Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. M. Nazım Karalezli, ayak bileği burkulmalarının basit bir sakatlık olarak görülmemesi gerektiğini belirterek yanlış veya eksik tedavinin kronik instabiliteye yol açabileceği uyarısında bulundu. Özellikle ilk 3 haftalık doğru tedavi sürecinin, ileride oluşabilecek kalıcı ağrı ve denge sorunlarını önlemede kritik rol oynadığı vurgulandı.
Burkulmalar Sandığınız Kadar Basit Değil
Prof. Dr. M. Nazım Karalezli, ayak bileği burkulmalarının genellikle ayağın ani şekilde içe dönmesi sonucu bağların esnemesi ya da yırtılmasıyla meydana geldiğini ifade etti. Bu tür yaralanmalarda en sık dış yan bağların (ATFL) zarar gördüğünü belirten Karalezli, şiddetli ağrı ve kısa sürede oluşan şişliğin önemli belirtiler arasında yer aldığını söyledi.
Burkulma sonrası 24 saat içinde topuk ve parmaklara doğru yayılan morarmanın iç kanamaya işaret edebileceğini dile getiren Karalezli, üzerine basamama ve boşluk hissinin ciddi bağ yaralanmasının göstergesi olabileceğine dikkat çekti.
“Kırık Yok” Demek Sorun Yok Anlamına Gelmez
Röntgende kırık görülmemesinin hastaların çoğunda yanlış bir güven duygusu oluşturduğunu belirten Karalezli, asıl riskin tedavinin yarıda bırakılması olduğunu söyledi. Yırtılan bağların doğru şekilde iyileşebilmesi için en az 3 hafta destekleyici ortez veya atel kullanılması gerektiğini ifade eden Karalezli, erken yük verilmesinin bağların gevşek iyileşmesine ve kronik ağrıya neden olabileceğini kaydetti.
Bağ dokularının yalnızca kemikleri tutmadığını, aynı zamanda ayağın konumunu algılayan sinir uçlarını da içerdiğini belirten Karalezli, uygun fizik tedavi uygulanmadığında denge kaybının kalıcı hale gelebileceğini vurguladı.
İlk 48 Saat Tedavide Kritik Öneme Sahip
Burkulma sonrası ilk 48 saatin tedavi açısından belirleyici olduğunu söyleyen Karalezli, RICE prensibinin uygulanmasını önerdi. Buna göre; istirahat, buz uygulaması, elastik bandajla kompresyon ve ayağın kalp seviyesinden yukarıda tutulması şişlik ve doku hasarını azaltıyor.
Modern tedavi yöntemlerinde ayağın hareketine izin veren ancak sağa-sola dönmesini engelleyen özel bilekliklerin 3 ila 6 hafta kullanılması öneriliyor. Ayrıca denge egzersizleriyle derin duyu kaybının yeniden kazanılması gerektiği ifade edildi.
Cerrahi Müdahale Nadiren Gerekiyor
Taze ayak bileği burkulmalarında ameliyatın çoğu zaman gerekli olmadığını belirten Karalezli, ancak kronik instabilite gelişen veya eklem içinde kıkırdak hasarı bulunan hastalarda cerrahi müdahalenin gündeme gelebileceğini söyledi.
Halk arasında yaygın olan “kırıkçıya çektirme” uygulamasının ciddi risk taşıdığına dikkat çeken Karalezli, bu tür müdahalelerin mevcut yaralanmayı daha da ağırlaştırabileceğini belirtti.
Spora dönüş süresinin yaralanmanın derecesine bağlı olduğunu ifade eden Karalezli, ağrısız şekilde tek ayak üzerinde zıplayabilen kişilerin spora dönebileceğini, basit burkulmalarda iyileşmenin 2-3 hafta, ciddi bağ yırtıklarında ise 6-8 haftayı bulabileceğini söyledi.