Çalışma şartlarının ağırlığı nedeniyle fiziksel ve psikolojik olarak diğer sektörlere göre çok daha fazla yorulan vatandaşlar için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) dev bir adım attı. Kamuoyunda "yıpranma payı" olarak bilinen ve resmi adıyla "Fiili Hizmet Süresi Zammı" olan avantajlı sisteme 11 yeni meslek grubu daha dahil edildi. İş gücü piyasasında adaleti sağlamak ve ağır şartlarda ter döken işçilerin mağduriyetini gidermek amacıyla alınan bu karar, binlerce hanede büyük bir sevinçle karşılandı.
YIPRANMA PAYI ALACAK ŞANSLI MESLEKLER HANGİLERİ?
Bilindiği üzere, yerin metrelerce altında çalışan madenciler, yüksek ısıya maruz kalan demir-çelik işçileri ve belirli sağlık personelleri yıllardır bu haktan faydalanarak yaşı beklemeden emekli olabiliyordu. SGK'nın yaptığı son kapsamlı değerlendirmeler neticesinde bu yelpaze oldukça genişletildi.
Özellikle pandemi ve sonrasında yükleri katlanan sağlık, sanayi ve teknik hizmet sektörlerinden yeni kollar listeye giriş yaptı. Güncellenen yeni tabloya göre; gece gündüz demeden alevlerin arasına dalan itfaiyeciler, yoğun stres ve tehlike altında görev yapan infaz koruma memurları, kimyasal risklerle iç içe olan bazı laboratuvar teknisyenleri ve sahada zorlu şartlarda haber peşinde koşan basın çalışanları da yıpranma payı hakkına kavuştu. Eklenen bu 11 yeni meslek grubu, tehlike ve risk oranlarının yüksekliği göz önüne alınarak titizlikle belirlendi.
SİSTEM NASIL İŞLİYOR? DAHA AZ ÇALIŞIP DAHA ERKEN EMEKLİ OLMA FIRSATI
Yıpranma payı, ağır iş kollarında çalışan vatandaşlara devletin sunduğu çifte bir avantaj sistemidir. Bu haktan yararlanan bir çalışan, normal bir sigortalı gibi yılda 360 gün çalışmış görünmez. İcra edilen mesleğin zorluk derecesine göre, çalışılan her 360 gün için kişinin hanesine ekstra prim günleri (örneğin 60 veya 90 gün) eklenir.
Bu ekstra primler sadece emeklilik için gereken gün sayısını hızla doldurmakla kalmaz, aynı zamanda kanunların belirlediği o zorlu "emeklilik yaş haddinden" de ciddi indirimler sağlar. Yani bu listeye dahil olan bir vatandaş, hem primini yıllar öncesinden tamamlar hem de yaşa takılmadan, emsallerine göre çok daha genç bir yaşta emekli maaşını cebine koymaya hak kazanır.
E-DEVLET ÜZERİNDEN KONTROL ETMEYİ UNUTMAYIN: MESLEK KODU DETAYI ÇOK KRİTİK!
Gelen bu müjdeli haberin ardından uzmanlar, çalışanların gözden kaçırmaması gereken çok hayati bir teknik detaya karşı uyarılarda bulunuyor. SGK, yeni meslek gruplarını sisteme tanımlayarak tüm işverenlere gerekli resmi bildirimleri yaptı. Ancak bir çalışanın bu haktan yararlanabilmesi için, işvereni tarafından SGK'ya bildirilen "Meslek Kodu"nun, fiilen yaptığı o ağır işle birebir uyuşması gerekiyor.
Örneğin, fiilen laboratuvar teknisyeni olarak çalışan bir kişi, şirketin muhasebesi tarafından sisteme "büro elemanı" olarak kaydedildiyse, maalesef bu erken emeklilik hakkından yararlanamıyor. Bu nedenle, listede yer alan meslekleri icra eden tüm vatandaşların acilen e-Devlet sistemine giriş yaparak SGK tescil ve hizmet dökümlerinden kendi meslek kodlarını kontrol etmeleri büyük önem taşıyor. Hatalı bir kod tespiti durumunda, işverenle görüşülerek bunun derhal düzeltilmesi, gelecekteki emeklilik planlarının sekteye uğramaması adına şart koşuluyor.