Uzaktan çalışma yaygınlaştı, ancak vergi boyutu hâlâ birçok çalışan için belirsizliğini koruyor. Özellikle yurt dışına çalışanlar, freelance gelir elde edenler ve dijital göçebeler için “vergi var mı, yok mu?” sorusu kritik önem taşıyor. Uzmanlara göre, yapılan en küçük hata ciddi cezalarla sonuçlanabiliyor.
Uzaktan Çalışma Vergisi Diye Ayrı Bir Vergi Var mı?
Türkiye’de “uzaktan çalışma vergisi” adı altında ayrı bir vergi bulunmuyor. Ancak uzaktan çalışanların elde ettiği gelirler; Gelir Vergisi, SGK primi ve beyan yükümlülüğü açısından değerlendirmeye alınıyor. Vergi durumu, çalışanın kime hizmet verdiğine, nerede ikamet ettiğine ve gelir türüne göre değişiyor.
Türkiye’deki Şirkete Uzaktan Çalışanlar İçin Sürpriz Yok
Türkiye’de faaliyet gösteren bir şirkete uzaktan çalışanlar için vergi sistemi değişmiyor. Maaşlı çalışanlar;
-
Gelir vergisini,
-
SGK primlerini,
-
Stopaj kesintilerini
ofiste çalışanlarla aynı şekilde ödüyor. Uzaktan çalışmak, çalışan açısından ek bir vergi avantajı sağlamıyor.
Yurt Dışına Uzaktan Çalışanlar İçin Kritik Uyarı
Asıl riskli grup ise yurt dışındaki şirketlere uzaktan çalışanlar. Türkiye’de ikamet eden ve gelir elde eden herkes, gelirin kaynağı yurt dışı olsa bile vergi mükellefi sayılıyor.
Bu durumda:
-
Türkiye’de stopaj yapılmıyor,
-
Ancak yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekiyor,
-
SGK primi otomatik yatırılmıyor; isteğe bağlı sigorta devreye giriyor.
Uzmanlar, “Banka hesabına gelen döviz vergisizdir” düşüncesinin yanlış ve tehlikeli olduğuna dikkat çekiyor.
Freelance Çalışanlar İçin Kurallar Daha Sert
Freelance ya da sözleşmeli çalışanlar için süreç daha karmaşık:
-
Gelir vergisi yıllık beyan ediliyor,
-
Yurt dışına verilen hizmetlerde KDV çoğunlukla istisna olsa da,
-
Fatura kesme zorunluluğu bulunuyor,
-
Bağkur kaydı yapılması gerekiyor.
Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda geriye dönük vergi ve ceza riski ortaya çıkıyor.
183 Gün Kuralı Her Şeyi Değiştiriyor
Vergi mevzuatında sıkça gözden kaçan 183 gün kuralı, uzaktan çalışanlar için belirleyici rol oynuyor. Bir takvim yılında Türkiye’de 183 günden fazla kalan kişiler, tam mükellef sayılıyor ve dünya genelindeki tüm gelirlerini Türkiye’de beyan etmekle yükümlü oluyor.
İşverenler İçin Farklı Bir Tablo Var
Uzaktan çalışan personel istihdam eden işverenler için bazı avantajlar söz konusu. İnternet, elektrik, bilgisayar ve yazılım gibi giderler, gerekli şartlar sağlandığında vergiden düşülebiliyor. Ancak bunun için yazılı uzaktan çalışma sözleşmesi ve belgelendirme şartı aranıyor.
En Büyük Hata: “Nasıl Olsa Kimse Görmez”
Uzmanlara göre uzaktan çalışanların yaptığı en büyük hata, gelirlerini beyan etmemek. Dijital ödemelerin izlenebilirliği arttıkça, yurt dışından gelen kazançlar da vergi denetimlerine daha açık hale geliyor.
Uzmanlar Uyarıyor: Sonradan Ödemek Daha Pahalı
Vergi uzmanları, uzaktan çalışanların durumlarına uygun bir yol haritası belirlemeden hareket etmemeleri gerektiğini vurguluyor. Zamanında yapılan beyan ve doğru sigorta planlaması, ileride çıkabilecek yüksek cezaların önüne geçiyor.