Muğla’da Merkez Sağ’ın Seyrüseferi

Bu haber 12 Aralık 2014 - 22:53 'de eklendi ve 828 kez görüntülendi.
Ünal Bozyerunalbozyer@hamlegazetesi.com.tr
Sosyolojik Bakış

Geçtiğimiz haftalarda Muğla’nın siyasi yapısı ile ilgili yazdığım iki yazıda ilimizin sosyolojik yapısını da özetlemeye çalıştım. Bu yazılarımda ilimizin toplumsal değişimi ve dönüşümünün siyasi yapısına da yansıdığına dikkat çekmek istedim. Bu düşünceden hareketle ilimizin siyasi yapısının dönüm noktalarını belirleyerek seçim sonuçlarını yorumlamaya çalışacağım.

Muğla’nın toplumsal yapısında değişim ülkemizin siyasi yapısıyla birlikte yaşanmaya başlamıştır. Cumhuriyet’in ilk yıllarından 1950’li yani çok partili hayata geçildiği yıllara kadar kayda değer gelişme görülmemektedir. Demiryolu bağlantısı olmayan, karayolu ağları dahi henüz kurulmamış, geniş ve zengin coğrafyasında tarımsal üretim yapılan kırsal nüfus ağırlıklı bir il olan Muğla’da bu yıllarda kapalı pazar ekonomisi hakimdir. 1950’li yıllardan itibaren ise karayolu bağlantıları kurulmaya başlanmış, tarıma bağlı imalat sanayi faaliyetleri yavaş yavaş hizmete girmiştir. 1970 yıllarda başlayan turizm faaliyetleri, Yatağan Termik Santrali’nin kurulmasıyla ilin dışa açılma süreci başlamıştır. 1980’lerle birlikte turizm faaliyetlerinin yoğunlaşması, başta mermercilik olmak üzere madencilik alanındaki gelişmelerle birlikte Muğla Üniversitesi’nin kurulması ve gelişmesi, göç veren iller listesinde yer alan ilimizi hızlı göç alan iller sınıfına yükseltmiştir. Bu gelişmeler bir yandan ilin refah göstergelerini yükseltirken ilin demografik özellikleri de değişmeye başlamıştır.
Uzun yıllar tarıma bağlı ekonomisi ve bağlantı yollarının gelişmemesi nedeniyle kapalı, kendine özgü muhafazakar bir yapı özelliği gösteren Muğla’da genel seçim sonuçlarına bakıldığında çok partili hayata geçilen 1950’den 1999’a kadar siyasi eğilim olarak merkez sağ partiler kabul edilen DP, AP, ANAP ve DYP’nin hakim olduğu seçim çevrelerinden biri olduğu görülmektedir. Seçim sonuçlarına ayrıntılı bakacak olursak; 1950 seçimlerinde DP %55,1, CHP ise %44,9 oy almıştır. 1954 seçimlerinde DP %60,7’ye yükselirken CHP %39,3’e gerilemiştir. 1957 seçimlerine CMP ve HP’nin katılmasıyla DP %58,6’ya gerilemiş CHP ise önceki seçimde aldığı oy oranını korumuştur. Bu iki partinin aynı yıllarda ülke genelinde aldıkları oy oranları ise 1950 seçimlerinde DP %55,2, CHP %39,6, 1954 seçimlerinde DP %58,4, CHP %35,1, 1957 seçimlerinde DP %48,6, CHP %41,4 olarak gerçekleşmiştir. Görüldüğü gibi ilimizde DP oyları, 1950 seçimlerinde ülke geneliyle aynı oranda olmakla birlikte daha sonraki seçimlerde ülke genelinden de oldukça yüksek oranlara ulaşmıştır. Özellikle 1957 seçimlerinde ülke genelinin 10 puan üzerindedir. Ayrıca bu dönemlerde ülke genelinde %6,5 gibi oy oranlarına sahip olan CMP, Muğla’da daha düşük oy bandında kalmıştır. Dolayısıyla bu yıllar için Muğla siyasi yapısının iki partiyle şekillendiğini söyleyebiliriz.
1960-1980 arasında yapılan seçimlerde oyların yine CHP ve DP’nin yerine kurulan AP’de toplandığını görmekteyiz. Öyle ki AP, darbe sonrası yapılan ilk seçim olan 1961’de DP oylarını toplayarak %59,4 oy almıştır. 1965’te %61,9’la bir partinin aldığı en yüksek oy oranına ulaşan AP, 1969’da bir miktar oy kaybetse de %56,4’le birinciliğini korumuştur. Bu yıllarda CHP ise 1961’de %38,5’le oyunu korusa da 1965’de %32,5’e, 1969’da %29,7’e gerilemiştir. 1965 seçimlerinde CKMP’yle birlikte TİP de Muğla’da seçime girmiş %2,8 oy almıştır. Ancak 1969 seçimlerinde TİP %1,6’ya gerilemiştir. Bu seçimlerle birlikte MHP ve GP ilimizde seçime girmişler, MHP %1,6 oy alırken GP %8,3’lük oy oranıyla dikkat çekmektedir. 1973 seçimlerinde ilimizde seçime giren parti sayısı altıya çıkmış ve ilginç bir seçim tablosu ortaya çıkmıştır. Bu seçimlerin yeni partileri MSP, CGP ve DP’dir. Alınan oylar sırasıyla şöyledir; AP %36,2, CHP %35,2, DP %18,4, CGP %5,1, MSP %3,6 ve MHP %1,2’dir. Bu tabloya göre AP, birinciliğini korumakla birlikte ilk kez %40’ın altına düşmüştür. AP’inde milletvekili adaylığı sorunu yaşanan bu seçim döneminde DP aldığı oyla bir milletvekili çıkarmış, bu milletvekili daha sonra AP’ne katılmıştır. 1980 öncesinin son seçimi 1977 seçimlerinde oyların yine iki parti de toplandığını görüyoruz. Buna göre AP %50,2, CHP %42,4 oy almıştır. Son iki seçimde ülke genelinde CHP birinci parti olmasına rağmen Muğla’da AP oylarının ülke genelinin de oldukça üstünde seyretmesi ilimizin bu dönemdeki siyasi yapısı hakkında bir fikir vermektedir. 1980 sonrası yaşanan toplumsal değişme ilin siyasi yapısını nasıl etkilemiştir? Gelecek hafta birlikte incelemeye devam edelim.

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

1 ADET YORUM YAPILDI

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
Süleyman KAPİZ 17 Aralık 2014 / 21:48

Gelecek haftayı bekliyoruz ilçe ilçede inceleyelim