Demokrasi En İyi Hangi Rejimde Gelişir

Bu haber 22 Ağustos 2016 - 0:00 'de eklendi ve 1.429 kez görüntülendi.
Ünal Bozyerunalbozyer@hamlegazetesi.com.tr
Sosyolojik Bakış

Ünal Bozyer

Demokrasi, basitçe halkın iktidarı, halkın kendi kendini idare etmesi biçiminde tanımlanabilir. Demokrasi çoğu zaman liberalizmle karıştırılır ya da özellikle birlikte anılarak benzeştirilir. Demokrasi hep istenen, arzulanan bir sistemdir ama hangi rejimle daha uyumlu olduğu tartışmaya açık bir konudur.

Giovanni Sartori, bu konularda ilginç fikirler ileri süren siyaset bilimcilerinden biridir. Sartori’ye göre demokrasinin gelişimi liberalizme bağlıdır. Hatta ona göre liberalizm olmadan demokrasi yaşayamaz. Demokrasi farklılıklar üzerine inşa edilmeli, açıklık, şeffaflık ilkeleri hayata geçirilmelidir. Bu durumda demokrasi liberal rejimle birlikte gelişmekte ve anılmaktadır.

Burjuva demokrasisi, liberal demokrasi diye anılan demokrasiler olduğu gibi demokrasi için sosyalizm deneyimi de yaşanmıştır. Ancak Sartori’ye göre sosyalizm demokrasi adına vaatlerini yerine getirememiştir. Öte yandan totaliter, otokratik rejimlerle demokrasiyi birbirinden ayıklamak gerekmektedir.

Sosyalizmin demokrasiye dair vaatlerini yerine getirememesinde tüm yapının büyük ölçüde şüpheli bir önermeye dayanması ve pratikte karşılığı olmayan bu önermenin despotizme dayanmasıdır. Bu anlayıştan ancak diktatörlüğe dayalı bir yönetim modeli ortaya çıkar ya da çıkmıştır. Her türlü sınıfın ve ayrıcalığın yok edileceği bir sisteme gidileceği vaadi her türlü ayrıcalığa sahip sınıfın kendi kendini yok etmesine bağlı olması yaman bir çelişkiyi bünyesinde barındırmıştır. Denetim ve sınırlandırma kimin, hangi kesimin yetkisindedir. Bu konuda açıkta kalmış bir konudur.

Günümüz demokrasilerinin uygulanabilirliği istikrar ve yönetebilirlik üzerine kuruludur. Yine Sartori’ye göre günümüz demokrasilerinin Antik Yunan’dan öğrenebileceği bir şey kalmamıştır. Demokrasiyle birlikte anılan otokratik, totaliter rejimler ayıklanmalı ve gerçek anlamıyla liberal demokrasiler geliştirilmelidir. Demokrasinin uygulanabilirliği, değerleri ve idealleri önemlidir. Şekilden ziyade bu değerlerin hayata geçirilmesi gereklidir.

Bu tanımlardan ve anlayışlardan hareketle ülkemizin demokrasi rejimi ve kültürü uygun iklimlerde yaşatılıp, geliştirilmelidir. Demokrasi tüm kurum ve kurallarıyla işletilmeli, seçilmiş hükümet vatandaşlarına kendi programı çerçevesinde hizmet edebilmelidir. Ara yollara, balans ayarlarına muhatap olmadan ancak yine seçimle iktidar el değiştirebilmelidir. Ülkemizin siyasi tarihi bir nevi darbeler tarihidir. Osmanlı’dan günümüze çeşitli adlar altında askeriye kesimi sürekli yönetimin ortağı olmuş, gerekli gördüğü durumlarda müdahaleler de bulunmuştur. Siyasi kültür açısından bu durumu kendimize özgü siyasi kurumsallaşma sayabilir miyiz? Elbette ki hayır…

Son üç yüz yıldır, öykündüğümüz Batı demokrasileri son yıllarda yaşanan gelişmelere göre kendini inkâr etmiş, çifte standart geliştirmiştir. Hele son darbe girişimi sonrasında gösterilen tepki son derece yetersizdir. Hatta 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında Batı’lı müttefiklerimiz iyi bir sınav vermemiştir. Batı medyası darbeyi eleştirmek şöyle dursun, darbecilerin yanında olmaktan da çekinmemiştir.

Oysa Batı demokrasilerinde de modern demokrasi bir anda gerçekleşmedi. Çeşitli aşamalardan geçilerek, kurumsallaşarak, adım adım inşa edildi ve diğer ülkelere yansıtıldı. Yaşanan tüm gelişmeleri bu açıdan değerlendirirsek iyi bir birikim oluşturduğumuzu iddia edebiliriz. Batı demokrasileri tarihsel süreç içinde karizmatik liderler, kurumsallaşma, sanayileşme ve modernleşme eşliğinde inşa edildi, gelişti ve diğer ülkelere yayıldı.

Bu topraklar demokrasinin doğup, filizlendiği coğrafya olarak eşi, benzeri bulunmaz fırsatlar sunmaktadır. Tarihsel birikimimizle, karizmatik liderlerimizle, geçmişle geleceği sentezleyerek, özgün demokrasi deneyimi ortaya koyabiliriz. 15 Temmuz sonrasında oluşan yeni birlik ruhunu kaybetmeden süratle demokrasimizi derinleştirip, kökleştirmeliyiz. Bu yolda hepimiz üzerimize düşen sorumluluğu üstlenerek, katkılarımızı sunabilmeliyiz.

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.