Jest ve Mimik Çalıştayı ile Metinbilim Gene Atakta

Bu haber 02 Temmuz 2019 - 0:59 'de eklendi ve 753 kez görüntülendi.
Namık Açıkgöznamikacikgoz@gmail.com

Namık Açıkgöz

 2009 bahar aylarında 7 akademisyen bir araya gelerek dikkat çekici bir dernek kurdular: Metinbilim Enstitüsü Derneği… Adından d anlaşılacağı üzere akademik bir dermekti ve iddialıydı… “Metinbilim” diye iddialı bir isim taşıyordu. Bürokrasinin hantallığına takılmamak için dernek olarak kuruldu; yoksa üniversite bünyesinde bir araştırma merkezi olabilirdi. (Bir üniversite bünyesinde enstitü olarak da kurulabilirdi ama Türkiye henüz böyle bir enstitüyü hazmedecek kadar bilgi birikimine sahip değil maalesef.)

7 akademisyenin attığı adım, çeşitli özgün etkinliklere imza attı ve atmaya devam ediyor. 2017’de gerçekleştirilen ve bir kısmı Turgutlu-İzmir arası trende gerçekleştirilen “Uluslararası Edebiyatta Tren, Trende Edebiyat Sempozyumu, içerik ve yapılış şekliyle dünyada ilk olma özelliği gösteriyordu. Bugüne kadar 8 defa gerçekleştirilen “Yerkesik Otantik Çocuk Oyunları ve Oyuncakları Şenliği” ayrı bir özellik taşıyordu. İlki 2010’da gerçekleştirilen şenlik, Türkiye’de bir ufuk açtı ve o yıllardan sonra pek çok kurum ve kuruluş benzeri şenlik gerçekleştirmeye başladı. Bunların içinde sempozyum düzenleyen üniversiteler de var.

Türkiye için bir öncü kuruluş olan Metinbilim Enstitüsü Derneği, bu sene başka bir ilke imza atıyor: “Sanat ve Edebiyatta Jest ve Mimik”  başlıklı bir ortak kitap hazırlığına girildi. Bu konu, Türkiye ve dünyada ilk defa çalışılıyor. Ayrıca, ortak kitap, sadece sipariş edilen yazılardan oluşan bir kitap olmayacak. Kitapta yer alacak olan makaleler, önce 2 çalıştayda tartışıldı. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin de desteği ile Nisan ayında gerçekleşen ilk çalıştayda, konunun sınırları çizildi ve bu çerçevede belirlene alanda, konu başlıkları ilgili kişilere sipariş edildi.  Geçtiğimiz hafta 27-28 Mayıs Perşembe ve Cuma günleri gerçekleştirilen ikinci çalıştayda, hazırlanan makaleler tartışıldı. İkinci çalıştay, işleyiş ve mahiyet açısından editoryal bir çalışma idi. 9 ayrı üniversiteden 30 kadar makalenin tartışıldığı ikinci çalıştayda, kitapta yer alacak makalelerin nitelikli olması için yöntem, analiz ve sonuç tartışmaları yapıldı. Çalıştayda hikâye, şiir ve romanlarda geçen jest ve mimiklerin fonksiyonu ve amacı tartışıldı. İlk olarak Handan Ergiydiren Doğan ve Doç. Dr. Filiz Tan’ın jest ve mimik konusunda hazırladıkları makaleler ele alındı ve yazılacak olan makalelerde, buradaki tarif ve tespitlere paralel çalışmalar yapılması kabul edildi.

Değişik bilim insanları ve uzmanlar tarafından Ahmet Hamdi Tanpınar’ın eserlerinde anlatılan Jest ve mimikler, Orhan Kemal’in romanlarında statü belirleyen jest ve mimikler, Peyami Safa’nın Dokuzuncu Hariciye Koğuşu’ndaki jest ve mimiklerin tavsifi, Sabahattin Âli’nin Kürk mantolu Madonna adlı eserinde jest ve mimik sorunsalı, Oğuz Atay’ın Beyaz Mantolu Adam hikâyesindeki suskunluğun jest olarak değerlendirilmesi, Attila İlhan’ın Sisler Bulvarı şiir kitabındaki jest ve mimikler, Dede Korkut hikâyelerinde yer alan jest ve mimiklerin sosyal fonksiyonu gibi konular ele alındı. Ayrıca beden dili olarak jest ve mimiğin göstergebilimsel yönü üzerinde de duruldu.  Bunlara ek olarak klasik Türk şiirindeki gamze, tebessüm, sarılmak, kıya bakmak (sert bakmak), hayret ile parmak dişlemek, sine dövmek, yaka yırtmak gibi konular ele alındı.

Bu kitabın 2019 sonuna kadar yayımlanması planlanmış durumda. Metinbilim Enstitüsü Derneği başkanı Dr. Öğr. Üyesi Ümral Deveci’nin çalıştayın kapanış oturumunda da belirttiği gibi bu kitap piyasaya çıktığında, bilimsel araştırmalara bir ufuk açacak ve edebiyat ve sanatta jest ve mimik konusunda pek çok çalışmanın yapılmasına vesile olacaktır. Yapılacak olan bu çalışmaların işaret fişeği de Muğla’dan atılmış olacaktır.

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.