Ki­şi­sel Sı­nır­lar

Bu haber 21 Temmuz 2015 - 19:08 'de eklendi ve 1.474 kez görüntülendi.
Bahar Erdenbaharerden@hamlegazetesi.com.tr

“Kom­şum çat kapı bize ge­li­yor, ön­ce­den haber ver­me­di­ği gibi mü­sa­it olup ol­ma­dı­ğı­mı da sor­mu­yor”; “Dayım her hafta sonu ara­ba­mı ödünç is­ti­yor, bana lazım de­di­ğim­de ise ıs­rar­la ne ya­pa­ca­ğı­mı so­ru­yor”; “Yeni ta­nış­tı­ğım halde bana is­mim­le ve senli benli hitap edi­yor. Ya­kın­lı­ğı­mı ve sı­cak­kan­lı­lı­ğı­mı hemen yan­lış an­la­dı”; “Te­le­fon­la ko­nu­şur­ken ara­yan ta­ra­fa mü­sa­it ol­ma­dı­ğı­mı söy­le­di­ğim halde, kendi söy­le­mek is­te­dik­le­ri­ne odak­lı bir halde ko­nuş­ma­ya devam edi­yor”; “Daha yeni ta­nış­tı­ğı­mız halde bana özel ha­ya­tım­la il­gi­li bir­çok so­ru­lar sor­ma­ya baş­la­dı”; “Annem ka­pı­mı çal­ma­dan odama gi­ri­yor, gün­lü­ğü­mü oku­muş ve sırf dav­ra­nı­şa bile dö­kül­me­miş duy­gu­la­rım yü­zün­den bana hesap so­ru­yor”; “Eşim sü­rek­li cep te­le­fo­nu­mu kur­ca­lı­yor”; “17 ya­şı­ma gir­dim, babam hala izin­siz çan­ta­mı, özel eş­ya­la­rı­mı ka­rış­tı­rı­yor”; “kız ar­ka­da­şım sü­rek­li beni eleş­ti­ri­yor, bazen de giy­si­le­ri­mi ödünç is­ti­yor, hayır di­ye­mi­yo­rum. Bu du­rum­lar beni çok asabi ya­pı­yor.” Daha pek çok ör­nek­ler ve­re­bi­li­rim ki­şi­sel sı­nır­la­ra ya­pı­lan ih­lal­le­re. Bu alan­lar­da ya­şa­nan sı­kın­tı­lar da­nı­şan­la­rım­la te­ra­pi­le­rim es­na­sın­da sık­lık­la kar­şı­ma çıkar. Ne­de­ni ise öz­say­gı­mı­zı, duy­gu­la­rı­mı­zı, dav­ra­nış­la­rı­mı­zı, iliş­ki­le­ri­mi­zi, ebe­veyn­lik be­ce­ri­le­ri­mi­zi, ve bağ­lan­ma­mı­zı et­ki­le­di­ğin­den bu sı­nır­la­rın iyi be­lir­len­me­miş yani sağ­lık­sız ol­ma­sı ya­şan­tı­mı­zı ol­duk­ça et­ki­ler. Peki nedir bu sı­nır­lar?

