Dalyanlıların “Kaptan June”u…

Bu haber 12 Ekim 2016 - 0:01 'de eklendi ve 1.044 kez görüntülendi.
Özcan Özgürozgurmugla@hotmail.com
Özgürce

ozcan-abinin-kosesine-konacakÖzcan Özgür

 June Haimoff… Dalyanlıların “Kaptan June”u…

Londra’nın doğusundaki Essex’de 1922 yılında dünyaya gelmiş. Babası petrol mühendisi bir hükümet adamı. Bu nedenle çocukluğu Uganda, İran, Irak’ta geçmiş. İngiltere’ye döndüklerinde şan, opera, dans ve bale eğitimi almış. İlk eşi ile evlendikten sonra Milano’da İtalyanca ve müzikal eğitimi almış. Burada resitaller vermiş. Sonra İngiltere’de bir ajansa kabul edilmiş.

Eşi Percy Sutton ile boşandıktan sonra dünyanın sayılı zenginlerinden Charles Haimoff ile evlenmiş ve önce New York’ta, sonra İsviçre’de yaşamaya devam etmiş; dönemin jet sosyetesi içinde yer almış; Elizabeth Taylor, Roger Moore gibi dünya starlarıyla arkadaşlık etmiş, dünya tarihi bakımından önemli pek çok insanla yaşamı kesişmiş…

Bu dönemde yağlı boya resim çalışmaları yapıp İsviçre’de bir de galeri açan June Haimoff  “ben”i dediği kendini ve dünyayı keşfetme isteğiyle bu görkemli hayatı geride bırakarak Boubolina ismini verdiği küçük bir tekne alıp denizlere açılır ve Dalyan ile tanışır…

Kaptan June’un Dalyan’dan önceki yaşamı “Ben’e Yolculuk” adını taşıyan belgeselin tanıtım broşüründe böyle anlatılmış…

 

xx            xx            xx

Afrika savanlarında koşarak büyümüş bir çocuğun Milano’da verdiği resitale, İsviçre’de açtığı sanat galerisine uzanan yaşamında; bir ayağı New York’ta, bir ayağı İsviçre’de Elizabeth Taylor ile komşu iken jet sosyeteyi terk edip Boubolina adını verdiği teknesi ile çıktığı deniz yolculuğunun sonunda kendini bulduğu Dalyan’da, İztuzu Kumsalı’na kurduğu barakada Carettalara ve Yalıçapkınlarına komşu olmayı tercih eden June Haimoff’un 94 yıllık yaşamından kaç öykü, kaç roman, kaç belgesel, kaç sinema filmi çıkar bilemiyorum…

June Haimoff yaşamından ilk yapıtı 2002 yılında İngiltere’de yayınladığı “Captain June and the Dalyan Turtles” adını taşıyan kitabı ile kendisi ortaya koymuştu… Kitap aynı yıl “Kaptan Jun ve Kaplumbağalar” adı altında Türkçe’ye çevrilmişti…

İngiltere’den başlayan, İsviçre dağlarındaki şatolara uzanan görkemli bir hayatı terk ederek 14 metre bir tekne ile denizlere açılan bir kadının yaşamındaki “ben”i bulma yolculuğunu belgesel yapmayı ilk akıl eden Yapımcı-Yönetmen Fehmi Gerçeker oldu.

 

xx            xx            xx

June Haimoff, Dalyan’ın İztuzu Kumsalı’nda bir barakada yaşamaya başladığında geceleri kumsala yumurta bırakmaya başlayan Caretta Caretta deniz kaplumbağaları ile tanışır. Kaptan June Carettaları tanımaya çalışıp, uluslararası çevre kuruluşları ile ilişkilenirken, dönemin Turizm Bakanı Mesut Yılmaz kumsalda bin 800 yataklı bir otel temeli atar.

Türkiye’de “çevre duyarlılığı ve bilinci” ile henüz bir avuç insanın tanıştığı yıllardır… Muğla Mimarlar Odası ile bir avuç çevreci ayağa kalkar. Dalyanlıların umurunda değildir. Çünkü otel çocukları için iş kapısı olacaktır. Bölgeye turist ve beraberinde zenginlik gelecektir… O yüzden Dalyanlılar Kaptan June’a düşman olurlar, “Kaplumbağa delisi” demeye başlarlar…

Çünkü Alman Kalkınma Bankası’nın (KWF) desteklediği ve Kavala firmasının sahibi olduğu otel projesine karşı Kaptan June da başkaldırmıştır.

 

xx            xx            xx

Son yılların popüler sloganıdır: “Dünya yerinden oynar, kadınlar özgür olsa”…

O yıllarda Kaptan June öylesine özgürdür ki, küçük bir tekne ile kendini “ben’i” bulmak için tek başına özgürlüğe yelken açmakla kalmamış… Doğanın korunması ve Carettaların özgürlüğü için de dünya çevrecilerini ayağa kaldırmış; Nergis Yazgan ve Günther Peter gibi isimlerle el ele verip uluslararası televizyonların, gazetelerin yayınlarıyla dünyanın ilgisini Dalyan’a, İztuzu Kumsalı’na çekmiştir…

Kampanyalar başarıya ulaştı… Alman Kalkınma Bankası otel projesinden desteğini çekti ve gözden çıkardıkları parayı Dalyan ile birlikte Köyceğiz’in altyapısına “hibe” olarak harcadılar.

