Mustafa Muğlalı Paşa

Abone Ol

Muğla ili Menteşe ilçesinde bulunan "Org. Mustafa Muğlalı" İş Hanı, Kara Muğla Deresi üzerinde inşa edildiği için DSİ'nin itirazı üzerine yıkılıyor. 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü münasebetiyle, Menteşe Belediye Başkanı Gonca Köksal, iş hanının Şubat ayı içinde yıkılacağını söyledi. Han yıkılır, yenisi yapılır; ancak burada önemli olan, Mustafa Muğlalı Paşa'nın adının unutulmamasını sağlamaktır.

Mustafa Muğlalı, 1882 yılında Muğla'da doğdu. Mustafa Kemal 1881 yılında Selanik'te, Enver (Paşa) 1881 yılında İstanbul'da, İsmet (İnönü) ise 1884 yılında İzmir'de dünyaya gelmişlerdi. Böylece ileride kaderimizi etkileyecek olan aynı kuşağın dört genci, İstanbul Harp Okulu'nda buluşmuş oluyordu. Mustafa Muğlalı, 1905 yılında Harp Okulu'ndan Kurmay Yüzbaşı olarak mezun oldu. Balkan ve I. Dünya Savaşlarına komutan olarak katıldı ve büyük başarılar gösterdi.

Enver Paşa ise Alman generallerin yardımıyla genç yaşta, yani 33 yaşında, 1914 yılında Harbiye Nazırı oldu. Enver Paşa, Alman generallerin önceliklerine uyduğu için I. Dünya Savaşı'nda yenik düştük, hatta yenik sayıldık. Çok canımızı ve toprağımızı yitirdik. Mustafa Muğlalı Paşa, I. Dünya Savaşı'ndan sonra, 18 Temmuz 1919 günü Osmanlı ordusundan istifa etti. Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde Misak-ı Milli hudutlarımız içindeki topraklarımızı kurtarmak için Kurtuluş Savaşı'na katıldı. Kurtuluş Savaşı'nda da komutan olarak büyük başarıların altına imza attı.

14 Temmuz 1947 tarihinde emekli oldu. 11 Aralık 1951 tarihinde de vefat etti. 1930 yılında yaşanan İzmir ili Menemen ilçesindeki Kubilay olayını bastırdı ve kurulan mahkemenin de başkanlığını yaparak suçluları cezalandırdı. 1937 yılında Musul ve civarını Anavatana katmak için hareket eden ordunun başında Mustafa Muğlalı Paşa vardı. Bu girişimi önlemek isteyen İngilizler, 1937-1938 yılları arasında süren Dersim Ayaklanması'nı organize ettiler. Musul'a yönelen Türk ordusu, bu isyan üzerine geri dönmek durumunda kaldı.

Mustafa Muğlalı Paşa, 1943 yılında 3. Ordu Komutanı iken Van'ın Özalp ilçesinde hayvan kaçakçılığı yapan kişiler yakalandı. Kaçakçılar kurşuna dizildiler. Kurşuna dizilenlerden bir kişi kurtularak olayları kendince çevresine anlattı. 32 kişi ölmüştü. Bu olayı, Ahmet Arif, 33 Kurşun şiiriyle topluma taşıdı. 1945 yılında Boraltan Köprüsü'nde Sovyetlerden kaçan Azeri kökenli 195 asker, Türkiye'ye sığınmak istemişti. Ancak Ankara, sığınmacı Azeri kökenli askerlere sığınma hakkı tanımadı. Sığınmacılar, Sovyet askerleri tarafından kurşuna dizilerek öldürüldü. Bu konuda hiç kimse suçlanmadı, konu gündeme bile getirilmedi.

Ancak Mustafa Muğlalı Paşa'nın 3. Ordu Komutanlığı sırasında 1943 yılındaki 33 kaçakçının kurşuna dizilişi gündeme getirilip kıyametler koparıldı. Mustafa Muğlalı Paşa, Kürtçülük ile tarikatçılık arasında sıkıştırıldı ve olanlar oldu. 1949 yılında mahkemeye verildi. Mustafa Muğlalı Paşa, emrin Ankara'dan geldiğini söyledi ancak Ankara kendisine sahip çıkmadı. Mahkeme, Şubat 1950 tarihinde Paşa'ya 20 yıl hapis cezası vererek onu hapse attı. Paşa, bir yıl sonra kahrından öldü.

Muğla halkı, Mustafa Muğlalı Paşa'nın unutulmasını istemiyor. Halk, Paşa'nın adını gelecek nesillerin de bilmesini istiyor. Bu görev, Menteşe Belediye Başkanı Gonca Köksal'a düşüyor. Örneğin, eski garaj mevkiinde inşa edilen kent meydanına "Mustafa Muğlalı Meydanı" adı verilebilir.