Telefon Teknolojisindeki Baş Döndürücü Değişim

Bu haber 30 Mayıs 2017 - 0:53 'de eklendi ve 689 kez görüntülendi.
Namık Açıkgöznamikacikgoz@hamlegazetesi.com.tr

Namık Açıkgöz

 Şimdinin gençleri, kullandıkları telefon sisteminin Fatih Sultan Mehmet zamanından beri kullanıldığını zannediyorlardır. Oysa, daha düne kadar ev telefonu almanın başlı başına bir iş olduğunu ve 1985’lere kadar bazı ilçelerde ve köylerde “sahra telefonu” diye adlandırılan telefonun kullanıldığını bilmezler.

Madem gençler bunları bilmiyorlar… Telefon teknolojilerini anlatalım da yaşadıkları konforun farkında olsunlar.

İlk yaygın telefon, muhtemelen “sahra telefonu” veya “manyetolu telefon” denilen telefondur. Facit hesap makinası gibi (Şimdi “facit hesap makinası da neymiş?” diyecek bu gençler.) yandan çevirmeli kol ile telefon santraline ulaşılan ve santralin de aynı usulle ulaştığı bir telefon teknolojisidir. Enden santral aranır; aranacak numara söylenir; santral de iki numarayı birleştirerek konuştururdu. Ben bu sistemin 1985’lerde kullanıldığı ilçeleri biliyorum.)

Sonra numara çevirmeli kadranlı telefonlar çıktı. Telefonun üstünde ahîze yatağı ve ahîze (“âhize” derlerdi de düzeltirdik. Çünkü a değil i uzundu); yani kulağa ve ağıza yaklaştırılıp sesi kulağa ve ağızdan karşı tarafa ileten parça bulunur, böğründe de yuvarlak bir kadran olurdu. Kadranın dış çizgisine yakın yerde delikler olur, her delik 0’dan 9’a kadar rakamlar olur, rakamlar bu deliklerden çevirilirdi. “Telefon açmak” yerine “telefon çevirmek” tabiri de buradan gelir.

Eskiden değil sokaklarda telefon olması, resmi daireler dışında evlerde bile telefon olması çok zordu ve telefon bağlatmak pahalı idi.  Sokak telefonları, 1970’lerin ortasında  “jetonlu telefon” adıyla yaygınlaştı. Camlı ve sarı renkli telefon kabinlerinde, metal jetonla çalışan telefonlar vardı ve bunların numaraları dairevî kadran değil, tuşlu idi. Büyük ve küçük olmak üzere iki tür jeton vardı. Küçük jetonlar 3 dakika konuşmaya ayarlı jetonlardı; büyük jetonlar gene 3 dakika konuşmaya ayarlı jetonlardı. Tabii küçük jetonlar ucuz, büyük jetonlar biraz pahalı idi. Bazen jeton takılır ve konuşmaya yaramaz: bu durumda “jeton düşmedi” denirdi. Ne dendiğini anlamayan birisine “Anlamadın” demek yerine “Jeton düşmedi galiba” veya “Jeton köşeli galiba” denirdi. 1990 ortalarına kadar jetonlu telefon kullanıldı.

BU arada rahmetli Özal, 1983’te Başbakan olduktan sonra haberleşme teknolojisini geliştirdi ve 1985’lerden itibaren eve telefon almak hem hızlandı, hem de ucuzladı. Evlere telefonun yaygınlaşması bu yıllardır ve bu yıllarda tuşlu telefon da yaygınlaşmaya başladı.

1990’larda kartlı telefon dönemi başladı. Jetonlu telefonların yerini hızla kartlı telefonlar almaya başladı; telefon kabinleri sadece telefonu koruyan kapalı şekillere dönüştü.

1990’lar, aynı zamanda “çağrı sistemi”nin kullanılmaya başlandığı yıllardı. Bele takılan minik ekranlı bir aparat, arayan numarayı gösterirdi. Çağrı cihazı olan kişi, sabit telefondan arayan numarayı arardı. O yıllarda “araç telefonu” da çıktı. Araca monte edilen bir mekanik-elektronik sistemle ilk seyyar telefon kullanılmaya başlandı.

1990 ortaları, ilk cep telefonlarının görülmeye başlandığı yıllardır. İlk cep telefonları, “takoz gibi” idi ve tabii ki tuşlu telefonlardı. O telefonlarla sadece konuşma yapılabilir ve mesaj atılabilirdi; sonra fotoğraf çeken cep telefonları çıktı… Her şey fotoğraf çeken telefonlardan sonra değişti.

Şimdi dokunmatik ekranlı ve aynı zamanda bilgisayar olarak da kullanılan telefonlar var….

Bunların hepsi, telefonla ilk defa 1970’te konuşan biri olarak benim hayatıma sığdı!…

Üfffff!… Ne hız, ne değişim!….

Valla yazarken başım döndü Süheylâ!…

 

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

1 ADET YORUM YAPILDI

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
Muammer Özdemir 30 Mayıs 2017 / 09:35

Hocam, bu yazdıklarınızı bırakın çocuklarımızı biz bile unutmuşuz. İyi ki, hatırlattınız. Geçmişe yolculuk yaptırdınız. Telefon teknolojisi ve altyapısının geliştirilmesinde öncü olan Turgut Özal’ı o zamanlar ne eleştiriler yapılmıştı.