Manipülasyon Etik Olmayan Bir Müdahaledir

Bu haber 20 Haziran 2018 - 0:33 'de eklendi ve 1.312 kez görüntülendi.
İdris Koçidriskoc@hamlegazetesi.com.tr

İdris KOÇ

“Protokol Kuralları ve Kurumsal İletişim” konulu sunumun sonunda bir katılımcı “Hocam, iş ortamında yaşadığımız manipülasyondan kurtulmak için bize ne önerirsiniz?” diye sordu. Manipülasyon, kurumsal ilişkilerin önemli bir sorunu ve bir yıldırma (mobbing) yöntemi olarak birçok kez karşımıza çıkıyor.

Sözlükte “yönlendirme” olarak açıklanan manipülasyon, istenen bir şeyi yaptırmak ya da istendik yönde karara ve değişime zorlamak amacıyla birini etkilemek ve yönlendirmektir. Bir duygusal taciz yöntemidir.

Manipülasyon, farklı yöntemlerle manipüle edilen kişinin üzerinde bir baskı oluşturularak onun özgür iradesi ile seçim yapmasını ve karar vermesini engellemek, dolayısıyla da istenen sonuca zemin hazırlamak için başvurulan bir yöntemdir. Bu açıdan bir etkileme, yönlendirme, baskı ve kışkırtma yöntemi olan manipülasyon ile hem sosyal yaşamda hem de iş hayatında sıkça karşılaşmaktayız.

Neden yönlendiriliyoruz?

Öncelikle hırs, rekabet ve kişisel zaaflar ile beslenen sevilme, sayılma, sahip olma, tercih edilme ve kazanma isteği manipülasyonun en önemli nedenleridir. Manipüle eden; değişik yöntemlerle muhatabını etkileyerek, yönlendirerek, pohpohlayarak, sahte nezaket göstererek, yalan söyleyerek kendi beklentilerine uygun ortam oluşturur.

Manipülasyonun bir diğer nedeni ise muhatabı maddi ve duygusal olarak kendine bağımlı kılma isteğidir. Manipüle eden bu amaçla muhatabını yerer, azarlar, değersizleştirir, tehdit eder, alay eder, kışkırtır, şantaj yapar ya da temel ihtiyaçlarından yoksun bırakır. Kısaca farklı şekillerde taciz eder. Amaç bu müdahaleler ile kişide bir suçluluk duygusu oluşturarak kendisine bağımlı yapmaktır. Manipüle edilen de bu suçluluk duygusundan kurtulmak için manipüle edeni mutlu edebilmek için çabalar. Bir süre sonra da farkında olmadan manipüle edene bağımlı olur. Hayata ve insanlara karşı güvensizlik duyan ve manipülasyon ile muhatabını kendisine bağımlı kılan kişi, böylelikle kendisini güvene almış olacaktır.

Sosyal yaşamda her an farkında olmadan manipüle ediliyoruz.

Örneğin alışveriş yaparken, bir ürün ile ilgilendiğimizi gören satış görevlisinin, ürünü satabilmek amacıyla, onun bu sezonun en çok satan ürünü olduğunu söylemesi bir manipülasyondur. Satış görevlisinin ilgilendiğimiz ürünün tek kaldığını söylemesi ve sezonun moda renkleri diye yalnızca bir mevsim giyebileceğimiz kıyafeti önermesi de bir manipülasyondur.

Günlük yaşamda sıkça başvurulan en tanıdık manipüle yöntemi ise vitrinlerde gördüğümüz 19,99 gibi fiyat etiketleridir.

Pazarda veya markette ürünlerin taze ve dolgun olanlarının öne çıkarılması veya tadılmak üzere tezgahtaki en güzel meyvenin ikram edilmesi de müşterinin tercihlerini yönlendirmeyi amaçlayan bir manipülasyondur.

Manipülasyon bu açıdan bakıldığında etik olmayan bir müdahale ve hatta zorbalıktır.

Rızaya dayanmayan her karar bir zorbalık, hak edilmeyen her maddi veya manevi kazanç bir hırsızlıktır. Etme-bulma dünyasında hak edilmeyen her şeyin, uzun vadede kişiye pahalıya mal olacağı unutulmamalıdır.

Aldatarak ve hak etmeden zengin olunamadığının en güzel örneklerini iş dünyasında görüyoruz. Yapılan araştırmalara göre ülkemizdeki şirketlerin ortalama ömrü 12 yılmış. Bugün faaliyet gösteren büyük ölçekli şirketler son 20 yılda kurulmuş. Şirket ömrünün kısa olmasının elbette birçok nedeni olabilir. Ama bunun en önemli nedenin ticari ilişkilerde görülen etik sorunlar olduğunu söylemeye gerek yoktur herhalde.

Sonuç olarak hem sosyal yaşamda hem de iş hayatında manipülasyona uğruyoruz. Bazılarımız manipüle ederken, bazılarımız da manipüle edilen oluyoruz. Bazen de işte yönetici/patron tarafından manipüle edilen kişi, evde eşini manipüle eden olabiliyor.

İş ortamında da manipülasyonun çok farklı yöntemleri var. Bu manipülasyon yöntemlerini ve etkilerini önümüzdeki hafta detaylandırmak istiyorum. İş hayatında manipülasyondan kurtulabilir miyiz bilmem, ama raftaki veya vitrindeki fiyat etiketlerinden kurtulmak imkansız gibi görünüyor.

 

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.