Aylar önce, bir Cumartesi günü... İlçelerimizden birine gitmemişsem eğer Cumartesi günleriyaşadığım şehri dolaşmak gibi bir keyfim vardır. Bu köşenin caddede sokaktaönümü kesen okurları ile ayak üstü söyleşilerimiz bir başka keyif oluyor... İyiki varlar.
O günlerde akşama doğru evedönüşüm ise pek keyifli olmuyor ama... Önümü kesenlerin " övgüleri " egomukabartsa da şikayetleri, anlattıkları ve benim gördüğüm çirkinliklerin verdiğiacı ve şehrime karşı duyduğum suçluluk duygusuyla dönerim eve...
O ' Cumartesigezelim görelimlerinden ' birinde Kurşunlu Camii yanındaki eski " Havuzlu "yeni " Fıskiyeli " Meydan da fıskiyeleri seyrederken gördüğümtanıdık birini, Arasta 'yı dolaşıp Cumhuriyet Meydanı 'na indiğimde Atapark 'ın önündeki banklardan birine oturmuş, meydandaki fıskiyeleriizlerken bulmuştum. " Ne yapıyorsun? " diye sorduğumda " Hangisininkidaha yükseğe fışkırıyor ona bakıyorum " demiş, çok gülmüştüm.
Malum Kurşunlu Camii yanındaki " Fıskiyeli Meydan " Menteşe Belediye Başkanı Bahattin Gümüş 'ün," Fıskiyeli Cumhuriyet Meydanı " da Büyükşehir Belediye Başkanı OsmanGürün 'ün " eseri "...
xx xx xx
Aralarında gizli bir yarışveya rekabet mi var ne, anlayabilmiş değilim... 27'nci Dönem MuğlaMilletvekili Süleyman Girgin 'in hevesi ile ilgili söylentilerden habersizolsam Büyükşehir 'e aday diyeceğim ama...
Menteşe Belediyesi , E ge Bölgesinin en büyük pazarları arasındayer alan Menteşe Perşembe Pazarı uzay çatı yenilenmesinin ardından şimdide pazar yeri girişindeki " Saksılı Meydanın " yenileme çalışmalarıbaşlamış. Belediyeden yapılan açıklamada böyle haber verildi...
Benim aklıma ise BüyükşehirBelediyesi 'nin yeni bitirebildiği, ama nedense resmi açılışını yapmadığı,altında katlı yer altı otoparkının faaliyette olduğu " Kent Meydanı "ardından Menteşe Belediyesi 'nin daha önce " Havuzlu Meydan " diyeanılırken, havuza toprak doldurulması üzerine " Saksılı Meydan " diyeanılır olan meydancığa el atması aklıma neler getirmedi...
Yeni düzenleme ile buradahavuz da yapılacakmış! Şimdi gel de " Mevcut havuzu neden toprakladoldurdunuz? Suyu mu çıkmıştı? " diye sorma... Galiba yine bir " Benyaptım oldu " ile karşı karşıyayız...
xx xx xx
Meydanları, kentin içindeoluşan önemli toplumsal olayların tanığı olarak değerlendirmek, herhalde yanlışolmaz kanısındayım. Tarihi meydanlarımızdan " Tabakhane Meydanı " bize obölgede yaşanmış " tabakçılığı " anımsatırken, " Konakaltı Meydanı "da bugün Büyükşehir Başkanlık binası olarak kullanılan " HükümetKonağını " anımsatır... " Saburhane Meydanı " da bana hep oralarda bir" Çilehane " olduğunu düşündürtmüştür... " Cumhuriyet Meydanı " da Cumhuriyeti , Atatürk 'ü, Demokrasiyi anımsatır, düşündürür,...
Bugün ortadan kaldırıldığıyerde insanların ayaklarının altına resmi yapılan iç avlulu tarihi " Koca Han "da aslında o günlerin bir meydanıdır... Kuvayi Milliye Mitingleri buradayapılmıştır... Ki bugün orada adını rahmetli Av. Sabahat Aykın 'ın koyduğu" İnsan Hakları Parkı " bulunmaktadır.
Şimdiki meydanlar banasadece müteahhitleri ve başkanların egolarını, anımsatıp düşündürüyor...!
Evet farklı sosyal gruplarınbir araya geldiği, insanların kaynaşmasına olanak sağlayan meydanlar,demokrasinin de güçlenmesine yardımcı olan birer ögedir. Kentlerin önemli birimgesi olan meydanlar zaman içinde yine var oldukları kentin ticaret merkeziolarak değerlendirilebilmektedir. Geçici pazarların kurulduğu bu meydanlarkentin ekonomisine önemli katkıda bulunur. Kuşkusuz bir kentin kimliğindeönemli yer oluşturan ve kamusal açık alan olarak nitelendirilen "büyük"meydanların oluşmasının başlıca nedeni, toplumun -kamuyu ilgilendirenkararların beraberce tartışılmasına olanak verecek- açık kamusal mekanlaraduyduğu gereksinimdir.
"Bu nedenle, meydanlardemokrasinin vazgeçilmez ögeleridir." dense de Perşembe Pazarı girişindekimeydan değiştirilmeli mi, ihtiyaç var mı, varsa o ihtiyaç nasıl karşılanmalıdiye tartışılmadı...
xx xx xx
Latincede " Platea " yaniaçık yer ya da genişletilmiş cadde anlamına gelen, İngilizce ve Fransızcada ise " Place " kelimesinden doğan sözcüğün Türkçe karşılığı " Meydan "dır. Fakat meydanlar sadece açık alan olarak kalmayıp bulunduğu çevreninmerkezi haline gelen, niteliğini artırıp tarihini de koruyan, insan eylemlerineve aktivitelerine sahiplik eden alanlardır.
