Rusya’nın Kamçatka Yarımadası açıklarında Türkiye saati ile 02.25’te meydana gelen şiddetli deprem, Pasifik genelinde tsunami alarmına neden oldu. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS), depremin ilk ölçümlerde 8,7 büyüklüğünde kaydedildiğini açıkladı. Ancak yapılan detaylı analizlerin ardından büyüklük 8,8 olarak güncellendi. Sarsıntının 19 kilometre derinlikte gerçekleştiği bildirildi.
Severo-Kurilsk sular altında kaldı
Rusya Acil Durumlar Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, tsunami dalgalarının yaklaşık 2 bin kişinin yaşadığı Severo-Kurilsk liman kentinin bazı kısımlarını sular altında bıraktığı duyuruldu. Yüksekliği 4 metreye ulaşan dalgalar nedeniyle kıyı bölgelerinde maddi hasar meydana geldi. Riskli bölgelerde yaşayan vatandaşların güvenli alanlara tahliye edildiği, yaralılara tıbbi destek sağlandığı bildirildi.
Japonya’da milyonlarca kişiye tahliye çağrısı
Depremin ardından Japonya Meteoroloji Ajansı (JMA), tsunami uyarısı yayımladı. 21 eyalette yaşayan 1 milyon 905 bin kişiye tahliye çağrısı yapıldı. Miyagi Eyaleti’nin Ishinomaki Limanı’nda 50 santimetre yüksekliğe ulaşan tsunami dalgaları gözlendi. Japonya yetkilileri, artçı sarsıntılar ve yeni dalga riskine karşı kıyı bölgelerinin boşaltılmasını istedi.
Hawaii ve Pasifik ülkeleri alarmda
ABD’nin Hawaii Adası’nda da tsunami paniği yaşandı. Sahil Güvenlik, tüm ticari gemilerin limanları terk etmesi çağrısında bulundu. Hawaii’de limanların gelen gemi trafiğine kapatıldığı bildirildi. Filipinler ve Meksika da vatandaşlarını kıyı bölgelerden uzak durmaları konusunda uyardı. Trafikte uzun araç kuyrukları oluştu, halk yüksek kesimlere yönlendirildi.
Daha önce de sarsılmıştı
Kamçatka Yarımadası, 20 Temmuz’da 7,6 büyüklüğünde bir depremle sarsılmıştı. Petropavlovsk-Kamçatski kentine 115 kilometre mesafede meydana gelen o deprem, bölgede büyük paniğe neden olmuştu. Son 10 gün içinde yaşanan ikinci büyük deprem, bölgedeki sismik riskin boyutunu bir kez daha ortaya koydu.
Tsunami nedir?
Tsunami, deniz tabanında meydana gelen güçlü depremler, volkanik patlamalar veya büyük toprak kaymaları sonucu oluşan dev dalgalar zinciridir. “Tsu” (liman) ve “nami” (dalga) kelimelerinin birleşiminden gelen tsunami, özellikle okyanus kıyılarında büyük yıkımlara yol açabilir. Sıradan dalgalardan farklı olarak, tsunami dalgaları açık denizde yüzlerce kilometre hızla ilerler ve kıyıya ulaştığında yüksekliği birkaç metreyi aşarak büyük yıkımlar yaratır.
Tsunamiye karşı alınması gereken önlemler
Uzmanlar, tsunami riski altındaki bölgelerde yaşayanların deprem sonrası denizin aniden çekildiğini fark etmeleri durumunda hemen yüksek alanlara yönelmeleri gerektiğini vurguluyor. Ayrıca resmi uyarıların takip edilmesi, kıyı bölgelerden uzak durulması ve acil durum çantalarının hazır bulundurulması hayati önem taşıyor.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Tsunami dalgaları ne kadar sürede kıyıya ulaşır?
Tsunami dalgalarının kıyıya ulaşma süresi, depremin merkez üssüne olan uzaklığa bağlıdır. Yakın bölgelerde dakikalar içinde ulaşabilirken, daha uzak kıyılara birkaç saat içinde varabilir.
Tsunami sırasında deniz neden çekilir?
Büyük depremler, deniz tabanını yukarı veya aşağı hareket ettirir. Bu hareketin etkisiyle deniz aniden çekilebilir. Bu durum genellikle birkaç dakika içinde dev dalgaların geleceğinin işaretidir.
Türkiye’de tsunami riski var mı?
Evet. Türkiye, Akdeniz ve Ege kıyılarında tsunami riski taşıyor. Özellikle Girit açıklarında ve Ege Denizi’nde meydana gelebilecek güçlü depremler tsunami oluşturabilir. Ancak bu dalgalar Pasifik’te görülenler kadar yüksek olmaz.
Tsunami dalgalarının boyu ne kadar olabilir?
Pasifik Okyanusu’nda tsunami dalgaları 10 metreyi aşabilir. Rusya’daki son depremde olduğu gibi bazı bölgelerde 3–4 metrelik dalgalar da ciddi tehlike yaratır.
Tsunami anında ne yapılmalı?
Denizin aniden çekildiğini veya resmi bir uyarı yapıldığını fark edenler hemen yüksek bölgelere çıkmalı, kıyıdan uzaklaşmalı ve resmi açıklamaları takip etmelidir.