İnsan, öğrenmeye programlanmış bir varlık. Bunedenle doğumuyla birlikte son derece meraklı ve sorgulayıcı oluyor.Dolayısıyla da gözlemleyerek veya yaparak, dinleyerek veya okuyarak öğrenmeyeçalışıyor. Bu öğrenme bazen sistemli ve isteğe bağlı bazen de örtük bir öğrenmeoluyor. Bu öğrenme bazen uzaktan bazen de yüz yüze oluyor. Bu öğrenme bazenkolay bazen de yıllar alan bir öğrenme oluyor.
İşte biz de yıllar içinde görüp yaşadıkça, yıllariçinde iş deneyimi kazandıkça bir şeyler öğreniyoruz. Sadece işi değil, insanıve insanlar ile iletişim kurmayı da öğreniyoruz. Sadece başkalarına dair olanıdeğil, kendimizi de öğreniyoruz. Kendini ve haddini bilmeyi de öğreniyoruz.İnsanların dillerindekinin ötesinde, niyetlerini açık eden basitliklerini degörüyoruz. Kısaca, öğrenmeyi öğreniyoruz. En değerli öğrenme ise bizzatdeneyimleyerek öğrenme .
Gönül Dağıdizisinde her hafta bir kahraman, "Ben falan, bana bu hayattan ne öğrendinderseniz ." diyerek hikayesini ve hayattan öğrendiklerini anlatıyor. Birisibana böyle bir soru yöneltip 20 yılda kurumsal yaşama dair neler öğrendiğimisorsaydı galiba şunları sıralardım:
Kurumsal hayatta asttan üste doğru katı birhiyerarşik yapının olduğunu ve ast kişinin; üst kademedeki yöneticiler ileçekinmeden iletişim kurmasının, derdini ve fikrini anlatabilmesinin yollarınınçoğu kez birileri tarafından tıkandığını ve bu hiyerarşik düzenin bir tabuolarak kabul edildiğini gördüm.
Ve astın üste bir bağlılığı ve saygısı olmasıgerektiği gibi üstün de astlarının bilgisine, deneyimine, emeğine ihtiyacıolduğundan astları ile arasındaki kalın duvarları kaldırması ve aradakibariyerleri alçaltması gerektiğini öğrendim.
Çoğu kez üst yönetici sormadıkça konuşulmadığını,sorunların üst yöneticilere iletilmediğini, risklerin yöneticilerlepaylaşılmadığını ve sorunların halının altına süpürülmeye, riskleri görmezdengelinmeye devam edildiğini gördüm.
Ve üst yöneticilerin bir sorumluluğunun daastlarının konuşmasına, sormasına, paylaşmasına, yardım istemesine, yardımetmesine izin veren bir iklim yaratmak olduğunu öğrendim.
Çoğu zaman kurumsal hiyerarşinin katları arasınasıkışıp kalındığını, soru sorulmadığını ya da doğru soruların sorulamadığınıgördüm.
Ve doğru anlamanın, katkı vermenin, işleri ileriyetaşımanın, çözüm üretmenin ve sorun çözmenin; soru sorulmasına fırsat vermeklemümkün olduğunu öğrendim.
Kendi hikayeleriyle konuya girip astlarına uzun uzunnutuk çeken ve başkalarının konuşmasına fırsat vermeyen yöneticiler gördüm.
Ve soru sormanın öğüt vermekten daha etkili olduğunuöğrendim. İlişki inşa etmenin, çözüm üretmenin ve kişisel/kurumsal gelişiminyolunun muhatabına da fırsat vermekten geçtiğini öğrendim.
Kendisine emanet edilen makam ve unvandan aldığıgüçle otorite kurmaya çalışan bazı yöneticilerin, astına talimatla işyaptırmaya çalıştığını gördüm.
Ve bir işin yapılabilmesi, bir görevin başarıyaulaşabilmesi için astın bilgisine, emeğine ve katkısına ihtiyaç duyulanortamlarda teşvik edici bir liderliğe ihtiyaç olduğunu öğrendim.
Zaman zaman yukarı doğru bilgi akışınınyavaşladığını ve üst kata yalnızca birkaç damla suyun çıkabildiğini gördüm.
Ve kişiyi, kurumu yukarıya taşımanın, yeterli bilgive proje ile beslemenin yolunun; astlarla olumlu ve güven ihtiva eden ilişkilerinşa etmekten geçtiğini öğrendim.
Üst yöneticilerin; işler yolunda gittiği sürece tümçalışanlarını aynı kefeye koyduğunu, rutini daha çok tercih ettiğini, rutinişleri başarıyla yapan çalışanları daha başarılı ve itaatkâr bulduğunu gördüm.
Ve yöneticilerin her zaman bir B planı olması, işleryolunda gitmediğinde ya da yeni-muğlak durumlarda devreye sokabileceği bir Atakımının olması; sorun çözen, çözüm üreten ve risk alabilen bir ekibi zorzamanlara hazırlaması gerektiğini öğrendim.
Otoriter yapılarda ast personelin üstünü muhtemelrisklerden ve olağanüstü gelişmelerden haberdar edemediğini/etmediğini,dolayısıyla da kriz durumlarında herkesin bu itaatkâr düzenin kurbanı olduğunugördüm.
Ve "Bunu doğru mu yapıyoruz?" veya "Bir şeyi yanlışyapıyorsam lütfen beni uyarınız." demenin otoriteyi zayıflatmadığını; tamaksine, yöneticiye güvenlik ve saygınlık kazandırdığını öğrendim.
Haftaya devam edelim.,