Gidip o zaman Ankara’da dönemin Başbakanı Turgut Özal ile de görüşen Kaptan June’un yürüttüğü kampanyalar Özel Çevre Koruma Kurumu’nun ve ardından Çevre Bakanlığı’nın kurulmasına da neden olmuştu. İztuzu Kumsalı’nın ve dolayısıyla Carettaların korunmasını sağlayan Özel Çevre Koruma Bölgeleri de o günlerde rahmetli Özal tarafından ilan edilmiştir.

İşte bu İztuzu Kumsalı için verilen ilk kavga ve zaferi “Captain June and the Dalyan Turtles” kitabında anlatılmıştır…

 

xx            xx            xx

Kaptan JuneBen’e Yolculuğunda2009 yılında Türk vatandaşı oldu. “Haziran” adını aldı, ama bu Türkçe adını pek kullanamadı. Dalyanlılar O’na hep “Kaptan June” diye hitap etti…

Bugün 94 yaşında olan June Haimoff 2011 yılında “Kaptan June Deniz Kaplumbağalarını Koruma Vakfı”nı kurdu. Halen vakfın başkanlığını yürütmekte…

Dönemin Dalyan Belediyesi tarafından evinin bulunduğu sokağa adı verilen Kaptan June‘a bu güne kadar belediye yöneticileri dışında vefalı davranış sergileyen olmadı.

Oysa Dalyanlılar dün otel yapımını engelleyerek çocuklarının ekmek kapısını kapattı diye öfke duydukları Kaptan June için bu gün “O sadece Carettaları değil, Dalyan’ı da kurtardı. Bugün O’nun sayesinde turizmden ekmek yiyoruz.” diyorlar…

Buna karşılık Kaptan June’a Carettaların korunmasına dönük çalışmaları nedeniyle Prens Charles’tan teşekkür mektubu gelirken, Birleşik Krallık Kraliçesi II. Elizabeth tarafından yayınlanan “Britanya Onur Listesi (British New Year’s Honour’s List)”nde yer aldı.

Bunun ardından Kaptan June, Buckinham Sarayı’nda Kraliyet’ten çevre korumaya yönelik çalışmaları nedeniyle onur nişanı verildi.

Bizde 94 yaşında plaket vermeyi akıl ettik. Buna da Kaptan June’un yaşamını konu alan belgeselin tanıtımı vesile oldu…

 

xx            xx            xx

Hafta sonunda Dalyan’daydım…

Vali Amir Çiçek, Milletvekili Prof. Dr. Nurettin Demir, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Bayram Akça, Ortaca Belediye Başkanı Hasan Karaçelik, yeni Köyceğizli Oyuncu, Yönetmen, Yazar Yılmaz Erdoğan, MUTSO (Muğla Ticaret ve Sanayi Odası) Başkanı Bülent Karakuş, DOKTOB (Dalaman, Ortaca, Köyceğiz Turistik Otelciler ve Turizm İşletmeleri Birliği) Başkanı Yücel Okutur ile Dalyanlıların 94 yaşındaki “Kaptan June”u, İngiliz uyruklu Türk vatandaşı June Haimoff’un 41 yıllık Dalyan serüvenini konu alan “Ben’e Yolculuk/Journey To Self” belgeselini izledik.

Belgeselin yapımını Amerika’da yaşamakta olan, çeşitli uluslararası ödüllü belgesel filmlere imza atmış olan Yapımcı ve Yönetmen Fehmi Gerçeker, yönetmenliğini İstanbul da birçok sanatsal proje, tiyatro oyunları ve kısa filmlere imzasını atmış olan genç bir isim Enes Kabaoğlu üstlenmiş. Belgeselin müziğini de “Potemkin Zırhlısı” gibi önemli yapıtların müziklerini bestelemiş olan Edinburg Film Müzik Orkestrasının Başkanı Yati Durant imza atmış.

Belgesel 52 dakikalık. O gün 8-9 dakikalık fragmanını izledik. O bile yetti… Çok duygulandık, etkilendik… Tamamını izlesek ağlar mıydık bilmiyorum. Yılmaz Erdoğan gazetecilere duygularını anlatırken, belgeselden çok etkilendiğini belirterek, uzun metrajlı bir film çekilmesinde gereken her türlü desteği vereceğini söylüyordu.

Kaptan June seneler önce Dalyan’ı kurtarmıştı. Şimdi de belgeseli Marmaris, Bodrum, Muğla turizmini bilmem ama Dalyan turizmini kesin kurtarır.

Nasıl mı?

Sorunun yanıtını ve belgesel tanıtımındaki konuşmaları yarın ele alırız…

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

1 ADET YORUM YAPILDI
Zafer KARADAĞ 21 Ekim 2016 / 19:30

Sevgili Özcan, bilirsin, bir bizim gibi anadan doğma Muğlalılar var, bir de Kaptan June gibi sonradan olma Muğlalılar var. “Dalyanlıların Kaptan June’u…” ve “Carettaların Çoban Ateşi…” başlıklı yazılarında da anlattığın gibi, bu kıymetli hemşehrimiz en derin saygı ve sevgiyi hak ediyor. İnanıyorum ki, Carettalarımız gibi, Kaptan June adı da sonsuza dek yaşayacak. June Hanımefendi’ye sağlıklı ve uzun bir ömür diliyorum. Sen de sağlığına dikkat et lütfen, Şanghay’dan selam ve sevgilerimle.