Muğla’da Turna Alanı

Bu haber 16 Ocak 2018 - 0:56 'de eklendi ve 810 kez görüntülendi.
Namık Açıkgöznamikacikgoz@gmail.com

Prof. Dr. Namık Açıkgöz

 

Halkımız turnaları sadece türkülerden bilirler Süheylâ…

“Allı turnam bizim ele varırsan

Şeker söyle, kaymak söyle bal söyle”

Diyen rahmetli Hacı Taşan, adı neredeyse bu türküyle özdeşleşmiş bir yerel sanatçımızdır.

“Bir çift turna gördüm durur dallarda

Seversen Mevla’yı kalma yollarda

Bizi bekleyen var bizim ellerde

Bizim ele doğru gidin turnalar”

Mısralarıyla birkaç kuşağı besleyen Bedia Akartürk ile özdeşleşen bu mısralardaki turnaları hatırlarız hepimiz.

Karacaoğlan’ın şiirinden bestelenmiş olan şu samahı da hepiniz bilirsiniz:

“Yine dertli dertli iniliyorsun,

Sarı turnam sinen yaralandı mı?

Hiç el değmeden de iniliyorsun,

Sarı turnam sinen yaralandı mı?

Yoksa ciğerlerin paralandı mı?”

Turna bizim için büyülü bir kuştur. Yakından görenimiz pek yoktur. Çoğumuz gökte uçarken gördüğünden hep “allı” turna” demişiz. Oysa turnanın al olan yeri, kanat altıdır. Kanat üstü ve gövdesi genellikle beyazdır veya pembedir.

Bizim “turna” dediğimiz iri kuşa batılılar ve bilim adamları “flamingo” yaygın ismini kullanır ama esas bilimsel adı  “Phoenicopterus” imiş.

Bilimsel izahları, bilim adamlarına bırakıp Muğla’ya dönelim.

Muğla’da bir turna alanı var Süheylâ…

Şaşırdın!…

Turnalar tuzlu ve sodalı suları severler. Tuzgölü ve Denizli-Çardak, Afyon-Başmakçı arasındaki Acıgöl, turnaların en fazla bulundukları yerlerdir. Kuluçka dönemlerini burada yaşayan turnalar, havalar ısınınca başka yerlere göç ederler. Biz, turnaları hep bu göç esnasında görürüz.

1983 baharında Denizli’de askerlik yaparken, bazı geceler önce gökyüzünde bir hafif bir hışırtı duyulur, arkasından kanat sesleri gelirdi. Üstümüzden geçen turna katarına yansıyan şehir ışıkları, gece karanlığında onları görmemizi sağlardı.

Yıllar sonra yolum Milas’ın Boğaziçi (Eski adı “Tuzla”) köyü ile Bodrum karayolu arasında ve yolun hemen yanında bulunan tuzlu gölette turnaları görünce çok şaşırdım.

Turnalar Kasım başlarında gelmeye başlıyorlar buraya… 3000 kadar turna geldiğini tahmin ediyorum.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi tuzlu ve sodalı sularda yaşayan turnalar, bu sularda yaşayan eklem bacalıları ve yosunları yerler. Dışardan beslemek mümkünse, keşke Boğaziçi Tuzlasında 4-5 ay yaşayan turnaları besleyebilsek… Bodrum civarında bir sürü otel var. O otellerin mutfak artıklarından beslenme imkanlarını bi araştırsak… Ne dersiniz biyologlar, zoologlar?

Boğaziçi Tuzlasında sadece turna yaşamıyor. Başta balıkçıl ve martı olmak üzere başka kuşların da yaşadığı bir yer burası ama literatüre geçmemiş maalesef.

Tuzlanın içinde eski tuz evi var. Şimdi metruk ve ahşap kısımları çürümüş. Keşke birileri el atsa da bu bina restore edilip bilim dünyasının hizmetine verilebilse… Ayrıca yöre, kuş turizmi için de düzenlense. Hemen yan tarafı antik Bargilya kenti olan tuzla göleti, turizm açısından ihmal edilmemeli.

 

 

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.