SSK ve Bağ-Kur emeklileri ile memurların alacağı olası zam oranları tek tek hesaplandı. Uzman isim, maaşların güncel enflasyon karşısında erime riskine de özellikle dikkat çekti. En düşük aylıklar konusunda yasal düzenleme yapılmazsa yaşanabilecek mağduriyetler masaya yatırıldı. Kurumlar arası veri farklılıklarının vatandaşın cebine olan negatif etkisi detaylıca incelendi.
Sosyal Güvenlik Kurumu Uzmanı Özgür Erdursun, gerçekleştirdiği bir canlı yayında milyonlarca kişinin gelirini doğrudan etkileyecek olan yaz dönemi maaş artışlarına ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yaptı. Beş aylık enflasyon göstergeleri üzerinden yürütülen yeni hesaplamalar, farklı memur ve emekli gruplarının maaşlarında yaşanacak olası değişiklikleri şimdiden ortaya koydu.
Maaşlara yansıyacak muhtemel oranlar
TÜİK kayıtlarına göre geride kalan beş aylık enflasyonun yüzde 16.60 seviyesinde ölçüldüğünü anımsatan Erdursun, bu istatistiğin ardından memurlar ve memur emeklileri için artışın yüzde 12.40 olarak şekillendiğini kaydetti. Mayıs ayında açıklanan yüzde 1.7 oranındaki yükselişten sonra, piyasaların haziran ayı enflasyonunun yüzde 1.3 ile yüzde 1.5 aralığında gelmesini beklediği bildirildi. Tüm bu matematiksel verilerin ışığında altı aylık toplam enflasyonun yüzde 18.1 ile yüzde 18.3 bandında kapanacağı öngörülüyor. Çıkan bu son tabloya göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yaklaşık yüzde 18 dolaylarında bir artış yapılması planlanırken, memur ve memur emeklileri için beklenen rakamın yüzde 13.85, yani yuvarlamayla yüzde 14 seviyelerine ulaşacağı tahmin ediliyor.
En düşük aylıklarda yasal düzenleme ihtiyacı
Mevcut durumda 20.000 TL olarak uygulanan en düşük emekli maaşının, yüzde 18'lik olası zamla birlikte 23.620 TL seviyesine kadar çıkması öngörülüyor. Ancak sistemin kendi içinde taşıdığı büyük bir risk bulunuyor. Uzmanlar, taban aylıkların enflasyon verileriyle eş zamanlı ve otomatik olarak aynı oranda artmadığını sürekli olarak hatırlatıyor. Eğer meclisten ek bir yasal düzenleme geçirilmezse, kök maaşı düşük olan vatandaşların eline geçen tutarın 20.000 TL sınırında takılıp kalma ihtimali oldukça yüksek görünüyor.
Farklı kurum verileri ve alım gücündeki erime
Aylık istatistikleri yayımlayan kurumlar arasındaki büyük makas da eleştirilerin hedefinde kalmaya devam ediyor. İlk beş aylık süreçte enflasyon TÜİK tarafında yüzde 16.60 çıkarken, bu rakamın İTO raporlarında yüzde 17.77, ENAG hesaplamalarında ise yüzde 23.57 olarak duyurulduğu vurgulandı. Maaş zamlarının bu üçlü arasında en düşük oranı veren kurum üzerinden hesaplanmasının büyük bir gelir adaletsizliği yarattığı aktarıldı. Sistemsel sorunlar nedeniyle emeklilerin ocak ayından mayıs ayına kadar yaşadığı maddi kaybı, temmuz ayında verilecek olan zamla geriye dönük telafi etmeye çalışacağı belirtildi. Fakat bu telafinin hemen ardından, yaz ve sonbahar aylarında oluşacak yeni enflasyonist ortamla birlikte maaşların değerini koruyamadan tekrar erimeye başlayacağı kaydedildi. Nihai tablonun haziran verisinin açıklanmasıyla birlikte resmiyet kazanacağı biliniyor.