Dünya genelinde iklim haritaları kırmızıya dönerken, Grönland'ın güneydoğusunda yaşanan tablo ezberleri bozuyor. "Soğuk leke" veya "ısınma boşluğu" olarak isimlendirilen devasa okyanus alanı, küresel eğilimin aksine son on yıllarda yaklaşık 1 santigrat derece soğudu. Bilim dünyası, bölgesel gibi görünen bu zıt kutuplaşmanın aslında tüm gezegenin hava düzenini değiştirecek bir reaksiyonun ilk adımı olduğunu belirtiyor.
GİZEMLİ SOĞUMANIN ARKASINDAKİ ASIL NEDEN NE?
İngiliz basınına yansıyan bilimsel araştırmalar, bu tablonun arka planını aydınlattı. Soğumanın temel sebebinin Atlantik Meridyonel Devridaim Dolaşımı (AMOC) sistemindeki zayıflama olduğu tespit edildi. Tropikal suların sıcaklığını kuzeye taşıyarak küresel bir ısı dağıtım bandı gibi çalışan sistem, gün geçtikçe eski gücünü kaybediyor.
1000 METRE DERİNLİĞE KADAR UZANIYOR
Kaliforniya Üniversitesi'nden iklim bilimci Wei Liu ve ekibinin yürüttüğü çalışmalar tehlikenin haritasını çıkardı. Geçmişte rüzgar ve buharlaşma gibi yüzeysel etkenlere bağlanan soğumanın, okyanusun bin metre derinliğine kadar indiği kanıtlandı. İncelemeler, bölgede okyanustan atmosfere geçen ısı miktarında ciddi bir düşüş yaşandığını gösteriyor. Rüzgar hareketlerinin tek başına bu çapta bir değişimi açıklayamayacağı vurgulanıyor.
AVRUPA İÇİN KANADA TİPİ SERT KIŞ SENARYOSU
Grönland buzullarının erimesiyle denize karışan devasa miktardaki tatlı su, sıcak Körfez Akıntısı'nın dengesini bozuyor. Yüzyılın sonuna kadar AMOC sisteminin en az yüzde 20 oranında zayıflayacağı tahmin ediliyor. Meteorolog Jim Dale, sıcak su taşınımının durması halinde Avrupa'yı bekleyen tehlikeyi açıkladı. Sistemin çökmesi durumunda İngiltere ve İskandinavya başta olmak üzere kıtanın kuzeybatısında Kanada'dakine benzer çok sert kışların ve uzun süreli don olaylarının görüleceği uyarısında bulunuldu.
KÜRESEL İKLİM DENGELERİ RİSK ALTINDA
Devasa akıntı sistemindeki bozulmanın faturası yalnızca Avrupa kıtasına kesilmeyecek. Uzmanlar, bu mekanizmanın durmasının zincirleme bir reaksiyonla küresel iklim krizlerini tetikleyeceğini belirtiyor. Kuzey Amerika'nın doğu kıyılarında deniz seviyesinin tehlikeli boyutlarda yükseleceği öngörülüyor. Aynı süreçte Afrika'nın Sahel bölgesindeki kuraklık şiddetini artırırken, Asya kıtasının tarımsal can damarı olan muson yağmurlarının büyük oranda zayıflayacağı ifade ediliyor.