Etrafımız kendisinimemleketin en dürüst insanı gibi gösterip her türlü yanlışın faili olan insanladolu. Farklı yöntemlerle başkalarını kandıran bu insanların ortak özelliği iseönce sözleriyle, sonra da davranışlarıyla insanları etkilemeleridir. Yani iyirol yapan, sahne performansı başarılı olan ve insanları duygusal olarakyakalayan bir senaryoyu iyi sahneleyen bu oyuncular; insanları her şekildekandırmayı ve emellerine ulaşmayı başarıyor.
Bu noktada en büyükyardımcıları ise sahnelenen oyun ve bu oyunda kullanılan replikler. Bureplikler içinde en etkileyici olanı ise dürüstlüğe dair sözler ve bunudestekleyen dinî unsurlar. Birtakım duygusal mesajlarla desteklenen söz vedavranışlar ile bu oyunlar daha da ilgi çekici oluyor.
Eyvallah, görsel olarak iyibir pazarlama. Ya içerik? Bu süslü cümlelerle her fırsatta dile getirilen"dürüstlük" özde mevcut mu? Cümleler iyi de niyet iyi mi? Özde bulunan duygu vedüşünceler (temiz kalp ve iyi niyet) ile davranışlar ve yapılan ibadetleruyumlu mu?
Sahip olduğu yetkidenaldığı güçle insanların hakkı, emeği ve geleceği ile oynamaktan korkmayanlarınher fırsatta Allah'a verilemeyecek hesabı olmadığını ifade etmeleri hangidürüstlük ile bağdaşır?
Başkalarına, emrialtındakilere, maiyetindekilere, yol arkadaşlarına çelme takmak için planyaparken yüzleri kızarmayanlar; hangi temiz kalpten bahsedebilir?
Sözde "milletin deliklikuruşunun hesabı"nı verememekten korktuğunu söyleyenler, kapalı kapılar ardındakendisine menfaat devşirirken neden Allah'ı hatırlamazlar?
Her durumda temizkalpliliği ve iyi niyeti konusunda çocukları üzerine yeminler edenler, göz göregöre yalan söylerken çarpılmaktan hiç korkmazlar mı?
Maalesef. İnsan, en kolaykendisini kandırırmış. Hele ki ruhuna yerleştirilen ilahi sesi; iyilikyaptığında huzur ve sevinçle ödüllendiren, kötülük yaptığında ise suçluluk veüzüntü ile cezalandıran bir iç hâkim olan vicdanını susturup ezberlediği"dürüstlük" repliklerini tekrarlamaya başladı mı kendini kandırmak daha dakolaylaşıyor. Gerisi sahne performansını geliştirmeye kalıyor.
Doğruluk ve dürüstlük eşanlamlı gibi kullandığımız iki değer. Buna göre doğruluk, dar anlamıyla doğrusözlülüktür. Geniş anlamıyla baktığımızda ise özün ve sözün, sözün vedavranışların birlikte doğruluğudur. Yani kalbin temizliği, niyetin halisolması, sözlerin ve davranışların güzel olmasıdır. İşte bu geniş anlamıyladoğruluk ve dürüstlük aynı şeyi ifade eder. Dürüstlüğün zıddı ise sahtekarlık,ikiyüzlülük, kandırıkçılık, yalancılık, işgüzarlık gibi olumsuz kişilik vekarakter özellikleridir.
Yani sözlerimizin vedavranışlarımızın, özümüzle ve ahlaki değerlerle uyumsuz olması. Yaniibadetlerimiz ile sözlerimizin ve davranışlarımızın uyumsuz olması.
Dürüstlük; tüm iş veilişkilerimizin hem ahlaki değerler ile hem de birbiriyle bir bütün olarakuyumlu olmasıdır. Buna göre; özün, sözün ve davranışların ahlaki değerler ileuyumlu olması gerekir ki bir doğruluktan bahsedebilsin. Özün, sözün vedavranışların dilimizden düşürmediğimiz süslü cümlelerle ve ibadetlerimizleuyumlu olması lazım ki dürüstlükten bahsedebilsin.
Doğru ve dürüst olmayaninsanlar, bir şekilde insanları kandırabilir ve bir şekilde sureti haktan görünerekgizli niyetlerini gerçekleştirebilirler. Özlerine işlemeyen milli, manevideğerler ile cümlelerini süsleyerek sahne performansını geliştirebilirler.Sahnede oldukları sürede insanları etkilemeyi başarabilirler. Ancak foyalarınınortaya çıkması çok zaman almaz. Yalancının mumu yatsıya kadar misali.
Oyun bittiğinde büyübozuluverir. Arkada bırakılan hoş sada mı olur, yoksa yenilen haltların veçevrilen dolapların hikayeleri mi olur; bilinmez.
Perde kapandığında vicdanınsesi ile başbaşa kalır insan. Vicdanın bu kısık sesi; hafta sonlarında kahvaltımasalarında kurulan kirli ilişkileri gizleyebilir mi, bilinmez.
Hülle yoluyla hesabageçirilip süslü muadiliyle değiştirilen muhafaza ;sahibini korumaya yeter mi, bilinmez.
Bildiğimiz bir şey var ki;bu dünya, kimseye kalmaz. Büyüklerimiz; "Edenin yanına kalmaz." derlerdi. Helehele kul hakkı ise hiç kaçarı yok. Gün gelir, elindeki kalkan da korumazinsanı.
Sahnesini bitirip maskesiniçıkaran oyuncunun yüzündeki korkuyu çok merak ediyorum.
28.07.2021