Nezaket Özgürlüktür!

Bu haber 17 Nisan 2019 - 0:28 'de eklendi ve 1.036 kez görüntülendi.
İdris Koçidriskoc@hamlegazetesi.com.tr

İdris koç

Kasım ayında yayımlanan üçüncü kitabım “Olmazsa Olmaz” geçen ay ikinci baskısını yaptı. Bu arada seminerlerde bir araya geldiğimiz gençlerle olmazsa olmazlarımızı konuşuyoruz. Son bir ayda Marmaris Turizm Meslek Yüksekokulu, Marmaris Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Muğla KYK Milli Piyango ve Şahidi Öğrenci Yurtları ile Muğla Şehit Mehmet Çetin Anadolu İmam Hatip Lisesinde öğrencilerle bir araya geldik.

Genç arkadaşlara “görgü” ve “nezaket” nedir, diye soruyorum. Onlardan aldığım cevapları, yönelttiğim sorularla açarak doğru tanımı kendilerinin bulmalarına yardımcı olmaya çalışıyorum. Bu yöntem hem öğretmeyi hem de öğrenmeyi kolaylaştıran bir yöntem. Böylelikle ben de gençlerden bir şeyler öğreniyorum.

Görgü ve nezaket arasındaki farkı anlatmaya çalışırken, bu güne kadar aldığım en güzel cevabı; nezaketin en güzel tanımını da öğrenmiş oldum.  Soru-cevap şeklinde seminere devam ederken Muğla Şehit Mehmet Çetin Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencisi Hamza Kadık, “Hocam, nezaket özgürlüktür.” deyiverdi. Bu güne kadar nezaket ile ilgili böyle güzel bir tanımla karşılaşmamıştım. Böylelikle görgü ve nezaketin tanımı ile aralarındaki fark, zihnimde daha da netleşmiş oldu.

Genel değil, kişisel…

Görgü kuralları, genel davranış kurallarıdır. Standart davranış biçimleridir. Bu açıdan bakıldığında görgü kurallarına uymak sosyal bir tavırdır.

Nezaket kuralları ise genel kuralın ötesinde kişisel bir tavırdır. Standartların dışına çıkıp kişiye özel bir tavır ve davranış sergilemektir.

Zorunluluk değil, tercih…

Görgü, zorunlu olarak uyulması gereken saygı davranışlarıdır. Toplum, birlikte yaşamanın bir gereği olarak insanı görgülü davranmaya zorlar. Bu açıdan bakıldığında görgü, toplum tarafından belirlenen ve bireylerden uyması beklenen davranışlardır. Burada bir zorunluluk vardır. Çünkü birlikte yaşamanın gereği, görgülü olmaktır.

Nezaket ise, genel kuralların ve toplumsal beklentilerin ötesinde bir davranış geliştirmektir. Burada ise bir tercih vardır. Dolayısıyla nezaket, zorunluluğun (görgünün) ötesinde kişiye ait bir tercihtir.

Asgari değil, azami…

Görgü, toplum tarafından bireye dikte edilen asgari saygı kuralları ve davranış biçimleridir. Görgü, alt limittir.

Nezaket ise saygı limitini yükseltmektir. Alt limitin üstünde bir tavır ve davranış geliştirmektir. Nazik, zarif, ince, kibar olabilmektir.

Sınırlayan değil, özgürleştiren…

Görgü kuralları, kişiyi belirli davranış kalıpları içinde kalmaya zorlar, dolayısıyla da kişiyi sınırlar. Görgü, tek düze bir davranışı öğütler. Örneğin; önce gelen sıraya geçer, arkada kimin olduğuna bakmaz. Örneğin; kapıdan geçiş hakkı, kim olduğuna bakmaksızın çıkana aittir.

Nezaket ise iradeli, içten gelen bir davranışın adıdır. Bu açıdan nezaket, sosyal sınırlamaları aşıp özgürleşmek, iradi bir davranışta bulunmaktır. Yani nezaket kişiyi özgürleştirir.

Nezaket, “ben” demekten vazgeçmektir. “Biz” diyebilmektir. “Biz başardık.” diyebilmek, “Siz olmasaydınız…” diyebilmektir. Nezaket, hakkını başkasına verebilmektir. Yol hakkı kendisine ait iken, başkasına yol vermek; sıra kendisinde olmasına rağmen, sırayı başkasına verebilmektir. Nezaket, “benim” demekten vaz geçmektir. “Siz buyrun.” diyebilmektir.

Görülüyor ki, görgülü olmak bir marifet değil; toplu yaşamanın bir gereği, insan olmanın bir borcu, iletişimin asgari kuralı. Asıl marifet ise, nezaketli olabilmekte. Bizi “biz” yapan, başkalarından farklı kılan, kalabalıklar içinde fark edilmemizi sağlayan da bu nezaketimiz.

Toplumsal yaralarımızı sarmak için, ilişkilerimizde sevgiyi ve hoşgörüyü egemen kılabilmek için, gönlü yaralı insanları tedavi edebilmek için nezakete çok ihtiyacımız var.

Haklılık iddiası güden ve incir çekirdeğini doldurmayacak meselelerle birbirini kıran, yaralayan, vuran insanlara nezaket lazım. “Ben…” diyene, “Lütfen siz…”i öğretecek nezaket lazım.

Bu da iki şekilde mümkün: Nezaketli olmak ve insanları nezaketle uyarmak…

Nezaketin; hatta “yeni nesil nezaket”, “son sürüm nezaket”, “nezaket 4.0” gibi kavramların hayatımıza girmesi dileğiyle…

 

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.