Dünün Muğla 'sında(Menteşe) " Tabakhane Meydanı ", " Saburhane Meydanı ", " KonakaltıMeydanı " ve " Cumhuriyet Meydanı " böyle meydanlardı. Bugünün Meydanları için ne kadar " böyle " diyebiliriz?
Günümüze kadar agora, forum,plaza, campo, piazza, grand place gibi farklı isimlerde anılan meydanlar; dinitörenlere, kutlamalara, sanatsal faaliyetlere, rekreasyonel aktivitelere evsahipliği yapmaktadır.
İşte tarihi CumhuriyetMeydanı'mız... Hala törenler, fener alayları, konserler yapıyoruz... Olmasaydınerede yapardık?
xx xx xx
Form-Fonksiyon ilişkilerinegöre Meydan Çeşitleri şöyle sıralanıyor:
1. Cadde Plaza ; Caddeye yakın ve yaya yolunun hemen yanında yeralır. Genellikle kısa süreli oturma, bekleme veya seyir amaçlı kullanılır.Muğla'da böylesi yok.
2. Fuaye ; Yüksek yapı komplekslerinin bir parçasıdır. Yeraldığı binaya güzel bir giriş sağlamak amaçlanır. Ayrıca davetlerden öncetanışma, dinlenme amaçlı kullanılan hol anlamına da gelir. Türkan Saylan ÇYMerkezi 'nin " yelken bezli alanı " gibi...
3. Kent Vahaları ; Caddelerden uzak, park ve bahçe hissini yaratanmekanlardır. Kullanıcılar şehrin gürültü kirliliğinden uzaklaşmak için öğletatili gibi kısa da olsa zamanlarını bu mekanlarda geçirip dinlenirler. Çatıbahçeleri, dış mekan yemek yeme alanları ve bahçeler kent vahaları olarakçeşitlendirilebilir. Emirbeyazıt Mahallesi 'ndeki " Koruluk " yokartık. Koruyamadık... Kışla Park 'ta elden çıktı çıkıyor, ama orada halaböyle bir vaha yaratılabilir...
4. Geçiş Fuayesi ; Asıl amacı adından anlaşıldığı gibi geçişisağlamaktır. Fakat kullanıcılar bu alanlardaki sokak sanatçılarına da ilgigösterip burada vakit geçirebilmektedirler. Metro girişleri ve otobüs duraklarıgeçiş fuayesi sayılabilen mekanlardır. Böyle bir yerimiz de yok, ama KocaHan yeri İnsan Hakları Parkı ve lokantaların bulunduğu " KocahanGeçidi " ile yenileneceği belirtilen Perşembe Pazarı girişi ve SınırsızlıkMeydanı , Orgeneral Mustafa Muğlalı İş Hanı önü ve avlusuböyle düşünülebilir...
5. Sokağın Plaza Olması ; Trafiğe kapalı sokaklarda insanların yemek yiyipalışveriş yapabildikleri alanlar için bu tabir kullanılır. Bu mekanlardaöncelik yayaya aittir. Bu yüzden güvende hissedilen bir alandır. Tam olmasa da(Kocahan Geçidi) Arasta lokantalarının bulunduğu alan öyle...
Bakalım Perşembe Pazarıgirişi bunlardan hangisi olacak...
xx xx xx
Meydan çeşitleri ile ilgilinki https://www.peyzax.com/unlu-kent-meydanlari/ tıklayabilirsiniz.
Yukarıdaki meydan çeşitlerinin 6'ncısı da " Büyük Toplumsal Mekanlar " diye tanımlanmış veşöyle sıralanmış:
a) Kent Plazası ; Çoğunlukla sert zeminli, merkezde konumlandırılmışve kolay ulaşılabilen mekanlardır. Konserler, gösteriler, mitingler gibiprogramlanmış etkinlikler için kullanılır. Cumhuriyet Meydanımız ve OrgeneralMustafa Muğlalı İşhanı avlusu (Küçük dinleti ve sergi aktiviteleri için)ile Sınırsızlık Meydanı böyle yerler, ama Muğla 'da mitingeelverişli gerçek bir meydan da bulunmamakta. Adliye Sarayı önünde yapılabilirdiama...
b) Kent Meydanı ; Kentin kültürünün, tarihinin hissedildiği, kentinmerkezine konumlanmış, genellikle etrafı yollarla veya binalarla çevrilmiş,kentin çoğunlukla landmarkını da içinde bulunduran meydanlardır. Buözelliklerinden dolayı da kentteki aktiviteleri ve pek çok kullanıcıyı dakendine çeker... Bilim insanları böyle diyor... Osman Gürün 'ün " Benyaptım oldu " deyip, ortaya koyduğu altında hilkat garibesi bir yer altı katlıotoparkı olan " Kent Meydanı "na da sahip olduk...
Bekliyoruz, bakalım burası"tarife" nasıl uydurulacak...
Meydanların NitelikleriniEtkileyen 7 Kentsel Tasarım Ögesi debulunuyor. Yerim dar... Daha Perşembe Pazarı girişinde Bahattin Gümüş 'e" Ben yaptım oldu " dedirtecek meydan yenilemesine gelemedik. Sizyukarıdaki linki tıklayın.
"Meydan yenilemesinin şimdisırası mıydı?" sorusunun yanıtını yarın ararız...
--------------------------------
GÜNÜN SÖZÜ: Başarısızlıkkendini gerçekleştiren bir cehalettir.