İllerin Gelişmişlik Endeksine Göre Muğla

Bu haber 25 Nisan 2016 - 0:35 'de eklendi ve 1.412 kez görüntülendi.
Ünal Bozyerunalbozyer@hamlegazetesi.com.tr
Sosyolojik Bakış

İlimizle ilgili istatiksel araştırmalar açıklandığında genellikle olumsuz tepkiler veriyoruz. Özellikle güvenlik, intihar ve yaşam memnuniyeti ile ilgili TUİK’in yaptığı araştırmalar tepki çekti. Açıklanan rakamları bir türlü Muğla’mıza yakıştıramadık. Bu konuda üç hafta yazı yazarak konuyu izah etmeye çalıştım. Sonuçta rakamlar yalan söylemiyor, alınan kriterlere göre siz de hesaplasanız, aynı sonuçları elde ediyorsunuz.

TUİK’in 2014 yaşam endeks değerlerini yazdığım yazılarda da vurguladığım gibi istatistikten yararlanarak zaman zaman durumumuzu gözden geçirmemiz gerekiyor. Bazı kriterlerde ön sıralarda yer alan ilimiz, bazı kriterlerde arzulanan sırada yer almıyorsa, bu alanlarda neler yapılması gerektiğini tartışalım, çözüm üretmeye çalışalım. Acımasızca eleştirdiğimiz TUİK’in 2014 yaşam endeks değerlerine göre  kişi başına düşen mevduatta 3., doğuşta beklenen yaşam süresinde (80,5 yıl) 1., bebek ölüm hızında 5. ve TEOG (liselere geçiş sınavı)  sistemi yerleştirmeye esas puan ortalamasına göre 6. sırada yer alırken YGS (üniversiteye geçiş sınavı) puan ortalamasında 40. sıraya neden gerilediğimizi sorgulayabiliriz.

Kişi başına düşen mevduattaki yerimize bakacak olursak finansal açıdan oldukça iyi durumda olmamız gerekiyor. Doğuşta beklenen yaşam süresi ve bebek ölüm hızındaki sıralar ise sağlıkta iyi durumda olduğumuzu gösteriyor. Liselere geçiş sınavındaki başarımızı dikkate aldığımızda ise ilköğretim alanında başarılı olduğumuz anlaşılıyor. Ortaöğretim başarımızı nasıl yükselteceğimizi ya da ilköğretimde başarılı olan çocuklarımızın başarılarını nasıl düşürmeyeceğimiz üzerinde çalışmalıyız.

Bugünlerde ilimizin sorunlarıyla ilgili araştırma yaparken illerin gelişmişlik endeksi raporlarına ulaştım. Doğrusu raporlara göz atınca ilimizle gururlandım. Daha önce bu araştırmalara benzer çalışmalar gördüm. Örneğin Devlet Planlama Teşkilatı’nın yaptığı araştırmalarda ilimiz gelişmiş on il içinde yer alırdı. Bu açıdan bakarsak sonuçlar sürpriz olmadı. Ancak raporun önsözünde mevcut durumla yetinilmemesi gerektiği, gelişmelerin kalıcı hale getirilmesi ve aynı zamanda il içindeki gelişmişlik farklarının kapatılması için projeler üretilmesi gibi ifadelere yer verilmektedir. Rapor incelendiğinde küresel krizlere rağmen güçlü bir büyüme performansı sergileyen Türkiye ekonomisindeki olumlu gelişmelerin illerdeki refah seviyesini de benzer bir yönde etkilediği görülmektedir. Öte yandan, bu dönemde bazı illerin gelişmişlik düzeyindeki artış diğer illere kıyasla daha hızlı bir şekilde gerçekleşirken, endeks sonuçları Türkiye’nin batısı ve doğusu arasındaki gelişmişlik farkının batı illeri lehine açılmaya devam ettiğine işaret etmektedir. İllerin Gelişmişlik Endeksi araştırmasına göre; 1. grupta yer alan İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Bursa, Kocaeli ve Muğla’nın en yüksek sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyesine sahip iller olduğu ancak bu iller arasında da gelişmişlik farkının yüksek olduğu görülmektedir.

İllerin gelişmişlik seviyesini ölçmeye yönelik oluşturulan endekste iktisadi faaliyete ilişkin veri sayısının fazla olduğu ve söz konusu verilerin gelişmişlik seviyesini güçlü bir şekilde açıkladığı görülmektedir. Bu nedenle, illerin gelişmişlik endeksi (İGE) genel olarak illerdeki ekonomik aktiviteye paralel bir seyir izlemektedir. Bu endekste Muğla 2,69 değeriyle 7. sırada yer almaktadır. İllerin genel gelişmişlik düzeyi ile ilgili karşılaştırma yapılmasına imkân vermekle birlikte, endeks içerisindeki ağırlıkları dikkate alındığında finansal gelişmişlik kriterlerinin genel gelişim seviyesinde önemli bir belirleyici olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda finansal gelişmişliğin etkisini ayırt edebilmek amacıyla iller bazında finansal gelişmişlik endeksi (FİGE) hesaplanmıştır. Buna göre Muğla 0,34 puanla 10. sırada yer almaktadır.

İllerin gelişmişlik ve finansal gelişmişlik endekslerinde en gelişmiş iller kategorisinde değerlendirilen İstanbul, Ankara, Antalya, İzmir, Bursa, Kocaeli ve Muğla illerin finansal gelişim potansiyeli endeksinde de ilk sıralarda yer almıştır. Bu kategoride de 3,43 puanla 7. sırada yer almaktayız.

Sonuç olarak bu önemli araştırmaya göre ilimizin performansı oldukça sevindirici ve umut vericidir. Bununla birlikte, sosyo-ekonomik gelişmişliğin ilin geneline yansıtılması gerekmektedir. Özellikle dağlık bölgelerdeki orman köylerimizle (mahallelerimizle !) sahil mahallelerimiz arasındaki gelişmişlik farkı giderek açılmaktadır. İl genelinde sosyo ekonomik gelişimin yaygınlaşması, yaşam kalitesinin yükseltilmesi için çalışmalar yapılması gerekmektedir.

 

 

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.