Ki­şi­sel sı­nır­lar, bir ki­şi­nin baş­ka­la­rı ile et­ki­le­şim­le­rin­de gör­dü­ğü­müz ve ki­şi­nin ken­di­si ile il­gi­li ter­cih­le­ri­ni ve diğer ki­şi­le­re tep­ki­le­ri­ni be­lir­ler­ken or­ta­ya çı­kar­dı­ğı bir du­ruş­tur. Sa­de­ce fi­zik­sel değil, zi­hin­sel ve psi­ko­lo­jik sı­nır­la­rı da kap­sar. İnanç­lar, de­ğer­ler, aile, çevre et­ki­si, geç­miş de­ne­yim­ler, fi­kir­ler, tu­tum­lar ve sos­yal öğ­ren­me ile bi­çim­len­di­ri­le­bi­lir.
Ki­şi­de sı­nır­la­rın ol­ma­ma­sı veya çok az ol­ma­sı du­ru­mun­da, ki­şi­nin ken­di­si­ne ya­pı­lan­lar veya ken­di­sin­den is­te­nen­ler üze­rin­de ve aynı şe­kil­de ken­di­si­nin baş­ka­la­rın­dan ta­lep­le­ri veya dav­ra­nış­la­rı üze­rin­de kont­ro­lü yok­tur. Sı­nır­lar iç içe geç­miş­tir. Baş­ka­la­rı ile faz­la­ca öz­deş­le­şir, duy­gu­la­rı­nı ve ki­şi­sel bil­gi­le­ri­ni baş­ka­la­rı­na ko­lay­ca aça­bi­lir. Kolay ma­ni­pü­le edi­le­bi­lir, kolay bağ­la­nır ve ko­lay­lık­la su­i­is­ti­mal edi­lir. Dür­tü­sel ha­re­ket eder, in­san­la­ra hayır di­ye­mez. Ço­cuk­lar her is­te­di­ği­nin ya­pıl­ma­sı için di­re­tir, ebe­veyn­le­ri de ço­cu­ğun her de­di­ği­ni yap­ma­ya ça­lı­şır. Bu aile­ler­de bi­rey­sel­leş­me ge­li­şe­me­di­ği gibi, aidi­yet hissi ve pay­laş­mak ön plan­da­dır.
Ki­şi­de sı­nır­la­rın gev­şek veya ge­çir­gen ol­ma­sı te­ri­mi as­lın­da ki­şi­nin kendi sı­nır­la­rın­dan gi­ri­le­bi­lir­li­ğin kolay ol­du­ğu ve ki­şi­nin baş­ka­la­rı­nın sı­nır­la­rı­na girme eği­li­mi­nin ol­du­ğu du­rum­lar için kul­la­nı­lır. Bu ki­şi­ler ken­di­le­rin­den emin de­ğil­dir. Sı­nır­lar, gev­şek veya ge­çir­gen ol­du­ğun­dan et­ki­siz­dir çünkü yan­lış dav­ra­nış­lar son bul­maz, kabul edi­le­bi­lir dav­ra­nış­lar baş­la­tı­la­maz, öğ­ren­me sağ­la­na­maz. Ör­ne­ğin, ye­mek­ten önce çi­ko­la­ta ye­me­me­si ge­re­ken çocuk an­ne­si başka iş­ler­le meş­gul­ken giz­li­ce do­lap­tan alıp ye­me­ye baş­lar. An­ne­si fark et­ti­ğin­de “ye­mek­ten önce ye­me­men ge­rek­ti­ği­ni ko­nuş­muş­tuk” di­ye­rek sa­de­ce sözel ifade kul­la­nır ama ka­rar­lı bir şe­kil­de mü­da­ha­le etmez. Çocuk ba­şı­nı sal­lar ama ye­me­ye de devam eder. An­ne­si ise her canı is­te­di­ğin­de tatlı ye­me­nin za­rar­la­rın­dan bah­se­der, yemek yi­ye­me­ye­ce­ği­ni söy­ler ama bu se­fer­lik ye­me­si­ne izin ve­re­rek bir daha ki se­fe­re günde bir kere sa­de­ce çi­ko­la­ta veya sa­de­ce don­dur­ma yeme hakkı ol­du­ğu­nu ve onu da akşam ye­me­ğin­den sonra ken­di­si­nin ve­re­ce­ği­ni söy­ler. Ço­cu­ğun bu­ra­dan al­dı­ğı mesaj ise as­lın­da an­ne­si gör­me­den ye­me­nin müm­kün ola­bi­le­ce­ği­dir.
Sı­nır­la­rı katı olan ki­şi­ler ise sağ­lık­lı iliş­ki­ler kur­mak­ta, yar­dım is­te­mek­te, duy­gu­la­rı­nı dü­zen­le­mek­te zor­la­nır­lar. Pat­la­ya­cak gibi his­se­de­ne ya da uzun sü­re­li ne­ga­tif duy­gu­sal du­rum­lar de­ne­yim­le­ye­ne kadar duy­gu­la­rı­nı tu­tar­lar. Aile bi­rey­le­ri­nin bir­bi­rin­den uzak­laş­mış ol­du­ğu­nu gö­rü­rüz. Ço­cuk­lar­da kendi ken­di­ne ye­te­bil­me ve ba­ğım­sız olma du­ru­mu, ebe­veyn­le­rin­de katı sı­nır­la­rın ol­ma­sı­nın po­zi­tif bir özel­li­ği­dir. Katı sı­nır­lar aile için­de ile­ti­şi­mi zor­laş­tır­dı­ğı gibi ebe­vey­ne ya­ban­cı­laş­ma gö­rü­le­bi­lir.
Ki­şi­sel sı­nır­la­rı ko­ru­mak ebe­veyn­ler ola­rak ço­cuk­la­rı­mı­za za­ma­nın­da öğ­ret­me­miz, öğ­re­te­mi­yor­sak bir aile te­ra­pis­tin­den, uzman bir psi­ko­log­dan des­tek al­ma­mız ge­re­ken en önem­li ko­nu­lar­dan bi­ri­dir. Bunu öğ­ret­mek­le be­ra­ber, ki­şi­sel sı­nır­la­rı be­lir­le­ye­rek ve bu sı­nır­la­rı gerek ken­di­miz ihlal et­me­ye­rek gerek ço­cuk­la­rı­mı­zın ihlal et­me­si­ne izin ver­me­ye­rek iç­sel­leş­tir­me­le­ri­ni sağ­la­ya­bi­li­riz. Unut­ma­ya­lım! Bugün çocuk ta­ciz­le­ri­nin ço­ğu­na mü­da­ha­le edi­le­bil­me­si bile ebe­veyn­le­rin ço­cuk­la­rı ile fi­zik­sel sı­nır­la­rı ra­hat­lık­la ko­nu­şa­bil­me­si ve öğ­ret­me­si ile ya­kın­dan iliş­ki­li.

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.