Herkes onca kederin,üzüntünün, isyanın, acının, öfkenin, karmaşık duyguların içinde pek çok sorununyanıtı aranırken " Deprem nedeniyle seçimler ertelenebilir mi? "sorusunun yanıtı da aranmaya başladı.
Hamle Medya Yönetim KuruluBaşkanı Hayati Nizamoğlu da depremfelaketi ile ilgili yazılarından " En önemlisi " başlıklı olanındabu konuda şu ifadelerde bulundu:
" Bakın deprem olmasaydı,EYT yasası çıkacak, muhalefet adayını belirleyecekti. Okullar eğitim öğretimebaşlayacak, üniversitelerimiz şenlenecekti. Ama bugün ülke olarak yastayız.
İnsanlar canderdindeyken, seçim ortamı çok zor. Anayasamız seçimlerin sadece savaş halindeertelenebileceğini öngörüyor. Siyasi partilerimiz ikinci aşamada genel ve yerelseçimleri birleştirerek, sonbaharda bir gün belirleyebilmelidir. "
Belirleyebilirler mi?
xx xx xx
Kahramanmaraş merkezli 6Şubat depremlerinin ardından, 14 Mayıs 'ta yapılması planlananseçimlerin yapılıp yapılmayacağı tartışılmaya başladı.
İktidar kanadında seçim tarihideğişikliğine ilişkin henüz yeni bir karar alınmadı, ancak kulislerde 14Mayıs olasılığının zayıfladığı konusunda hemen herkes görüş birliğiiçinde...
Bu konuda İYİ Parti GenelBaşkanı Meral Akşener de, " Her şeye rağmen seçimin iptaledilemeyeceğini düşünüyorum. Ama 14 Mayıs'ta olmaz seçim, zamanında,18 Haziran'dayapılması lazım " sözleriyle seçimlerin zamanında yapılacağı tahmininiifade etti.
Deprem seçim tarihinietkiler mi? Erdoğan OHAL'den sonra seçimin ertelenmesini zorlar mı?
İYİ Parti Genel BaşkanıMeral Akşener hafta sonunda Antep ziyaretinde bu soruya yanıt verirken, " 14 Mayıs'a yetişeceğinisanmıyorum. Ama 18 Haziran'a kalacağını sanıyorum " yanıtı verdi.
Peki, ya erteleme?
Anayasa 'nın 78. Maddesi " savaş sebebiyle yeniseçimlerin yapılmasına imkan görülmezse, TBMM'nin seçimlerin bir yıl ertelenmesinekarar verebileceğini " yazıyor. Ancak Akşener , Meclis 'tenöyle bir karar çıkacağına ihtimal vermiyor, ama şunu da ekliyor:
" Biz siyasiler seçiminyapılması için üzerimize düşeni yapmak zorundayız. Biz siyasilerin görevi de buseçimi yaptırmaktır "
xx xx xx
Bilindiği gibi, binlercekişinin yaşamını yitirmesine yol açan deprem sonrasında Cumhurbaşkanı RecepTayyip Erdoğan , 10 ilde 3 ay boyunca olağanüstü hal (OHAL)ilan etti ve bu karar TBMM tarafından da onaylandı. Türkiye nüfusunun yaklaşık 13,5 milyonunun yaşadığı bölge ayrıca " genelhayata etkili afet bölgesi " ilan edildi.
Kulislere yansıyan bilgileregöre Yüksek Seçim Kurulu 'nda şimdiye kadar hazırlıklar seçimler " normalzamanında yapılacakmış " gibi yürüyordu.
Depremden sonra zaten yeni biradım atılması veya karar alınması da söz konusu olmadı.
Ancak 2023 seçimlerinin 14 Mayıs 'ta yapılamayacağı da aşikâr. Seçimlerin 14 Mayıs 'tayapılması halinde felaket bölgesinde insanlar mezarlarda ağıt yakarken,hastanelerde yaralı kurtulabilen yakınlarının başında beklerken, ülkemizin dörtbir yanına dağılmış depremzedeler gelecek derdine düşmüşken seçim sandığınagiderler mi?
Ben de aynı düşüncedeyim,kimse gitmez...
xx xx xx
Henüz bu konuda CHP cephesinden bu yönde bir açıklama, görüş, yorum gelmediği gibi, AK Parti 'ninyetkili kurullarında, seçim tarihinin ertelenmesi veya iptal edilmesiyle ilgilibir değerlendirme yapılmış değil.
Ancak 14 Mayıs ihtimalinin zayıfladığı, hatta ortadan kalktığı da ortada...
Bazı AK Parti yöneticileride henüz somut bir karar alınmamakla birlikte Meral Akşener 'in de ifadeettiği gibi, seçimlerin 18 Haziran 'da, yani zamanında yapılabileceğineişaret ediyor.
AKP kaynakları, seçimin iptali veya takvim değişikliğigibi bir planlamanın şu anda gündemlerinde olmadığını belirtiyor.
