80 Sonrası Muğla’da Merkez Sağın Dönüşümü

Bu haber 20 Aralık 2014 - 0:47 'de eklendi ve 1.062 kez görüntülendi.
Ünal Bozyerunalbozyer@hamlegazetesi.com.tr
Sosyolojik Bakış

İlimizin siyasi tablosuna etki eden faktörleri sosyolojik olarak tespit ettikten sonra 1980’e kadar yapılan seçim sonuçlarının partilere göre dağılımını değerlendirmiştim. Bu hafta da 1983 seçimlerinden 1995 seçimlerine kadar gerçekleşen siyasi tablolara bakarak ilimizin siyasi yapısı hakkında fikirlerimi paylaşacağım.

Darbe sonrasının ilk seçimi olan 1983 seçimlerine, kapatılan partilerin yerine o dönemde kurulan ANAP, MDP ve HP girmiş, ANAP %37.5, HP %31.7 ve MDP %29.3 oranında oy almışlardır. Bilindiği gibi 80 darbesinde CHP’de dahil olmak üzere tüm partiler kapatılmıştır. Bu seçimlerde Merkez Sol oyları Halkçı Parti (HP) temsil etmiştir. Merkez Sağ ise iki partiyle temsil edilmiş, ülke genelinde %45,1 oyla birinci olan ANAP, ilimizde bu oranı yakalayamasa da yine birinci parti olmayı başarmıştır. Ülke geneliyle (%30.5) kıyasladığımızda HP’nin oy oranı az farkla ülke genelinden yüksektir. Diğer taraftan Turgut Sunalp’in kurduğu ve Kenan Evren’in açıktan destek verdiği Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin ülke genelindeki oy oranı %23.3 olmasına karşın ilimizde 6 puan yüksek oya ulaşmıştır. Bu seçimle birlikte ilimizde Merkez Sağ’ın en az iki partiyle temsil edilmeye başladığını da görmekteyiz.
1987 seçimleri siyasi yasakların referandumla kaldırıldığı dönemde yapılmış hatta Başbakan Turgut Özal daha referandum sonuçları alınmadan erken seçim kararını açıklayarak bir nevi baskın bir seçime gitmek istemiştir. Siyasi yasakların kalkmasıyla Demirel DYP Genel Başkanlığına, Bülent Ecevit eşinin kurduğu DSP Genel Başkanlığına, Necmettin Erbakan RP Genel Başkanlığına, Alparslan Türkeş de MÇP Genel Başkanlığına getirilmişlerdir. Bu arada Merkez Sol’un SHP ve DSP olarak ikiye bölündüğünü görüyoruz. Önce ülke geneline bakalım; ANAP %36.3, SHP %24.8, DYP %19.1, DSP %8.5, RP %7.2 ve MÇP % 2.9 oranında oy almışlardır. Bu sonuçlardan da görüldüğü gibi iktidar partisi ANAP yaklaşık 9 puan kaybetmesine rağmen birinciliğini korumuş, Merkez Sol oyların bölünmesi de ANAP’ın işine yaramıştır. Ancak Merkez Sağ’daki bölünmeyi de göz ardı etmemek gerekir. İlimize gelince; ANAP %33.7, SHP %29.5, DYP %25.8, DSP %7.3, RP %1.8 ve MÇP % 1.2 olarak gerçekleşmiştir. Bu tabloya göre seçime giren partilerin sayısının artması oyların dağılmasına yol açtığı, büyük partiler bir miktar oy kaybettiği söylenebilir. Bunun yanında DYP ve SHP oylarının ülke genelinden yüksek olduğuna RP oylarının ise oldukça düşük kaldığına dikkatinizi çekmek isterim.
1991 seçim sonuçları ülke genelinde ANAP’ın tek başına sürdürdüğü iktidara son vermiştir. Ülkemizde ilk kez Merkez Sol ve Sağ’ı temsil eden partiler birlikte koalisyon kurarak siyasi tarihimizde uzlaşmanın mümkün olduğunu ispatlamışlardır. Bir taraftan da ülkemiz 11 yıl sürecek koalisyonlar dönemine girmiştir. Önce yine ülke geneline bakalım; DYP %27, ANAP %24, SHP %20.8, DSP %10.8 ve RP-MHP-IDP (Kutsal İttifak) %16.9 oranında oy almışlardır. Muğla’da ise aynı partiler, DYP %39.5, ANAP %25.7, SHP %24, DSP %6.3 ve RP-MHP-IDP (Kutsal İttifak) %4 oranında oy almışlardır. Bu sonuçlara bakıldığında DYP’nin ülke genelinden 12.5 puan yüksek aldığı, ANAP da az farkla yine ülke genelinden yüksek seyrettiği görülmektedir. SHP’nin oyu ülke genelinden 3 puan yüksek çıkarken DSP’nin ise 4.5 puan düşük oy aldığı gözlenmektedir. Bu durumda Merkez Sağ oylarda ciddi oranda artış gerçekleşirken, Merkez Sol oylar önceki oranları korumuştur. Yine dikkat çeken bir diğer nokta Kutsal İttifak adı altında seçime birlikte giren RP-MHP ve IDP bloğunun ülke geneline göre 13 puan düşük oy aldığı görülmektedir.
1980 darbesinin siyasete yansımasının etkilerinin yoğun yaşandığı bu yıllarda 1995 seçimleri yine ilginç bir tablo ortaya çıkarmıştır. Yine önce ülke genelinden başlayarak sonuçlara bakalım; RP %21.4, ANAP %19.6, DYP %19.2, DSP %14.6, CHP %10.7, MHP %8.2, HDP %4.2 oranında oy almışlardır. Muğla’da; DYP %35.3, ANAP %21, CHP %14.2, DSP %13.4, MHP %8.3, RP %5, ve HDP %1.4 oranında oy almışlardır. Bu sonuçlar ülke geneline göre oldukça farklı bir tablo ortaya koymaktadır. Ülke genelinde RP birinci olurken, ilimizde DYP açık ara birinciliğini korumuştur. Kaldı ki ülke genelinde kardeş parti gibi görülen ANAP ve DYP’nin birbirine yakın oy aldıkları, az farkla ANAP’ın birinci olduğu görülürken, ilimizde DYP ülke genelinin 16 puan üzerinde oy aldığı dikkat çekmektedir. Merkez Sol oyların yine önceki seçimlerde olduğu gibi toplam %27.6 oranında seyrettiği gözlenmektedir. Seçimlerle ilgili analizlerim devam edecek ama bu haftalık yerim kalmadı. Haftaya devam edelim…

 

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.