Nezaketen Mi, Nezaketle Mi?

Bu haber 02 Ocak 2019 - 0:46 'de eklendi ve 930 kez görüntülendi.
İdris Koçidriskoc@hamlegazetesi.com.tr

İdris Koç

Modern insan egosu, keyfi, ihtiyaçları ve kariyeri söz konusu olduğunda ayrıntılara, küçük ihtimallere ve detaylara çok önem veriyor. Nişan, düğün, doğum günü, sünnet gibi merasimlerde en küçük ayrıntının atlanması bile kıyametlerin koparılmasına yetiyor.

Ya ilişkilerimizdeki ayrıntılar…

Günümüzde görsel ve simgesel şeylere daha çok önem veren; maddiyata, gösterişe bağlı birçok şeyi olmazsa olmaz olarak gören ve nişan, düğün, doğum günü gibi etkinlikler için geleneklere her gün yeni bir kural ekleyen insanımız; ne yazık ki insan ilişkilerinde görgü ve nezaketi görmezden geliyor. Hatta bu kuralları ve davranış biçimlerini gereksiz ayrıntılar olarak kabul ediyor.

Modern düşünceye göre görgü, modası geçmiş kurallar manzumesi… İnsanın özgürlüğünü ve yaratıcılığını sınırlayan gereksiz kurallar… Nezaket ise, yalnızca belirli yerlerde medenî olduğumuzu gösterebilmek için kenarda beklettiğimiz ayrıntılar…

Seküler yaklaşımı benimseyen modern insana göre birey biricik ve değerli. Dolayısıyla hiçbir güç veya etki bireyi sınırlamamalı. Toplum hiçbir şekilde birey üzerinde sınırlayıcı olmamalı. Bu düşünceye sahip modern dönemin insanı, kendisini sınırladığını düşündüğü değerleri ve davranış kurallarını kabullenmek istemiyor.

Peki, görgü modası geçmiş kurallar, nezaket de bayramlık bir elbise mi?

Görgü ve nezaket anlam olarak birbirine yakın gibi görülen, hatta çoğu zaman birbirinin yerine kullanılan iki farklı kavram. Oysa görgü, bir durum karşısında veya bir ortamda uyulması gereken davranış biçimleridir. Toplu yaşamın gereği olarak her bir bireyin uyması gereken genel davranış biçimleri, standart kurallardır. Nezaket ise, bu genel kuralları bir tarafa bırakarak ya da bu kuralların bir adım ötesine geçerek daha incelikli, daha özenli, daha kibar davranmaktır.

Evet, yanlış duymadınız; nezaket, genel kuralı pas geçmektir. Şimdi aklımıza şu soru geliyor değil mi? Genel kurala (görgüye) uymamak nasıl nezaket olur? Bunu futboldan bir örnekle açıklayalım:

Futbol karşılaşmasında bir oyuncu sakatlandığı zaman, topa sahip olan oyuncu topu taca atar. Rakip takım, sakatlanan oyuncunun tedavisinin ardından taç atışını kullanarak topu oyuna sokacaktır. Kural yani görgü bunu söyler. Ancak taç atışını kullanan futbolcu, bu kuralı bir tarafa bırakarak, topu oyuna sokma hakkını kullanmayarak, topu rakip takıma doğru atar. İşte genel kuralı pas geçen bu ince düşünce ve davranışın adı nezakettir.

Nezaket, aslında bolca kullandığımız ancak davranışlarımıza ve ilişkilerimize yansıtamadığımız bir kavram. Nezaket söz konusu olduğunda insanların üç farklı yaklaşım sergilediğini görüyoruz:

* Nezaketi davranışların süsü olarak gören ve içinden gelerek nazik (nezaketle) davrananlar

* Medenî olduğunu gösterebilmek için nazik davranmaya çalışanlar

* Ayıp olmasın diye (nezaketen) nazik davranmaya çalışanlar

Toplum olarak, ayıp olmasın diye nazik davranmayı da “nezaketen” şeklinde ifade ediyoruz.

Geçerken nezaketen uğramak, nezaketen buyur etmek, nezaketen selam vermek, nezaketen tokalaşmak, nezaketen sormak, nezaketen gülmek…

İçinden gelmediği, istemediği, sevmediği halde “ayıp olmasın” diye yapmak… Önce görmezden gelip, sonra bir şekilde karşı karşıya gelince ağız ucuyla selam vermek… Göz teması kurmadan, elinin ucuyla tokalaşmak… Öyle olmadığı halde aynı düşünceyi paylaşıyormuş gibi davranmak, konuşmak… Bir tanıdığı ile karşılaştığında, istemeye istemeye “Bize de bekleriz.” diye davet etmek. Ayıp olmasın diye teşekkür etmek, başarılar dilemek…

Samimiyetsizce yapılan bu davranışlar, ayıplarımızı gizliyor mu? Ayıp olmasın diye yapılanlar ve söylenenler ne zamandan beri nezaket olarak kabul edilir oldu?

Oysa nezaket, insanların birbirlerine incelikli ve ölçülü davranmaları; ilişkilerinde muhatabına özen göstermeleridir. Nezaket kuralları ise davranışlarımızı ve ilişkilerimizi güzelleştiren incelik kurallarıdır.

Nezaketen değil; nezaketle davranmak, konuşmak, yapmak, sormak, davet etmek, başarılar dilemek, teşekkür etmek, gülümsemek…

Dostlar alışverişte görsün diye değil; samimiyetle, içten gelerek, severek, sayarak…

2019 nezaket yılımız olsun inşallah…

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.