünyasında "Lejyoner Hastalığı" olarak bilinen ve halk arasında klima hastalığı şeklinde adlandırılan bu rahatsızlık, basit bir gribal enfeksiyon gibi başlayıp hayati risk taşıyan ağır bir zatürreye dönüşebiliyor. Peki, geçmeyen halsizlik ve şiddetli kas ağrılarıyla kendini gösteren bu sinsi tehlike tam olarak ne? Serinlerken sağlığımızdan olmamak için hangi önlemleri almalıyız?
KLİMA HASTALIĞI (LEJYONER HASTALIĞI) NEDİR?
Uzman Doktor Özkan Akyol, tıp literatüründe 'legionella pneumophila' adı verilen bakterinin neden olduğu hastalığın detaylarını paylaştı. Tarihte ilk kez 1976 yılında ABD'nin Pensilvanya eyaletinde bir toplantıya katılan grupta tespit edilen bu rahatsızlık, klimaların filtre sistemlerinde gizleniyor. Bakteri, filtrelerde uygun ısı ve nemi bulduğu an hızla çoğalıyor ve ortam havasına karışarak solunum yoluyla insan vücuduna giriyor.
KLİMA HASTALIĞI İNSANDAN İNSANA BULAŞIR MI?
Vatandaşların en çok merak ettiği konuların başında hastalığın bulaşıcı olup olmadığı geliyor. Dr. Akyol'un verdiği bilgilere göre, klima hastalığı insandan insana kesinlikle bulaşmıyor. Salgınlar genellikle büyük oteller, hastaneler ve devasa havalandırma sistemlerine sahip plazalarda ortaya çıkıyor. Bakteri doğrudan havalandırma cihazlarından, solunum aletlerinden veya hastanelerdeki solunum yolu işlemlerinden akciğerlere sızıyor. Bu sebeple klimalı büyük işletmelerde çalışanlar ve sağlık personeli birincil risk grubunda yer alıyor.
LEJYONER HASTALIĞI BELİRTİLERİ NELER, KİMLER RİSK ALTINDA?
Hastalık herkesi aynı şiddette etkilemiyor. Özellikle sigara tiryakileri, şeker hastaları, alkol bağımlıları, kemoterapi tedavisi görenler ile kronik böbrek ve akciğer rahatsızlığı olan bireyler bu bakteriye çok daha çabuk yenik düşüyor. Belirtiler ise klasik zatürreden oldukça farklı seyrediyor. Şiddetli kas ve eklem ağrıları, baş ağrısı, geçmeyen halsizlik, huzursuzluk ve yüksek ateş en belirgin işaretler arasında öne çıkıyor. Başlangıçta ortaya çıkan kuru öksürüğe; bulantı, kusma ve ishal gibi sindirim sistemi şikayetleri de eşlik edebiliyor. Tedavi gecikirse odaklanma bozukluğu, aşırı ajitasyon ve hatta hastayı komaya sürükleyen ağır tablolar ortaya çıkıyor.
KLİMA ZATÜRRESİ NASIL GEÇER, TEDAVİSİ VAR MI?
Bu sinsi hastalıkta erken teşhis hayat kurtarıyor. Uzmanlar, kavurucu sıcakların yaşandığı şu günlerde ortaya çıkan ağır gribal enfeksiyon belirtilerinin asla hafife alınmaması gerektiğini vurguluyor. Basit bir yaz nezlesi sandığınız durum, aslında klimaya bağlı tehlikeli bir zatürre çıkabiliyor. Doğru teşhisin ardından uzman hekim kontrolünde, uygun doz ve sürede uygulanan antibiyotik tedavisi ile hastalar sağlığına kavuşuyor.
ARAÇ KLİMASI KULLANIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Sadece kapalı mekan klimaları değil, araç içi klimaları da yanlış kullanımda büyük riskler barındırıyor. Bakımı ihmal edilen ve iyi temizlenmeyen klimalarda üreyen küf mantarları, alerjik rinit ve astım krizlerini tetikliyor. Ayrıca araç içindeki soğuk havanın doğrudan yüze ve göğüs bölgesine vurması sinüzit, kulak iltihabı ve yüz felci gibi geri dönüşü zor rahatsızlıklara neden oluyor. Uzmanlar, araçta klima açarken havayı bedene değil, mutlaka ön cama doğru yönlendirmeniz konusunda kesin uyarılarda bulunuyor.