Bazı AKP yöneticileri,depremin yaralarının sarılması zaman alsa da OHAL kararının ardındanhızla toparlanmanın sağlanacağı ve seçimlerin 14 Mayıs 'ta olmasa dazamanında yapılmasının sağlanabileceğini ifade ediyor. Bu noktada MeralAkşener 'in depremle ilgili şu ifadeleri dikkati çekiyor:
" Büyük beceriksizliklekarşı karşıyayız. Bu beceriksizliğin sonuçları itibarıyla, büyük bir siyasiiniş yaşayacaklar. "
Her ne kadar CHP cephesindenresmi bir açıklama gelmemekle birlikte CHP kulislerinde " 1 yılertelemeyi zorlayabilirler " görüşü hakim.
CHP'liler , iktidarın depreme müdahalede geç kaldığı ve bunun dakamuoyunda büyük bir tepkiye yol açtığı ve seçmenin tepkisini sandıktagöstereceği görüşünde. CHP çevrelerinde, Cumhurbaşkanı Recep TayyipErdoğan 'ın kaybedeceğini gördüğü bir seçime girmek istemeyeceği ve bunedenle de en az " 1 yıl seçimi ertelemeyi " zorlayacağı yorumlarıyapılıyor.
xx xx xx
Hayati Nizamoğlu 'nun da ifade ettiği gibi, Anayasa 'nın 78.Maddesi sadece " savaş nedeniyle " seçimlerin 1 yıl ertelenmesineolanak tanısa da, iktidar partisinin Yüksek Seçim Kurulu (YSK) eliyle 18Haziran seçimlerinin ertelenmesinin yollarını arayacağı iddiaları dilegetiriliyor.
Anayasa ve yasalara göreerteleme veya iptal mümkün mü?
Anayasa 'ya göre, TBMM veya Cumhurbaşkanı kararıyla seçimleri öne almak mümkün. Anayasa 'nın 77. maddesinde,seçim zamanında yapılabilecek değişiklikler " TBMM ve cumhurbaşkanlığıseçimleri beş yılda bir aynı günde yapılır " ifadesiyle açıklanıyor.
Anayasa 'nın " Seçimlerin geriye bırakılması ve araseçimler " başlıklı 78. Maddesi 'ne göre ise ertelemenin tekistisnası savaş hali: " Savaş sebebiyle seçimlerin yapılmasına imkangörülmezse, TBMM seçimlerin 1 yıl geriye bırakılmasına karar verebilir. "...
Cumhurbaşkanı SeçimiYasası'nın 5. maddesi de yine savaş nedeniyle, cumhurbaşkanlığı seçiminin de 1yıl geriye bırakılmasını hükme bağlıyor.
xx xx xx
Peki YSK karar verebilirmi?
Anayasa 'ya göre, seçimlerin " genel yönetimi vedenetiminden " sorumlu olan Yüksek Seçim Kurul u'nun (YSK)kararları aleyhine yargı veya başka bir merciye başvurulamadığı için, aldığıkararlar da kesin.
Bu nedenle YSK 'nındeprem nedeniyle " seçimlerin yapılmasına olanak görmediği "yönünde bir karar alma olasılığı da tartışılıyor.
Ancak hukukçular,seçimlerin öne alınması veya savaş nedeniyle geriye bırakılması yetkisinin TBMMve cumhurbaşkanında olduğunu, o nedenle de böyle bir karar alınmasınıbeklemediklerini ifade ediyor.
Anayasa 'nın 79. Maddesinde YSK 'nın görevleri şöyleifade ediliyor:
" Seçimlerinbaşlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ileilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma, seçim süresince ve seçimden sonraseçim konularıyla ilgili bütün yolsuzlukları, şikayet ve itirazları inceleme,kesin karara bağlama ve TBMM üyelerinin seçim tutanaklarını ve cumhurbaşkanlığıseçimi tutanaklarını kabul etme görevi YSK'nındır. YSK kararları aleyhine başkabir mercie başvurulamaz. "
xx xx xx
Görüldüğü gibi yasalarseçimlerin savaş dışında ertelenmesine izin vermiyor.
Ancak 14 Mayıs kararındanvaz geçilip, 18 Haziran 'da yapılabilir.
Hayati Nizamoğlu 'nun söz konusu ettiği gibi, 2023 seçimleri ile 31 Mart 2024 de yapılacak olan yerel seçimler birleştirilerek 2023Sonbaharında yapılır mı?
Ben pek sanmıyorum, amabugünlerde tüm seçenekler konuşulmaya, tartışılmaya başlayacaktır.
Resmi bir karar olmamaklabirlikte kesin olan bir şey varsa o da 2023 seçimlerimin 14 Mayıs'tayapılamayacağı... Önümüzdeki günlerde bu konu çok tartışılır...
xx xx xx
Bu arada dünkü yazıma İYİPartililerden tepki geldi. Biz o yazıyı yazarken İYİ Parti Genel BaşkanYardımcısı ve Muğla Milletvekili Metin Ergun 'un facebook hesabınabakarak deprem bölgesinde olmadığını belirtmiştik, ama oradaymış,paylaşımlarını tivıtır hesabından yapıyormuş. Milletvekili Ergun 'un izlenimleriniyarın paylaşırız.
---------------------------------
GÜNÜN SÖZÜ: Bir fikirayrılığına rağmen karşındakine saygı duyabiliyorsan, insan olmuşsun demektir. --Dostoyevski
ÇİVİ
Arkadaşım "İstanbul'dataksi sorununu çözemeyen sistem, ülkemizde neyi çözer?" dedi...
Beni Bi ŞaşkınlıkAldı:(((