23 NİSAN 1920

Bu haber 26 Nisan 2012 - 0:00 'de eklendi ve 1.856 kez görüntülendi.
Hüseyin Nizamoğluhuseyinnizamoglu@hamlegazetesi.com.tr
Nerede Kalmıştık

Anadolu’da açılan TBMM dini törenlerle açılmıştır. Meclisin üyeleri 4-11 Eylül 1919’da toplanan Sivas kongresinde belirlenmişti.
Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde işgale direnmek amacıyla kurulan cemiyetler birleşerek Anadolu ve
Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti (ARMHC) adı altında birleştirilmiştir. Anadolu’nun her yerine hitap eden bu cemiyet üyeleri ilk meclisin üyeleri olmuştur. Ancak 1922’de meclis 1. Gurup,  2. Gurup olarak iki guruba ayrılmıştır.
Milli mücadele zaferinden sonra Mustafa Kemal öndeliğindeki birinci gurup, Ülke çapında siyasi örgütlenmeye girişmiş ve 8 Nisan 1923’de yapılan seçimlere tek liste ile girerek bütün milletvekilliklerini elde etmiştir. (Time dergisi 24 Mart 1923 Mustafa Kemal Paşa)
Lozan Antlaşmasının kabulü nedeni ile mecliste baş gösteren tartışmalar üzerine Mustafa Kemal 9 umde adı verilen siyasi programı ilan etti ve iki gün sonra içişleri bakanlığına verilen bir dilekçeyle kendisine bağlı milletvekillerinden oluşan Halk Partisini kurdu. Parti kurucuları Refik Saydam, Celal
Bayar, Sabit Sağıroğlu, Münir Hüsrev Göle, Cemil Uybadın, Kazım Hüsnü, Saffet Arıkan ve Zülfi Bey,
Genel sekreter Recep Peker’di.
29 Ekim 1923’te Cumhuriyeti ilan ederek Mustafa Kemal Paşayı Cumhurbaşkanı seçti. İlerleyen aylarda halifeliğin kaldırılması ve ikinci dönem TBMM’de muhalif milletvekillerinin azaltılması gibi bazı hususlardan rahatsız olan, Milli mücadelenin lider ve aydın kadrosundaki Kazım Karabekir, Rauf Orbay, Adnan Adıvar, Ali Fuat Cebesoy, Hüseyin Avni, Cafer Tayyar Eğilmez, Refet Bele, Lutfi Polatoğlu, Bekir Sami ve Hüseyin Cahit Yalçın gibi bazı milletvekilleri mecliste ayrı bir gurup oluşturdular ve 17 Kasım 1924’de Terakkiperver Cumhuriyet Partisini (TCP )  kurdular. Bu sırada meydana gelen Şehy Sait İsyanından sonra 5 Haziran 1925’te TCP kapatıldı. Önde gelenleri siyasetten men edildi.
1929 Dünya ekonomik bunalımının ardından Türkiye, devletçi ekonomik kalkınma politikasına başvurdu. Önemli yatırımların devlet eliyle yapılması kararlaştırıldı. 1930 yılında ekonomik krizin derinleşerek sürmesi ve toplumda ciddi huzursuzlukların baş göstermesi üzerine; Mustafa Kemal yakın arkadaşı olan Fethi Okyar’ı bir muhalefet partisi kurmakla görevlendirdi.  1930 Ağustos ayı başında Serbest Cumhuriyet Partisi kuruldu. İlk etapta CHP’den 15 milletvekili SCP sine geçti. Yeni Parti ülke çapında büyük heyecanla karşılandı. 5 Eylül’de yapılan İzmir mitingi, Ege bölgesinde rejime karşı genel bir ayaklanmaya dönüşme eğilimi gösterdi. Ekim ayında yapılan belediye seçimlerinde Serbest Cumhuriyet Partisinin oy çoğunluğunu elde ettiği, ancak sandıklarda tahrifat yapılarak CHP kazandırıldığı söylentisi yayıldı. Silifke bu seçimde Serbest Cumhuriyet Partisine seçtiği için ilçeye çevrildi. Aralık ayındaki Menemen olayı neticesinde SCP kendisini feshetti.
CHP bu tarihten sonra tek parti yönetimi olarak kökleşti. 1940’da başlayan ikinci Dünya savaşı neticesinde Dünya iki blok olunca Türkiye’nin tercihi Batı ülkeleri olunca, ülkede çok partili yönetime
geçişle birlikte seçimler dünya kontrolüne kendiliğinden girmiştir. Nitekim 1945 yılında birden birçok parti kurulmuştur. Bunlardan Demokrat Parti 1950 yılı 14 Mayıs’ta yapılan milletvekili seçiminde meclisin yüzde seksen çoğunluğunu alarak iktidar olmuştur.  23 Nisan 1920 tarihi her dönemde daha canlı kutlanmaya devam etmektedir.  Kutlu olsun…>
 
 

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.