Erken tanı ancak mammografi ile mümkündür. Mammografide kanser daha hücresel bazda iken kireçlenme yolu ile en erken fazda yakalanırken gerek ultrason gerekse muayenede ancak hacim kaplayan kitle aşamasına geldiğinde tespit edilebilir. Bu nedenle Ultrason tarama testi olarak kullanılamaz ancak mammografi ya da klinik olarak tespit edilen kitlelerin ayırıcı tanısında kullanılabilir. Tarama testi olamasa da MRI (manyetik rezonans görüntüleme) yoğun meme dokusu olanlarda veya BRCA geni taşıyan riskli hasta gurubunda kısmen mamografinin alternatifi gibi kullanılabilir. O halde erken tanıda kullanılacak yöntemler: Bireyin kendi muayenesi, doktorun klinik muayenesi ve de mamografidir.
BİREYİN KENDİ MUAYENESİ : 20 yaştan sonra aylık olarak adetten 1 hafta sonra olmak kaydı ile yapılır. Boyundaş koltuk altında ve de köprücük kemiği üstü çukurda beze arama, kollar kaldırılarak meme ve de meme başında çekilme, meme başından hafif sağılarak akıntı, parmak iç yüzü ile meme içinde herhangi bir yumru, ciltte kızarıklık ya da pütürlenme vs gibi ancak en önemlisi tekrarlayan muayeneler sonucunda kişinin yeni ortaya çıkan DEĞİŞİMİ farketme esasına dayanır.
DOKTORCA YAPILAN KLİNİK MUAYENE: 20 yaştan sonra 3 yılda bir, 40 yaştan sonra yıllık
MAMMOGRAFİ: 40 ile 50 yaş arası kullanımı konusunda farklı görüşler mevcuttur. Birincisi meme kanserlerinin %80'i 50 yaştan sonra görüldüğü için bu erken yaş grubunda taramaların başlaması alınan fazladan radyosyonun konulan teşhise deyip değmeyeceği birde bu yaş gurubunda yoğun meme dokusu mamografinin hassasiyetini azaltarak gereksiz cerrahi girişimlere ve gereksiz strese yol açma gerçeğidir. Görüşümce bu yaş gurubunda risk skorlamasında yüksek puan alanların en azından yoğun meme dokusunda daha etkin olan dijital mammografi ve /veya MRI ile birlikte tarama yapılmasıdır. 50 yaştan sonra ise 75 yaşa kadar 1 veya 2 yılda bir mammografi ile tarama ESASTIR.
RİSK FAKTÖRLERİ :
- Aile hikayesi : Anne, kız kardeş ya da kızında meme kanser öyküsü.
- Genetik mutasyon : BRCA1-2 gen taşıyıcıları yaşam boyu meme kansere yakalanma riski %70'dir.
Bu mutasyonu taşıma ihtimali olanlar: Yakın akrabalarında erkekte meme kanseri olanlar, 45 yaş öncesi meme ca, meme ile birlikte yumurtalık kanserinin aynı kişide olması, her iki memede kanser olması ve de son olarak BRCA geni taşıyan akrabanın olması.
- Adet görülen yıl süresinin uzunluğu : Erken adet başlayıp geç menopoza girme, gebelik ve emzirme dönemlerindeki adet görmeme avantajı olmayanlar yani hiç doğum yapmama birde emzirmeme ayrıca farklı bir bağlantı ile ilk gebeliğin ileri yaşta olması.
- Takviye hormon tedavisi alma : Çoğunlukla menopoza bağlı olarak estrogen-progesteron kullanılması.
- Çevresel faktörler : 10-30 yaş arasında bu bölgeye radyasyon alma, sigara, alkol
- Obesite : Vücut/kitle indeksinin yüksekliği.
- Yaş : % 80'i 50 yaştan sonra gözlenir bu nedenle taramalar 75 yaşa kadar devam eder.
- Memede iyi huylu kitlesi olanlar. Hiperplazik kitlede 2 kat ,atipik hiperplazide 4-5 kat artan risk.